22 mei 2012

Waar is M13?

Where is M13?We zien vaak hemelobjecten,  zoals de welbekende Messier-objecten, zonder dat we er bij stilstaan wáár deze objecten zich precies bevinden. Waar in de driedimensionale ruimte in en om het Melkwegstelsel bevinden deze objecten zich? Om daar achter te komen is sinds enige tijd een gratis programma te downloaden: Where is M13? geheten. Het geeft je op eenvoudige wijze inzicht in de lokatie van vele hemelobjecten (niet alleen van de Messierlijst, maar ook andere catalogi1) én van de fysieke eigenschappen van de objecten. Er zijn twee ‘views’ in Where is M13?, een galaxy view en een sky view. Bij de eerste zie je een bovenaanzicht en zijaanzicht. Bij het bovenaanzicht kan je via Ctr+shift+A de spiraalarmen van de Melkweg laten zien. De Zon, aangegeven met een gele stip, bevindt zich in de Orionarm. Klik op een hemelobject en je ziet direct waar deze zich in of buiten de Melkweg bevindt. De sky view toont het gekozen object op de hemelkaart zoals te zien vanaf Aarde. Da’s niet zo interessant, want dat beeld wordt door vele andere planetariumprogramma’s getoond. Where is M13? is verkrijgbaar voor Windows, Mac OS en Linux. Bron: ThinkAstronomy.com.

Noot:
  1. NGC, IC, Collinder, Caldwell, etc.. []
Share

Lezing: Wat we van een beetje stof kunnen leren

Lezing over interstellair stofInfrarood sterrenkunde is in de letterlijke zin van het woord een stoffige wetenschap. Het infrarode licht komt voornamelijk van het relatief koele interstellaire stof. In zichtbaar licht valt er aan een stofwolk niks te zien, het is een donkere vlek. In infrarood licht kunnen we door het stof kijken en zien wat zich binnenin afspeelt, zoals het ontstaan van sterren en planeten. Ilse van Bemmel zal ingaan op wat astronomen kunnen leren van het infrarode licht, van de relatief kleine schalen in ons Zonnestelsel, tot aan extreem verre melkwegstelsels die zich vormen als het heelal nog jong is. Meer info over deze lezing bij Christiaan Huygens.

Share

Totale maansverduistering

De maansverduistering van 21 februari 2008Vandaag (21 febr. ’08) zal vanaf zo’n kwart voor drie ‘s nachts in Nederland een totale maansverduistering zichtbaar zijn! Als de weergoden ons goed gezind zijn een uitstekend moment om de schaatsen, eh… de telescopen uit het vet te halen en te gaan kijken. Even alle (Nederlandse) tijden en gebeurtenissen op een rijtje, waarbij de nummers wijzen op de diverse stadia zoals in het diagram zijn te zien:

[TABLE=13]

Op het diagram zie je de kernschaduw (umbra, donkere cirkel in het midden van het kaartje) en bijschaduw (penumbra, de minder donkere ring om de kernschaduw) van de Aarde weergegeven. De tijden zijn berekend voor Utrecht. De grootte van de eclips is 1,11. Dat getal zegt iets over hoeveel maandiameters de Maan binnendringt in het gebied van de kernschaduw van de Aarde. Hoe hoger het getal, des te dieper in de kernschaduw. In de tabel lees je dat de Maan om 01.35 uur in de bijschaduw van de Aarde komt. Da’s niet zo’n indrukwekkend gebeuren, want het zal weinig verandering geven. Pas om 2.10 uur zal je aan de oostelijke maanrand een helderheidsafname kunnen zien. Als om 2.43 uur de Maan de kernschaduw raakt zal het spektakel pas echt beginnen. De hoogte van de Maan is dan een comfortabele 42º boven de horizon. Zo verloopt de eclipsOm 4.26 uur is het maximum van de eclips (maanhoogte 22º) en om 6.09 uur is het feest weer afgelopen als de Maan de kernschaduw verlaat. De maanhoogte is dan 14º. Tijd om te ontbijten en weer naar je werk te gaan. :-( En de volgende totale maansverduistering? Die is op 15 juni 2011. Oeps! ;-) Voor een gedeeltelijke verduistering hoef je niet zo’n geduld te hebben, want die is al op 16 augustus ‘s avonds te zien. Bron: Hemel.Waarnemen.com + Sterrengids 2008.

Share

Wat gebeurt er als een klein zwart gat de Aarde raakt?

Wat gebeurt er als een klein zwart gat de Aarde raakt?
De laatste tijd lezen/horen/zien we nogal eens dat planetoïden redelijk dicht in de buurt van de Aarde of Mars komen. Maar stel nou eens dat het niet een Near Earth Asteroid is, maar een Near Earth Black Hole, die de Aarde nadert én die ‘m nog raakt ook? Wat dan? Over die vraag hebben enkele natuurkundigen van het Budker Institute of Nuclear Physics in Rusland en het INTEGRAL Science Data Center in Zwitserland zich gebogen. Het ging daarbij niet om ‘gewone’ zwarte gaten die na een supernova-uitbarsting van zware sterren ontstaan, laat staan om superzware zwarte gaten die zich alleen ophouden in de centra van sterrenstelsels. Het ging de onderzoekers om kleine zwarte gaten, de zogenaamde Primordial Black Holes (PBH). Theorieën voorspellen dat deze kunnen ontstaan tijdens de oerknal, die zich zo’n 13,7 miljard jaar geleden afspeelde. Daarbij zouden ze volgens het door Stephen Hawking in 1975 beschreven verdampingsproces langzaam maar zeker gewicht verliezen, tot ze hun laatste beetje massa met een grote knal uitblazen. Héél kleine PBH’s zouden op die wijze al verdwenen zijn, maar diegenen met een massa van 1012 kg (zeg maar 1.000.000.000.000 kg) zouden heden ten dage nog moeten bestaan. Da’s zo’n beetje het gewicht van een flinke berg. Omdat al die massa gepropt zit in een singulariteit is de straal van een dergelijke PBH slechts 1.5×10-15 meter, vergelijkbaar met de grootte van een proton. De Aarde zou op twee manieren merken dat het geraakt wordt door zo’n PBH: er komt kinetische energie vrij bij de botsing én er is Hawkingstraling van de verdamping. Maar die kinetische energie blijkt uit de berekeningen minimaal: ongeveer 1 ton TNT over het gehele pad dat het PBH door de Aarde volgt. We hebben het over snel bewegende PBH’s, die dwars door de Aarde zullen vliegen. Van slomere PBH’s is eerder al geopperd dat deze ‘gevangen’ kunnen raken in het centrum van de Aarde. De botsing van de snelle PBH’s zal hoogstwaarschijnlijk niet eens opgemerkt worden. Er zullen geen aardbevingen plaatsvinden. Noppes catastrofe dus. Het enige merkbare is gevaarlijke straling langs het pad dat de PBH volgt, in de vorm van electronen en positronen. Afijn, u kunt allen weer rustig gaan slapen. :-) Het hele verhaal van de natuurkundigen is hier na te lezen. Bron: Universe Today.

Share

Donderdagochtend totale maansverduistering!

De maansverduistering van 21 februari 2008Komende donderdag, 21 februari, zal vanaf zo’n kwart voor drie ‘s nachts in Nederland een totale maansverduistering zichtbaar zijn! Als de weergoden ons goed gezind zijn een uitstekend moment om de schaatsen, eh… de telescopen uit het vet te halen en te gaan kijken. Even alle (Nederlandse) tijden en gebeurtenissen op een rijtje, waarbij de nummers wijzen op de diverse stadia zoals in het diagram zijn te zien:

[TABLE=13]

Op het diagram zie je de kernschaduw (umbra, donkere cirkel in het midden van het kaartje) en bijschaduw (penumbra, de minder donkere ring om de kernschaduw) van de Aarde weergegeven. De tijden zijn berekend voor Utrecht. De grootte van de eclips is 1,11. Dat getal zegt iets over hoeveel maandiameters de Maan binnendringt in het gebied van de kernschaduw van de Aarde. Hoe hoger het getal, des te dieper in de kernschaduw. In de tabel lees je dat de Maan om 01.35 uur in de bijschaduw van de Aarde komt. Da’s niet zo’n indrukwekkend gebeuren, want het zal weinig verandering geven. Pas om 2.10 uur zal je aan de oostelijke maanrand een helderheidsafname kunnen zien. Als om 2.43 uur de Maan de kernschaduw raakt zal het spektakel pas echt beginnen. De hoogte van de Maan is dan een comfortabele 42º boven de horizon. Zo verloopt de eclipsOm 4.26 uur is het maximum van de eclips (maanhoogte 22º) en om 6.09 uur is het feest weer afgelopen als de Maan de kernschaduw verlaat. De maanhoogte is dan 14º. Tijd om te ontbijten en weer naar je werk te gaan. :-( En de volgende totale maansverduistering? Die is op 15 juni 2011. Oeps! ;-) Voor een gedeeltelijke verduistering hoef je niet zo’n geduld te hebben, want die is al op 16 augustus ‘s avonds te zien. Bron: Hemel.Waarnemen.com + Sterrengids 2008.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler