In het kader van de Academische Jaarprijs strijden 13 teams van verschillende universiteiten om het behalen van die prijs, een bedrag van welgeteld € 100.000,-. Met dat geld kan het winnende team het plan dat ze bedacht hebben grotendeels realiseren. De prijs is bedoeld om studenten en onderzoekers te motiveren om de resultaten van wetenschappelijk onderzoek op aansprekende wijze onder de aandacht van het brede publiek te brengen.
Op 26 februari 2006 schreef ik al over één van die 13 teams, Team Wijers van de Universiteit van Amsterdam, die van plan zijn om gammaflitsen waar te gaan nemen met behulp van de inzet van amateur-astronomen. Ik schreef toen ook al dat er nog een ander team van de 13 finalisten was die een voorstel hebben dat sterk astronomisch getint is: team Loll van de universiteit van Utrecht! Hun plan is om de mysteries van ruimte en tijd te ontrafelen. En dan gaat het met name om de structuur van ruimte en tijd op het niveau van de quantumstructuur, welke zich afspeelt bij de zogenaamde Planckse lengte, die om precies te zijn:
meter bedraagt. Een onvoorstelbaar kleine lengte, dat mag duidelijk zijn! Op die schaal gedragen ruimte en tijd zich als “een wild schuimende zee van quantumfluctuaties, waar ruimte op de meest ongelooflijke manieren wordt gekromd en gekreukt”, aldus team Loll. Het team is genoemd naar de leider van de onderzoeksgroep, Renate Loll. Om de fysieke processen op de Planckschaal te beschrijven is een theorie van quantumgravitatie nodig, een theorie die zowel de quantummechanika als de algemene relativiteitstheorie zou verenigen. Maar die theorie is er nog niet. Aan deze theorie wordt door vele honderden fysici over de hele wereld gewerkt. Als een dergelijke ‘Theory of Everything’ er zou zijn dan zou deze ons niet alleen helpen te begrijpen hoe die ruimtetijd er op de Planckschaal uit zien, maar ook hoe het heelal er vlak na de Big Bang uitzag en wat de oorsprong is van de mysterieuze ‘donkere energie’, die het grootste deel van het heelal vult en die het heelal met enorme snelheid uit elkaar drijft.
Team Loll wilt dit abstracte onderwerp toegankelijk maken voor iedereen die erin geïnteresseerd is. Daartoe bouwt het team een ‘Reizend Universum’, waarvan de buitenkant een kunstwerk vormt, dat net als de wiskundige ruimtetijdmodellen waarmee Renate Loll werkt is opgebouwd uit driehoeken. De binnenkant bestaat uit een interactieve expositie die de ongrijpbare eigenschappen van ruimte en tijd tastbaar maakt. Net zoals team Wijers (en de overige 11 teams) heeft ook Team Loll een eigen weblog.
Op 1 juni 2006 wordt bekend gemaakt welk team de academische jaarprijs van € 100.000 heeft gewonnen. Op internet is een poll te zien, de zogenaamde battlemeter, waarop mensen op hun favoriete team kunnen stemmen. Deze telt niet mee voor de einduitslag, want die wordt door een jury beoordeeld, maar als de battlemeter een goede graadmeter is dan maakt team Loll weinig kans: op dit moment trekken ze slechts 2% van de stemmen. Eerste staat met 30% het team van de universiteit van Delft (iets over ‘biological inspired technology’, bwwehhhh… saai) en tweede staat met 28%…. TEAM WIJERS! Maar ja, we hebben bij Dancing with the Stars al kunnen constateren dat er tussen de mening van een vakjury en de mening van het grote publiek een behoorlijk verschil kan zijn. Team Loll maakt dus nog steeds kans om gekozen te worden door de jury. Heb ik zelf nog een favoriet? Eh.. erg lastige keuze. Zowel de quantumfluctuaties van ruimtetijd als de hoogenergetische gammaflitsen zijn erg boeiende thema’s. Maar omdat Team Wijers een actieve rol voor de amateur-astronomen heeft weggelegd bij het waarnemen van de gammaflitsen zou ik zeggen: kies voor Team Wijers, dus het team van de Universiteit van Amsterdam! Wordt vervolgd.
Social profiles Adrianus V