22 mei 2012

Jonge witte dwergen in bolhopen hebben ‘geboortekick’

Onderzochte witte dwergen in NGC 6397Witte dwergen vormen het derde levensstadium van sterren. Eerst maken sterren een fase door waarin ze waterstof in hun centrum verbranden, net zoals de Zon. Als de waterstof in de kern op is zwellen ze op en start de rode reusfase, waarin heliumverbranding in het centrum plaatsvindt. Als het helium op is worden de buitenlagen afgestoten en de kern blijft als compacte witte dwerg1 achter. Nu blijkt uit onderzoek van Harvey Richer en Saul Davis (Universiteit van British Columbia) dat witte dwergen in bolvormige sterrenhopen2 iets bijzonders meemaken op het moment dat ze ontstaan. Ze krijgen namelijk een soort van geboortekick, doordat de massa niet perfect symmetrisch verdeeld is. Door die kick vliegen ze een bepaalde richting uit met een snelheid van zo’n 3 tot 5 km per seconde. Gevolg is dat jonge witte dwergen niet in de centra van de bolhopen voorkomen, zoals op grond van de evolutie van bolhopen normaal gesproken het geval zou zijn, maar in de buitenste delen ervan. Richer en Davis onderzochten 22 witte dwergen met leeftijden tot 800 miljoen jaar (in witte dwergen-terminologie is dat ‘jong’) en 62 ‘oude’ witte dwergen met leeftijden van 1,3 tot 3,5 miljard jaar. Alle witte dwergen bevinden zich in NGC 6397, een dichtbijstaande bolhoop in de buurt van onze Melkweg. Januari volgend jaar zal een artikel verschijnen van Richer, Davis en nog een zooitje co-auteurs over hun bevindingen in het Britse vakblad Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters. Liefhebbers van hardcore-sterrenkunde kunnen het artikel hier lezen3. Bron: Eurekalert.

Noot:
  1. De gemiddelde dichtheid is zo’n 1.000 kg per cm3. []
  2. Ook wel bolhopen genoemd. []
  3. Een abonnement op dat blad kost £ 132, dus tel uit je winst :-) . []
Share

Columbus is er klaar voor

Schets van het Columbus LaboratoriumNog twee nachtjes slapen en het is zover: donderdag 6 december om 22.31 uur Nederlandse tijd zal Space Shuttle Atlantis, met aan boord de ESA-astronauten Hans Schlegel (uit Duitsland) en Leopold Eyharts (uit Frankrijk), gelanceerd worden. Aan boord van de Atlantis is ook het Columbus laboratorium, dat gekoppeld zal worden aan het ISS, middels de Harmony-module. De bedoeling is dat zaterdag de Atlantis bij de ISS zal arriveren en docken. Op 17 december zal de terugvlucht zijn, aldus de planning van STS-122. Zoals vanouds is de lancering en de gehele verdere vlucht live te zien zijn op NASA-TV. Als daar sprake is van digitale filevorming kan je altijd uitwijken naar de ESA-TV, die hetzelfde biedt als ‘t Amerikaanse zusje. Wie trouwens naar de NASA-site gaat zal iets opmerkelijks zien: de NASA-websites hebben een nieuwe layout met een jongere uitstraling. De NASA heeft al z’n sites mee laten doen met een extreme makeover, met name om het jongere publiek meer aan te trekken. Bron: ESA.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler