5 februari 2012

Tel de sterren

starcount.jpg

Morgen start wereldwijd de zogenaamde Great World Wide Star Count1, die bedoeld is om door middel van het tellen van de sterren te kijken hoe het met de lichtvervuiling gesteld is. De actie duurt tot 15 oktober 2007. Waarnemers op het noordelijk halfrond moeten de sterren in het sterrenbeeld Zwaan (Cygnus) tellen en waarnemers ten zuiden van de evenaar moeten dat voor het sterrenbeeld Boogschutter (Sagittarius) doen. Hoe het tellen precies in z’n werk gaat en hoe je de gegevens online door kunt geven aan de organisatoren van het Windows to the Universe project van de University Corporation for Atmospheric Research (UCAR) kan je in de activiteitengids vinden. Die gids is onder andere in het Nederlands verkrijgbaar. Downloaden dus die hap en tellen maar! Bron: UCAR.

Noot:
  1. In maart dit jaar had je de actie Globe at Night, die ook zo’n telling van sterren deed. Geen idee hoe die twee zich tot elkaar verhouden. Concurrent-tellers misschien? []

Het einde van alles in dossier

Niet aan alles komt een eindeIk heb m’n zomerserie over het einde van alles maar even bij elkaar geraapt en in een dossier gezet. Lekker makkelijk. Niet alles komt trouwens aan een einde, heb ik gemerkt. Zie hiernaast. :-)

11 planetoïden naar Nederlanders vernoemd

Henk Terlingen en Chriet Titulaer kregen een planetoïde naar zich vernoemdHet kan niet op. Eerder dit jaar waren al planetoïden vernoemd naar de schrijfster Hella Haasse, de amateur-sterrenkundige Urijan Poerink en de schrijver Harry Mulisch. En gisteren kwamen daar maar liefst elf nederlanders bij die een planetoïde naar zich vernoemd kregen! :-D Tot die Nederlanders enkele bekenden zoals de schrijver-journalist Govert Schilling, Eddy Echternach, Chriet Titulaer en wijlen Henk Terlingen (‘Apollo Henkie’; zie beide heren op de foto hiernaast). Daarnaast kregen de thans in Argentinië wonende Gelderse amateur-astronoom Wim Fröger, de in de VS wonende verzetstrijder, internist én uitvinder van de kunstnier dr. Willem Kolff, de Amerikaanse-Nederlandse astronaut Lodewijk van den Berg en de meer historische figuren Johan Mohr (Duits-Nederlandse predikant en stichter van een sterrenwacht in Batavia), Rudolf Kerkhoven (bekend uit Hella Haasse’s roman ‘Heren van de thee’) en Karel Bosscha (eveneens theeplanter in Nederlands Indië en stichter van de later naar hem genoemde Bosscha-sterrenwacht in Bandung) een planetoïde naar zich vernoemd. Kortom, de kolonie Nederlanders in de ruimte is flink uitgedijdt. De totale lijst van ‘Nederlandse’ planetoïden, die al meer dan 160 leden telt, is hier te zien. Bron: Nova.

Winnaar Q-Music ruimtewedstrijd bekend

Betty Veenman omgeven door Q-Music prominentenDe Q-Music ruimtewedstrijd is gewonnen door de 23-jarige rechtenstudente Betty Veenman uit Naarden. Gisteren voerde zij als beste van de vijf finalisten de opdrachten uit en daarmee won zij de ruimtereis, die ze ergens eind 2009/begin 2010 zal gaan maken. Volgens Q-Music is ze daarmee de derde Nederlander in de ruimte, na Wubbo Ockels (1985) en André Kuipers (2004). Betty Veenman gaat een zogenaamde suborbitale vlucht maken. De spaceshuttle, die momenteel door het Amerikaanse bedrijf Space Adventures wordt gebouwd, zal dan eerst meeliften op de rug van een vliegtuig en op een hoogte van tien km worden losgelaten. Vervolgens zullen de motoren van de Shuttle ontbranden en in 60 seconden zal de Shuttle naar ruim 100 km hoogte worden gestuurd, buiten de atmosfeer van de Aarde. Daar worden de raketmotoren stilgelegd en zal Betty Veenman gewichtloos zijn. Dan zal ze samen met nog vijf andere ruimtetoeristen zo’n anderhalf uur kunnen genieten van de geleidelijke afdaling. Eén verschil tussen Betty en die vijf andere toeristen: voor haar is het gratis en die anderen betalen € 66.000,- ieder. Kijk, da’s pas een leuke trip. :-) Bron: AD/De Dordtenaar, 28 september 2008.

