16 december 2017

Over snelle neutronensterren en astrofotografie

Impressie van het dubbelstersysteem met een supersnel roterende neutronensterVandaag twee onderwerpen (‘het kan niet op’ 🙂 ): allereerst de ontdekking van een supersnel ronddraaiende neutronenster. Sterrenkundigen zijn er namelijk in geslaagd om met de Integral-gammasatelliet van de Europese ESA een neutronenster te bekijken die maar liefst 1122 keer per seconde (!) ronddraait. De neutronenster, met de lieftallige naam XTE J1739-285, was al ontdekt op 19 oktober 1999 met behulp van Rossi X-Ray Timing Explorer (RXTE) satelliet van de NASA. De neutronenster had toen een actieve periode, maar daarna is hij als het ware ingedut. Tot augustus 2005, toen Integral merkte dat XTE J1739-285 weer tot leven kwam. Het was de Nederlandse sterrenkundige Erik Kuulkers van het Integral Science Operations Centre (Spanje) die aan het RXTE-team de revival van de neutronenster doorgaf en vanaf dat moment werd deze door beide satellieten in de gaten gehouden. Van september tot november 2005 werden twintig uitbarstingen op de neutronenster door Integral en RXTE geregistreerd.
De neutronensterren zijn compacte eindstadia van sterren die gemiddeld zo’n tien kilometer doorsnede zijn. Als ze alleen zijn vertonen ze weinig activiteit, maar als ze deel uitmaken van een dubbelstersysteem is dat anders. Dan trekt de neutronenster materie aan van de begeleider en die materie doet de buitenlagen van de neutronenster af en toe heftig schudden. De aangetrokken materie verzameld zich eerst aan de buitenkant van de neutronenster en vormt zo een schil van zo’n 5 tot 10 meter dik. Op een gegeven moment ontbrandt die schil en ontstaat er een thermonucleaire explosie. Die duurt enkele seconden tot een paar minuten en daar komt r

Laat wat van je horen

*