17 mei 2012

Spitzer en Chandra komen met leuke Halloweenplaatjes


Niet toevallig vandaag, Halloween, even wat plaatjes van Spitzer en Chandra met heel toepasselijke enge plaatjes. De infraroodtelescoop Spitzer van de NASA komt met een hele ‘spooky’ foto van een galactische slang. Het is een donkere wolk in het sterrenbeeld Boogschutter, in de richting van het centrum van de Melkweg dus. De afstand tot de Aarde is ongeveer 11.000 lichtjaar. De wolk bevat waarschijnlijk een aantal zeer zware jonge proto-sterren, waarvan er eentje al te zien is. De rode ster op de buik van de slang is zo’n mega-ster met een massa van 20 tot 50 zonsmassa’s!
De blauwe sterren zijn allemaal voorgrondsterren, die niet tot de galactische gas- en stofwolk horen. De heldere rode nevels onder de slang zijn wat koelere wolken, die door enkele sterren tot stralen worden gebracht. De slang is onzichtbaar in visueel licht, maar de infraroodcamera van Spitzer brengt hem mooi in beeld. Wie trouwens de foto zonder die lijntjes om de slang wil zien moet hier maar even kijken.
De röntgensatelliet Chandra, ook al van de NASA, kwam eerder al met een foto van een supercluster in Perseus. De röntgenstraling lijkt net een doodshoofd, dus wel aardig om vandaag te publiceren. De cluster ligt 320 miljoen lichtjaar hiervandaan. Happy Halloween allemaal!! O ja, nou we het toch voortdurend over de NASA hebben: zoals ik gisteren al vermoedde heeft NASA-baas Griffin zojuist bekendgemaakt dat de Hubble ruimtetelescoop een opknapbeurt krijgt en dat het beestje weer mee kan tot 2013. Geen nieuws dus. :-)

Share

Morgen waarschijnlijk positief besluit over Hubble

Morgen, 31 oktober, zal NASA’s hoogste baas Michael Griffin bekendmaken welk besluit genomen is over de ruimtetelescoop Hubble. Dat zal om 16.00 uur Nederlandse tijd gebeuren en voor de geïnteresseerden is de persconferentie live te volgen op NASA TV of via www.nasa.gov .
De vraag is of NASA nog wel geld wel investeren in een Space Shuttle vlucht die tot taak heeft de Hubble te updaten en diverse instrumenten, zoals de gyroscopen, te vervangen. De geruchten (onder andere van de gerenomeerde Sydney Morning Herald ahum;-)) gaan dat de NASA afgelopen vrijdag al een positief besluit hierover genomen heeft. De telescoop, die in 1990 in de ruimte werd gebracht, zou door een Space Shuttle-missie (de vierde inmiddels, SMA4 genaamd) in 2008 onder handen worden genomen en z’n levensduur zou dan verlengd kunnen worden tot 2013. Sommige instrumenten zouden zo’n boost krijgen door de reparatie dat het vermogen ervan 10 tot 70 keer groter wordt! De missie zou diverse werkzaamheden uitvoeren:

  • vervanging van de batterijen
  • vervanging van de gyroscopen
  • vervanging van de thermische beschermlaag
  • reparatie van een spectrograaf, die in 2004 uitviel
  • installatie van twee nieuwe instrumenten, een Cosmic Origins Spectrograph, die de formatie van sterren en sterrenstelsels moet waarnemen, en een camera die planeten in het zonnestelsel beter moet bekijken.

In vijf ruimtewandelingen zouden deze reparaties uitgevoerd moeten worden. In de wandelgangen wordt geroepen dat vluchtleider Tony Ceccacci al bezig is om een bemanning voor SMA4 te trainen. Morgen horen we het goede nieuws officieël. Iedereen voor de NASA-buis!! Bron: NASA.

Problemen met blogger
Minder blij ben ik met www.blogger.com. Zoals de lezers gisteren gemerkt hebben ging het helemaal niet met het uploaden. Er was één of andere storing en dat duurde allemaal erg lang. M’n astroblog van gisteren (over gammastraling uit M87) kon ik daarom pas vanmorgen posten. Zucht! Zoals ik al meldde ben ik daarom van plan om over te stappen op WordPress. Wanneer de boel wordt gemigreerd zal ik wel van te voren aankondigen, want dat zal ook met enige hindernissen gepaard gaan, ben ik bang.

