20 augustus 2017

Sterrenkundigen zien doodsstrijd van rode reus

Model van de structuur van S OrionisIn het bekende wintersterrenbeeld Orion staat een ster die krampachtig bezig is met z’n laatste levenstekenen: de rode reus S Orionis. Het is een variabele ster van het type Mira en z’n periode is 420 dagen. Alle veranderlijke sterren van dat type hebben een lange periode van minimale tot maximale lichtkracht. S Orionis kan zo’n 500% in lichtkracht toenemen en z’n diameter kan 20% toenemen. Het is een rode reus en dat betekent dat z’n omvang dan van 1,9 Astronomische Eenheid naar 2,3 AE gaat. Even in normale mensenwoorden: normaal is die ster zo groot dat hij bijna twee keer zo ver reikt als de aardbaan (149 miljoen km diameter), maar in de periodes van maximale lichtsterkte is dat ruim twee keer zo groot! Anders gezegd: in z’n minimum is S Orionis 400 keer zo groot als de Zon en op het maximum is dat 500 keer. 😯 Ach ja, verschil moet er zijn, ook in de wereld van de sterren (zie plaatje hieronder voor S Orionis op de schaal van het zonnestelsel). Tijdens het pulseren stoot de ster een grote hoeveelheid stof uit, dat zich in concentrische phot-25c-07-preview.jpgringen met een snelheid van 10 km per seconde om de ster verspreid. Vooral in tijdens dat hij zich in een minimum bevindt is er een grote uitstoot van stof, ter grootte van een aardmassa per jaar. Sterrenkundigen hebben dat uitstoten scherp in de gaten gehouden met behulp van acht (!) telescopen van ESO’s Very Large Telescope (VLT) observatorium in Chili. Dat wil zeggen vier 8.2-meter telescopen en vier 1.8-meter telescopen, die als een interferometer aan elkaar werden gekoppeld. E

Laat wat van je horen

*