Donderdag a.s. bestaat de ruimtevaart vijftig jaar. Gebak! Op 4 oktober 1957 om 22.28:34 uur plaatselijke tijd werd vanaf het Kazachstaanse lanceercomplex Tjoera-Tjam¹ de Spoetnik² gelanceerd. En daarmee begon niet alleen de ruimtevaart, maar ook de ruimterace met de grote vijand van de Koude Oorlog, de Verenigde Staten. Het nieuws van de lancering sloeg in als een bom, vooral in de Verenigde Staten³ , waar men in de veronderstelling leefde voorop te lopen op het gebied van de ruimtevaart. Dat land was in het kader van het Internationale Geofysische Jaar 1957 bezig om als eerste natie een satelliet te lanceren, maar Rusland stak daar met de Spoetnik een stokje voor. Dit veroorzaakte de Spoetnikcrisis, die de Amerikaanse regering deed besluiten tot een aantal acties om de Amerikaanse overmacht in de ruimtevaart en rakettechnologie te herstellen. Op 31 januari 1958 werd de eerste Amerikaanse satelliet gelanceerd, de Explorer 1. Maar dat was nadat de Russen ook al een tweede satelliet hadden gelanceerd, de Spoetnik 2 op 3 november 1957, mét het allereerste levende wezen in de ruimte, het hondje Laika. Dat het hondje door de vlucht door oververhitting uiteindelijk stierf mocht voor de Russen de pret niet drukken. Op dat moment hadden zij de ruimterace met de Amerikanen gewonnen. Het was pas met de eerste voet van een mens op de Maan, Neil Armstrong op 20 juli 1969, dat de Amerikanen voorsprong namen in de ruimterace. [Lees meer...]

1. Het huidige Baikonoer Cosmodrome. [↩]
2. Voluit: de Proteishi Spoetnik, oftewel zeer eenvoudige satelliet volgens NRC-handelsblad. Het vreemde is dat op Wikipedia wordt beweerd dat Spoetnik (Спутник) Russisch is voor reisgezel. Ik ken geen Russisch (Jan, jij toch wel?), dus ik heb geen idee wie gelijk heeft. [↩]
3. Het gekke is dat de lancering in Rusland zelf in het begin weinig aandacht trok. Op 5 oktober 1957 stond er een klein bericht in de staatskrant Pravda over de lancering. Pas toen de Russen de ophef in de rest van de wereld bemerkten gingen ze volop schrijven over deze Sovjettriomf. [↩]