22 mei 2012

Exoplaneten bekijken met polaroid-techniek

Schets van HD189733b bij de ster HD189733In 1991 werd de eerste exoplaneet ontdekt bij een pulsar, te weten PSR 1829-10 in het sterrenbeeld Schild. In 1995 werd de eerste exoplaneet ontdekt bij een gewone ster, te weten 51 Pegasi in het sterrenbeeld Pegasus. Sinds deze ontdekkingen zijn er nog 268 andere exoplaneten gevonden, planeten buiten ons eigen zonnestelsel. Sommige sterrenkundigen focussen op het ontdekken van nog meer van dergelijke objecten, maar anderen proberen de bekende exoplaneten in nog meer detail te zien. En dat laatste is een groep onder leiding van Professor Svetlana Berdyugina (Sterrenkundig Instituut in Zürich, Zwitserland én het Tuorla Observatorium in Finland) aardig gelukt. Met een techniek die sterk lijkt op die van polaroid-zonnebrillen hebben ze de exoplaneet HD189733b, die draait om de ster HD189733 in het sterrenbeeld Vosje (Vulpecula), nader onderzocht. Het licht van de ster werd op die manier weggefilterd en zo kon men zowel de dikte van de atmosfeer van HD189733b meten als de exacte baan van de exoplaneet. De atmosfeer blijkt erg groot te zijn, zo’n 30% groter dan de planeet zelf, en de atmosfeer blijkt kleine deeltjes te bevatten, misschien fijn stof of waterdamp. HD189733b staat erg dicht bij de centrale ster, waardoor de temperatuur er erg hoog is en de atmosfeer uitdijt. Het moet een zware planeet zijn, een soort van hete Jupiter. Berdyugina en haar team hopen door de polarisatietechniek de komende jaren ook de andere 269 exoplaneten nauwkeurig te kunnen bekijken. Werk zat lijkt mij zo. Bron: Eurekalert.  

Share

Eén sterrenkundige doorbraak in top-10 van Science

Cascade eh… lawine van deeltjes, veroorzaakt door de kosmische stralingDe tijd is weer aangebroken dat allerlei bladen en blogs komen met lijstjes van hoogte- en dieptepunten van het afgelopen jaar. Logisch, want dat heb je meestal rond het einde van het kalenderjaar1 Zo heeft het Amerikaanse vaktijdschrift Science een top-10 van wetenschappelijke doorbraken in 2007. Nummer 1 voor Science is de variatie in het menselijk genoom. Leuk, maar voor ons astrobloggers is nummer 3 bij de runners-up veel interessanter: de ontdekking van de oorsprong van de kosmische straling! Zoals ik begin november meldde wist men met behulp van het Pierre Auger Observatorium in Argentinië de oplossing van het honderd jaar oude raadsel van de oorsprong van de kosmische straling te geven. Met de 1.500 detectoren van het observatorium, die verspreid over een gebied van welgeteld 3.000 km2 staan, kon men de zeldzaam hoogenergetische deeltjes die op Aarde terechtkomen in verband brengen met relatief nabij gelegen actieve sterrenstelsels met een superzwaar zwart gat in hun centrum. De kosmische deeltjes vormen in de atmosfeer een lawine van deeltjes, die op het oppervlak van de Aarde kunnen worden waargenomen (zie afbeelding hierboven). In de rest van de runners-up doorbraken zoals de receptoren van adrenaline die met behulp van kristallografie in beeld zijn gebracht én cellen die geherprogrammeerd zijn door het inbouwen van genen. Zucht, slaapverwekkend. ;-) Bron: NRC-Handelsblad, 27 december 2007 én Science Magazine.

Noot:
  1. Gelukkig beperken de sterrenkundige bladen en sites zich tot top-10 lijstjes en gaan ze niet mee met die mega-trend in de media, zoals de Top-2000 bij Radio 2 en zelfs de Top-4000 bij Radio 10 Gold. []
Share

Messenger nadert Mercurius

Compositiefoto van MercuriusOp het moment dat ik dit schrijf duurt het nog 18 dagen, 4 uren, 45 minuten én 38 seconden voordat de Messenger-verkenner van de NASA z’n eerste flyby zal maken langs de planeet Mercurius. Dat zal op maandag 14 januari 2008 zijn. Hij zal dan niet direct in een baan om de planeet maken, maar op 6 oktober 2008 weer een flyby maken, op 29 september 2009 een derde keer en tenslotte zal hij op 18 maart 2011 in een stabiele baan om Mercurius terechtkomen. Dat laatste stadium zal volgens de teller1 plaatsvinden over 1.176 dagen, 17 uren, 36 minuten én 14 seconden! Het is maar dat jullie het weten en er in je agenda rekening mee houden. Zoals we weten is Mercurius de planeet die het meest dichtbij de Zon staat. De afstand bedraagt bijna 58 miljoen km. Overdag is het er zo’n 350 ºC en ‘s nachts kruipt de temperatuur terug naar zo’n -170 ºC, hetgeen mogelijk is door de afwezigheid van een atmosfeer. Men maakt wel lange dagen op Mercurius, want de planeet roteert één maal per 58 dagen 15 uur 30 min.  De fly-by zal vast en zeker mooie plaatjes van Mercurius opleveren. De laatste keer dat een aardse verkenner daar was was in 1975, toen de Mariner 10 zo’n 45% van het oppervlak in beeld bracht (waarvan een compositiefoto hierboven te zien is). Tijd voor verse foto’s! Bron: NASA/Messenger.  

Noot:
  1. Hier te vinden. []
Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler