26 juli 2017

Meetlat naar M33 leidt tot andere leeftijd heelal

M33Voor amateur-sterrenkundigen is het een mooi, maar redelijk moeilijk object: het sterrenstelsel M33 in Driehoek. Mooi, omdat het een stelsel is dat we in volle omvang zien: we kijken er bovenop en zien het gehele spiraalstelsel in z’n volle omvang. Redelijk moeilijk omdat het object lichtzwak is en daarom een redelijk grote sterrenkijker vereist en een donkere avondhemel.
Voor professionele sterrenkundigen is M33 een soort meetlat voor het heelal. De afstand van de Aarde tot M33 is een soort eerste stap om intergalactische afstanden naar andere verwegstaande objecten te bepalen. Jarenlang dacht men op basis van diverse methoden dat de afstand tot M33 2,6 miljoen lichtjaar is. Welnu, in die maatstaf is met de publicatie van een artikel in the Astrophysical Journal een Kris Stanekwijziging gekomen. Onder leiding van Kris Stanek van de Ohio State Universiteit heeft een team de afstand tot M33 op 3 miljoen lichtjaar bepaald en de resultaten daarvan staan in genoemd vakblad. Voor de liefhebbers is het hier te lezen. Deze waarde is 15% groter dan de oude geschatte afstand tot M33. De afstand tot M33 werd door astronomen niet alleen als maatstaf voor andere afstanden gebruikt, maar ook om de waarde van de zogenaamde Hubble constante mee te bepalen, de constante die de verhouding tussen de afstand en de uitdijingssnelheid van het heelal weergeeft. En met die Hubble constante wordt de leeftijd van het heelal weer bepaald. Kortom, Stanek en consorten schoppen hiermee aardig wat heilige huisjes onderuit en dat geeft weer de nodige opschudding in Astroland. Interessant is natuurlijk hoe Stanek c.s. tot die 3 miljoen lichtjaar afstand zijn gekomen. Het antwoord is verbazingwekkend eenvoudig. Ze hebben in M33 een heel heldere dubbelster bestudeert. Vanaf de Aarde gezien bedekt

Laat wat van je horen

*