Share

Variabele gammastraling uit kern M87 waargenomen

Een internationaal team van sterrenkundigen, de zogenaamde H.E.S.S. collaboration , heeft in de kern van het reusachtige elliptische sterrenstelsel M87 snelle verandering waargenomen in de uitgezonden gammastraling. De verandering in de hoeveelheid (de ‘flux’) gammastraling heeft een tijdsduur van slechts enkele dagen, wat erop wijst dat het gebied waar de gammastraling wordt geproduceerd zeer klein moet zijn. Het enige wat dit kan verklaren is een superzwaar zwart gat in het centrum van M87. Deze waarneming van het HESS-team (wat tussen twee haakjes staat voor High Energy Stereoscopic System) ondersteund de theorie van de aanwezigheid van een zwart gat in M87, met een gewicht van 3 miljard zonsmassa’s. Met behulp van zogenaamde Cherenkov-telescopen in Namibië, die gammastraling uit de ruimte op het Aardoppervlak kunnen waarnemen, werd M87 in de gaten gehouden.
De variatie in de flux van de hoge-energie gammastralen, die een miljoen keer miljoen energierijker is dan zichtbaar licht, duidt erop dat het ontstaansgebied van de straling ongeveer de grootte van het zonnestelsel moet hebben, 10^13 m om precies te zijn. Da’s 0.000001% van de grootte van M87.
In de figuur hierboven is links de kern van M87 in gammalicht te zien. De zwarte lijnen zijn de contouren van de kern in het radiogolfgebied. Rechts datzelfde gebied uitvergroot in radiogolflengten. Het kruis is de plaats waar de gammastraling vandaan komt. De radiostraling is 19 grootten van energie lager dan de gammastraling!
Zo, da’s dat. Gisteren zoals gezegd een verjaardagsfeest gehad (met bijna 50 mensen over de vloer, pfffff…), dus vandaag een beetje rustig aan gedaan. Auw, m’n hoofd ;-) Bron: Max Planck Instituut.

O ja, nog even wat anders:

Astroblogs v2.0

Wordpress logo Sinds kort ben ik bezig met een andere wijze waarop ik de astroblogs schrijf. Tot nu toe werk ik met de software van www.blogger.com. Maar dat gaat af en toe best wel met moeilijkheden gepaard, vooral het uploaden van de foto’s is soms een crime. Daarom ben ik bezig met het testen van WordPress. Dan heb je alles in de eigen hand, want de beheerssoftware staat dan op m’n eigen host. Ik krijg dan wel te maken met MySQL, PHP-scripts en dat soort ongein, dus het kost tijd. Ik heb ergens al een betaversie staan van Astroblogs.nl. Nee, ik verklap lekker niet waar die staat.

Share

Na ‘Face of Mars’ nu ook een ‘Face of Earth’

Een gebruiker van Google Earth, genaamd Supergranny, heeft in Canada een rotsformatie ontdekt die er uitziet als een indiaan die een ipod luistert! Nee, geen geintje. Zie hier de melding op Google Earth Forum. De rotsformatie is te vinden in de provincie Alberta, zo’n 300 km ten zuidoosten van Calgary. Supergranny noemt z’n vondst de Alberta indiaan. De doorsnede van het hoofd is ongeveer 255 meter. De ipod-kabel is trouwens in werkelijkheid een weg en het ronde ipod-oordopje schijnt een natuurlijke gasbron te zijn. De geografische coördinaten van de Alberta indiaan zijn 50° 0’38.20″N 110° en 6’48.32″W. Wie Google Earth heeft kan met deze

Placemark 1

vanzelf naar de plek reizen. In Google Earth heet de rotsformatie trouwens indianenhoofd Penny, beetje verwarrend. Ik zou zeggen: ga ècht kijken, want het ziet er echt ècht uit! Da’s geen face of Mars (die was nep), maar een face of Earth!
Dat gebied in Alberta blijkt trouwens vol gezichten te zitten, want iets verderop is de ‘angry peering face’ te vinden. Kijk hier maar eens:

Placemark 2

Originele Marsgezicht Zo en nou ga ik weer verder met de visite, want we hebben vandaag verjaardagsfeest hier thuis! Es kijken, heb ik toch wat interessants te vertellen,mmmmmmm??? Bron: The age.com.

Share

Spitzer brengt jongste sterrenstelsels ooit in beeld

Opnamen door Hubble en Spitzer van sterrenstelsels 964 en 1417Opnamen door Hubble en Spitzer van sterrenstelsels 964 en 1417Met behulp van NASA’s infrarood-ruimtetelescoop Spitzer hebben sterrenkundigen de twee jongste sterrenstelsels die ooit zijn ontdekt goed in beeld gebracht. Het gaat om de sterrenstelsels met de mooie namen 964 en 1417, die eerder al als rode vlekjes te zien waren op de Hubble Ultra Deep Field (HUDF). De HUDF werd eind 2003 door de Hubble ruimtetelescoop gefotografeerd en is verste stukje heelal dat ooit door een instrument in beeld is gebracht. Twee van de vage vlekjes op de HUDF zijn met behulp van Spitzer door Ivo Labbé, Rychard Bouwens en Garth Illingworth van de Universiteit van Californië en Marijn Franx van de Leidse Sterrenwacht nader bestudeerd. Dat heeft nieuwe gegevens opgeleverd die meer vertellen over de omstandigheden in het heelal zo’n 700 miljoen jaar na de oerknal. Op 1 oktober j.l. verscheen een artikel van de vier sterrenkundigen in het vakblad Astrophysical Journal Letters (en voor de liefhebbers hier te lezen). De sterrenstelsels 964 en 1417 zijn ongeveer 50 tot 300 miljoen jaar oud, sterrenkundig gezien zijn ze nog in hun babyfase van ontwikkeling. Ze wegen ongeveer 1/100e van de massa van het Melkwegstelsel. Dit betekent dat ze zo’n 500 miljoen jaar na de oerknal bestaan kunnen hebben, het moment dat het einde markeert van de zogenaamde donkere tijden. In dat tijdperk werd het zicht in het heelal namelijk belemmerd door wolken van neutraal waterstofgas. De allereerste sterrenstelsels hebben met hun straling wellicht een begin gemaakt om door de mist heen te stralen en het heelal weer transparant te maken. In de figuur hierboven de beelden van Sterrenstelsels 964 en 1417. De eerste vier links zijn met de Hubble-telescoop in verschillende golflengten, de laatste twee zijn met de Infrared Array Camera (IRAC) aan boord van Spitzer. Hieronder nog een overzicht van het ontstaan van het heelal tot nu, waarin de relatie tussen de roodverschuiving en de leeftijd van het heelal goed te zien is. Binnenkort wordt door de NASA een beslissing genomen om Hubble wel of niet van een verbeterd instrument te voorzien. Als dat doorgaat (en dat hopen we natuurlijk allemaal) kan men nog verder terug kijken in de geschiedenis van het heelal. Bron: Carnegie.

Geschiedenis van het heelal

Share

Komeet Swan in helderheid toegenomen

Komeet SWAN, gefotografeerd door Michael Jager en Gerald Rhemann De herfstkomeet C/2006 M4 (SWAN) is de laatste dagen behoorlijk in helderheid toegenomen. SWAN is zelfs met het blote oog te zien (onder donkere omstandigheden uiteraard), want hij is van magnitude 4,5. Momenteel is hij ‘s avonds vroeg aan de westelijke hemel te zien (zie dit kaartje).
Bron: Nederlandse Kometenvereniging.

Share

NASA lanceert stereo-satellieten

Lancering van de Stereo-satellieten Gisteravond heeft de NASA vanaf Cape Canaveral Air Force Station in Flordia met een Boeing Delta II raket twee satellieten gelanceerd, de zogenaamde Stereo-missie (waarbij Stereo staat voor Solar TErrestrial RElations Observatory). De bedoeling van de twee identieke satellieten is dat ze op ruime afstand van elkaar foto’s van de zon gaan maken die een 3D-beeld van de zon moeten opleveren. De missie moet ook inzicht geven in het ontstaan van magnetische stormen op de zon, de zogenaamde coronal mass ejections (CME’s). De NASA wil te weten komen waarom die stormen ontstaan, hoe ze gevormd worden en welke route ze in de ruimte kiezen.
Bij de twee Stereo-satellieten wordt een ‘voor’ en een ‘achter’ satelliet onderscheiden. Nu reizen ze nog in elkaars buurt naar de maan, die ze door de zwaartekrachtswerking een slinger zal geven. Over een maand ongeveer zal dat gebeuren. De ‘achter-Stereo’ zal ver weg van de Aarde worden geslingerd achter de baan van de Aarde en zal in een baan om de Zon terechtkomen. De ‘voor-Stereo’ zal na zes weken nog een keertje bij de maan komen en dan vooruit worden geslingerd, zodat deze vóór de Aarde terecht komt. In dit filmpje is het allemaal te zien, waarin A=voor (ahead) en B=achter (behind). Zouden we voor het bekijken van de resultaten van de Stereo-satellieten ook zo’n 3D-brilletje op moeten doen? Bron: NASA.