Opportunity bereikt 1e doel in de Victoriakrater

Beelden van de lichtgekleurde rotsbodem in de VictoriakraterSinds 11 september j.l. is de Marsrover Opportunity bezig met z’n afdaling in de 800 meter brede Victoriakrater. Afgelopen dinsdag berichtte de NASA dat de Opportunity z’n eerste doel in die krater had bereikt, een stuk lichtgekleurde rotsbodem. De rotsbodem werd in voorzichtige stapjes benaderd: op 11 september startte de afdaling, op 18 september werd 7,45 meter afgedaald, 22 september volgde 2,47 meter en tenslotte werd op 25 september 2,25 meter gedaald. De komende dagen zal de Opportunity de bodem met z’n onderzoeksarmen gaan bestuderen. De hellinghoek ter plekke is groot: 25º. De NASA houdt dan ook nauwlettend in de gaten of de banden van de Opportunity niet gaan slippen. En op Mars geldt: een slippertje kan dodelijk zijn ;-) Bron: NASA.

Kortstondige uitbarsting van radiostraling gezien

Matthew Bailes met een voorstelling van de radiogolf-uitbarstingSterrenkundigen van de Swinburne Universiteit (Australië) en de West Virginia Universiteit (VS) hebben buiten onze Melkweg een kortstondige uitbarsting van radiogolven gezien. De uitbarsting duurde slechts 5 milliseconden, maar was ongewoon fel. Het was dan ook met veel geluk dat de sterrenkundigen, die onder leiding stonden van Matthew Bailes1, de uitbarsting zagen. Ze onderzochten eigenlijk radiostraling van snel ronddraaiende neutronensterren, de compacte kernen van zware sterren die als supernovae uit elkaar geknald zijn. Uit de waarnemingen van de uitbarsting blijkt dat het object dat deze uitbarsting veroorzaakte niet groter kan zijn dan 1.500 km en dat het zich buiten de Melkweg moet bevinden. Het object bevindt zich aan de hemel drie graden van de Kleine Magellaanse Wolk. [Lees meer...]

Noot:
  1. Zie de foto waarop hij staat. Op de achtergrond een model van de radiogolf-uitbarsting. []

Astrovakantie belevenissen

Eergisteren kreeg ik het uitgebreidde relaas van Peter Pulles van z’n astrovakantie belevenissen in Zuid-Frankrijk. Met zijn toestemming integraal het hele verhaal in de astroblogs. :-) Foto’s uiteraard van Peter.

Ervaring opdoen met autoguiden

Waarnemen in de ProvençeAfgelopen weken ben ik tijdens mijn vakantie met twee kameraden afgereisd naar het hart van de Franse Provence. Gedurende die week hebben mijn reisgezellen en ik ons gelaafd aan de sfeer en cultuur aldaar en natuurlijk vooral aan de lokale nog relatief onverpeste sterrenhemel. De week stond voor mij vooral in het teken van het echt in de praktijk ervaring opdoen met het autoguiden en het vrijwel geheel geautomatiseerd werken en bedienen van de montering en de camera (Hutech Canon 350D). Ik heb gefotografeerd met de William Optics 80mm f5,9 Doublet Fluoriet apo en de C11 met reducer naar f6,3. Beide kijkers deden dienst als volgkijker voor elkaar; als volgcamera gebruikte ik een Imaging Source DFK21 fire wire camera.

Productie draaien

De PaardenkopnevelHet was een leerzame ervaring. Autoguiden is een sport op zich en vergt veel geduld (niet mijn sterkste kant) en proberen en leren. Uiteindelijk liep het allemaal naar wens en de diverse bugs en foutjes en afwijkingen die ik tegenkwam waren erg leerzaam. Volledig remote werken is nog een flinke stap te ver, maar geautomatiseerd werken ging wel goed. Het was voor het eerst dat ik de apparatuur gerust een uur of langer zijn gang kon laten gaan en ondertussen met een kleine kijker of verrekijker of het blote oog van de hemel kon genieten, af en toe een bakkie kon halen of bij mijn maatjes kon kijken , een ommetje maken etc. Het getsjirp van de krekels en cicaden, het ruisen van de wind, de geur van de franse velden… ( en af en toe de sceptic tank van de gîte…) af en toe onderbroken door het gezoem van de monteringen… Zeer relaxed dus! De nachten vlogen voorbij en veel te snel voor ons gevoel wierp een idioot heldere Venus al haar schaduw (!) en trad de ochtendschemering in en was het tijd om te gaan slapen. Rond het middag uur was het tijd voor de brunch, het bekijken en bespreken van de resultaten van de nacht, beetje rommelen en ‘klooien’ met en afstellen van de instrumenten, luieren, zonnen, boodschapjes doen, tochtjes maken (o.a. Mont Ventoux), dutjes doen tussendoor en dan ‘s-avonds een lekker potje koken of uit eten en zodra de schemering inzette, weer achter de kijkers om in te stellen en aan de slag, “productie draaien”… tussendoor een natje en droogje, muziekje op de achtergrond… We konden er best aan wennen!

Waarnemen met een mistralwind

De OrionnevelDe omstandigheden waren dit jaar nogal gevarieerd: van de zeven dagen waren er zes en een half met stralend zonnig zomerweer, met knalblauwe strakke luchten en temperaturen tot wel 28 graden. ‘s Nachts konden we de eerste twee nachten genieten van een werkelijk kraakheldere en super transparante nachthemel met een waanzinnige hoeveelheid sterren en vele deepskyobjecten met het blote oog duidelijk waarneembaar. Maar dat ging wel gepaard met een zeer straffe Mistral-wind die om de kijker en ons heen gierde…. bij een temperatuur van slechts 4 graden was dat wel afzien, maar WAT een sterrenhemel!!!!!!! De dagen daarna waren wat minder transparant maar zonder of slechts weinig wind en wel veel en veel donkerder dan hier, en met een alleszins goede seeing. Eén nacht hadden we voor driekwart helder weer en een zeer goede seeing, soms bijna stilstaand (volledige afwezigheid van turbulentie) en de laatste nacht was vergelijkbaar met een goede nacht hier in de rand van de Randstad.

Tweehonderd opnamen

NGC 281Ik heb uiteindelijk een honderdtal opnamen van zo’n tweehonderd opnamen van een tiental verschillende objecten gemaakt. Ik heb van de best geslaagde een eerste snelle simpele bewerking gemaakt via de standaard enhancement functies in ACDSee PRO v8.0. Jullie kunnen die hier bekijken. De komende maanden wacht me de uitdaging om alle opnamen op een betere en meer geschikte manier te gaan verwerken via Images Plus en Photoshop. Naast de opnamen met de Canon 350D heb ik ook veel filmpjes gemaakt van de zon in H-alpha en CaK en van de planeten Mars, Jupiter, Uranus en Neptunus met de Imaging Source DBK31 firewire camera. Ook hier heb ik nog voor maanden bewerkingsplezier in het verschiet :-) Nu nog tijd en mijn weg in Registax zien te vinden… Met een beetje geluk kom ik er precies mee uit tot de volgende expeditie :-) Mochten er verdere resultaten uitkomen dan laat ik het wel weten en/of ik plaats ze dan op de fotogalerij pagina van de Ecliptica website of mijn eigen homepage.

Wordt Dawn morgen eindelijk gelanceerd?

De geplande baan van DawnAls alles goed gaat zal morgen vanaf Pad 17-B op Cape Canaveral Air Force Station (Florida, VS) de Amerikaanse ruimtesonde Dawn (Dageraad), de missie naar de planetoïden Ceres en Vesta, met een Delta II draagraket worden gelanceerd. De lancering is al diverse malen uitgesteld en ook nu is er volgens berichten een kans van 40% dat de lancering wegens slecht weer niet doorgaat. Zodra de lancering een feit is zal Dawn met z’n ionenmotor vol xenongas afreizen naar Vesta. Eerst zal Dawn ergens rond maart 20091 in de buurt van Mars komen en daar een gravitationele zwieper krijgen.  September 2011 zal de sonde vervolgens bij V aankomen en onderzoek verrichten. Februari 2015 tenslotte zal Dawn aankomen bij Ceres, die sinds augustus 2006 zowel de status van planetoïde als van dwergplaneet heeft. Wie zin heeft om de lancering live te bekijken kan terecht op NASA TV. Ergens tussen 13.20 en 13.49 uur Nederlandse tijd volgens de NASA. Ik zit zelf de hele dag midden in een personeelsuitje, dus ik zal er niets van zien. Bron: NRC-Handelsblad, 25 september en NASA/JPL.

Noot:
  1. zie het kaartje hierboven. Daarin stelt de doorgetrokken lijn de baan van Dawn voor. De streepjeslijnen zijn de banen van Mars, Vesta en Ceres. []

upgraden

  Het upgraden van WordPress (versie 2.2.2 naar 2.3) stel ik even uit. Uit de berichten uit Amerika begrijp ik dat K2 problemen geeft. Die gebruik ik voor m’n layout. Ik moet K2 opwaarderen, maar de nieuwste versie (Release Candidate 1) geeft ook weer de nodige problemen, dus ik wacht alles effe af tot de stof is neergedwarreld.

Wiskundige onderbouwing voor parallelle heelallen

paralelle heelallenParallelle heelallen, ook wel multiversums genoemd, komen veelvuldig voor in science-fictionverhalen en -films. Maar sinds kort hebben wiskundigen in Oxford de theorie van de parallelle heelallen wiskundig onderbouwd en die doorbraak wordt nu al omschreven als “een van de meest belangrijke ontwikkelingen in de geschiedenis van de wetenschappen.” Het was de Amerikaanse natuurkundige Hugh Everett III1 die in 1950 als eerste met zo’n meerwerelden-theorie aankwam zetten. Hij probeerde een oplossing te bedenken voor de problemen die de quantummechanika veroorzaakte met betrekking tot het aantal mogelijke staten. Volgens de quantum mechanika valt over atomen niets zinnigs te zeggen totdat je ze waarneemt. Tot dat moment verkeren de deeltjes in een toestand die superpositie wordt genoemd.  De bekende Edwin Schrödinger heeft over die toestand in 1935 z’n beroemde paradox van de kat in een afgesloten doos bedacht. Volgens Hugh Everett, ik laat z’n serienummer maar eventjes achterwegen, zal iedere keuzemogelijkheid die een atoom heeft in z’n toestand leiden tot een afsplitsing van het heelal. Kan een atoom bijvoorbeeld een negatieve spin of een positieve spin hebben, dan zullen er twee heelallen ontstaan: eentje waarin dat heelal een negatieve spin heeft en eentje waarin de spin positief is. En dat leidt uiteraard tot een oneindige hoeveelheid heelallen, waarvan er vast eentje zal zijn waarin Adrianus V directeur van de NASA is. [Lees meer...]

Noot:
  1. Vast en zeker kleinzoon van Hugh Everett I. :-) De beste man, die in 1982 is overleden, schijnt al op z’n 12e een brief te hebben geschreven aan Albert Einstein en die heeft ‘m een brief terug geschreven. Meer details daarover zijn hier te vinden. []

Switch to our mobile site