De planetenbouwers deel III
De weblog van de vijf studenten-planetenbouwers geeft vandaag geen nieuws over een eventuele nieuwe vlucht boven de Atlantische Oceaan. Misschien dat ze vanavond nog wat nieuws te melden hebben, maar op dit moment is het stil. Wel heeft één van de studenten, Demerese Salter, in een commentaar op m’n Astroblog van eergisteren aangegeven dat ze Maarten v.d.Berg (student sterrenkunde in Leiden èn m’n buurjongen) de groeten zal doen. Haha, de wereld zit toch maar klein in elkaar af en toe. Geen wonder dat ze ‘m aan boord van een Airbus na gaan bouwen ;-) )

Astroblogs-dienstmededelingen
Ja, daar is er weer eentje, trouwe Astrobloglezers. Dit keer een nieuw snufje geïnstalleerd: een zogenaamde newsfeed, linksboven te vinden. Tsja, je moet met je tijd meegaan, toch? De RSS-link moet je kopiëren en in je nieuwslezer stoppen. Die link is dus http://www.astroblogs.nl/atom.xml om precies te zijn. Zo’n nieuwslezer kan dan automatisch volgen of er nieuwe astroblogs zijn en dat wordt in de nieuwslezer getoond. Zelf gebruik ik de gratis Feedreader 3. Wie wil kiezen uit één van de tientallen andere nieuwslezers kan hier terecht voor een lange lijst. Wie er zeker van wil zijn geen enkele Astroblog te missen (en wie wil dat nou niet??) die gebruikt de Astroblog-nieuwsfeed.

Feedreader

Share

Spectaculaire compositiefoto van de Krabnevel

Krabnevel zoals gezien door Chandra, Hubble en Spitzer De NASA is met een nieuwe compositiefoto gekomen van de bekende Krabnevel in het sterrenbeeld Stier. De Krabnevel, ook wel bekend als M1 (nummer 1 in de lijst van Charles Messier) is ontstaan in 1054, toen een zware ster aan het einde van z’n korte maar heftige leven als een supernova uitbarstte. De ster werd in China en Arabië 23 dagen overdag waargenomen en 653 dagen ‘s nachts. De Krabnevel is het overblijfsel van de supernova van 1054. Op 9 november 1968 werd in het centrum van de Krabnevel een pulsar ontdekt, een zeer snel ronddraaiend object, door sterrenkundigen met de 300-meter radio telescoop van Arecibo Observatory in Puerto Rico. De pulsar is eigenlijk een neutronenster, een zeer compact object, wiens intensieve straling als een vuurtoren in een bundel wordt rondgeslingerd, wel 30 keer per seconde. De spectaculaire compositiefoto van de Krabnevel is tot stand gekomen door waarnemingen van drie ruimteverkenners van de NASA te combineren. De lichtblauwe kleur is van röntgenwaarnemingen van de Chandra satelliet, de groene en donkerblauwe kleur is van de optische Hubble ruimtetelescoop en tenslotte zijn de rode gedeelten afkomstig van de infraroodsatelliet Spitzer. In de foto is de pulsar ook te zien: de stip in het midden van de Krabnevel. Bron: Chandra/Harvard.

Planetenbouwers deel II
Gewichtloosheid aan boord van de A300 op de 2e dag Even een vervolg op mijn astroblog van gisteren. Ik meldde dat het videofilmpje op de weblog van de vijf studenten niet echt de indruk gaf aan boord van een Airbus genomen te zijn. En dat bleek juist. Eén van de studenten, Guido v.d. Wolk, reageerde zelf op mijn bericht en zei dat ze inmiddels het juiste filmpje geplaatst hebben. Voor de liefhebbers hier te bewonderen. Inmiddels hebben ze er ook dag 2 van de paraboolvluchten opzitten met een vlucht over de Middellandse Zee en hun verslag daarvan is in hun weblog te lezen. Wat de experimenten zelf betreft vermelden ze: ‘we were able to report excellent results for single dust collisions.’!! Goed nieuws dus. Een korte impressie van de tweede dag is hier te zien. Morgen is er nog een dag en dan vliegen ze over de Atlantische Oceaan. Afijn: morgen dus deel III van de planetenbouwers!

Share

Studenten maken begin van een planeet

Ja, lieve Astrobloglezers, jullie hebben het wel degelijk gelezen: studenten hebben een begin gemaakt met de vorming van een planeet, tenminste àls het experiment geslaagd is. En dat allemaal vandaag, dinsdag 24 oktober 2006. Het is geen filmopname van deel II van de Hitchhikers Guide to the Galaxy (waarin ook zo’n volkje van planetenbouwers voorkomt), maar betreft een experiment van vier sterrenkundestudenten van de Universiteit van Leiden en eentje van de Universiteit van Groningen. Voor de volledigheid: het gaat om Berry Holl, Dave van Eijck, Demerese Salter, German Chaparro uit Leiden en Guido van der Wolk uit Groningen. Vandaag hebben ze in Frankrijk aan boord van een speciaal ingerichte Airbus A300 in gewichtloze toestand gekeken of en hoe stof-en ijsdeeltjes samenklonteren in gewichtloze toestand. Van deeltjes tot een milimeter doorsnede is bekend dat ze kunnen samenklonteren door de zogenaamde Vanderwaalskrachten. Bij grotere brokstukken van enkele tientallen meters diameter is het de zwaartekracht die zorgt voor de binding van de stukken. Het onderzoek richt zich op de vraag of stof, ijs-en ijsstofdeeltjes wel of niet samenklonteren als de zwaartekracht geen rol speelt. Zo probeert men de eigenschappen te benaderen van deeltjes die zich in zogeheten protoplanetaire schijven rond pasgevormde sterren bevinden, en in het bijzonder na te gaan hoe de uiteindelijke vorming van planeten in zulke schijven op gang kan komen. De situatie in deze protoplanetaire schijven wordt het best benaderd door de deeltjes gewichtloos met onderlinge snelheden van een millimeter tot een centimer per seconde (ca. 4 tot 35 m per uur) te laten botsen. Op aarde is zo’n proef onmogelijk, omdat de deeltjes door de zwaartekracht op de grond vallen voordat ze kunnen samenklonteren. In gewichtloosheid lukt dat dus wel. Zo’n zero-G experiment hebben de vijf studenten vandaag gedaan tijdens een paraboolvlucht van een A300. Op hun weblog schrijven de studenten over hoe het vandaag allemaal verlopen is. Een korte video van de paraboolvlucht is hier te zien (noot: het videofilmpje geeft bij mij niet echt de indruk aan boord van een vliegtuig te zijn genomen, meer in een fabriekshal. Maar goed, de studenten vermelden het op hun weblog, dus zij zullen het wel weten;-)). Morgen maakt het studententeam een tweede vlucht. Het experiment is betaald door de ESA en van de botsing van milimeter grote siliconendeeltjes hebben ze filmbeelden gemaakt. Daaruit moet achteraf blijken òf en hoe de deeltjes samenklonteren. Dan wordt dus ook duidelijk of de vijf studenten het planetenbouwende volkje uit de Hitchhikers Guide echt hebben nagedaan. Bron: Univ. van Leiden/NRC-Handelsblad.

Share

Queen-gitarist Brian May lanceert vandaag “BANG UNIVERSE Website”


De welbekende gitarist van Queen, Brian May, heeft vandaag samen met Patrick Moore en Chris Lintott, een website gelanceerd over het ontstaan van het heelal. De website heet de BANG UNIVERSE Website! Binnenkort komen de drie ook met een boek over het heelal, getiteld “BANG! – The Complete History of the Universe”. De website is bedoeld om een soort van digitale gemeenschap te vormen, waarop gesproken kan worden over de thema’s in het boek.
Dat Brian May een website en een boek over sterrenkunde lanceert zal voor de meeste mensen een verrassing zijn. Toevallig kwam Jan er afgelopen vrijdag op de sterrenclub ook mee aan. Drie dagen later komt May met die website, is dat nou toeval? Begin jaren zeventig studeerde May sterrenkunde op Imperial College in Londen. Zijn PhD-studie betrof interplanetair stof. Maar hij was ook lid van een onbekend bandje, Queen genaamd. Afijn, het verhaal is bekend: in no-time scoorde Queen een aantal megahits en May kon z’n studie vaarwel zeggen. Maar z’n interesse voor de sterrenkunde heeft hij altijd behouden. Brian May, wie kent 'm niet? Aan Patrick Moore’s maandelijkse programma The Sky at Night voor de BBC levert May regelmatig bijdragen. Mede-presentator van dat bekende programma is genoemde Chris Lintott. De website biedt informatie over het heelal (hoewel dat nog niet echt veel is) en ook enkele animaties van de bang waar het allemaal 13,7 miljard jaar geleden mee begonnen is. Een voorproefje van het te verschijnen boek is hier te lezen. Wie meer wil weten over het te verschijnen boek: hou de site van Canopus Books in de gaten.
Afijn: binnenkort kunnen we vast en zeker de Astronomian Rhapsody verwachten;-)) Bron: Banguniverse.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler