22 mei 2012

ETA op zoek naar exploderende zwarte gaten

Een mini-zwart gat die om de vijfdedimensie heen zit
Loopt je geplande vakantie naar de Spaanse stranden deze zomer gevaar door een nieuw soort van terroristische dreiging? Nee, wees gerust. De Baskische afscheidingsbeweging ETA is niet van plan zwarte gaten in te gaan zetten als nieuw dood en verderf zaaiend wapen tegen de Spaanse overheid. We hebben het hier over de Eight-meter-wavelength Transient Array, een andere ETA dus, die binnenkort op zoek gaat naar exploderende mini-zwarte gaten. ;-) Ik heb die dingen hier al vaker besproken, onder andere in verband met de interessante vraag wat er gebeurt als zo’n kreng de Aarde raakt. Zonder dat we ‘t weten of dat we er kennelijk last van hebben zou ‘t zelfs kunnen zijn dat een mini-zwart gat in het centrum van de Aarde zit. Afijn, dergelijke Primordial Black Holes (PBH), zoals ze in de Anglicaanse wereld worden genoemd, zijn doelwit van de ETA, een radioantenne in Montgomery County en North Carolina (beiden VS), die op een frequentie van 29-47 MHz probeert radiostraling van exploderende PBH’s te detecteren. Sinds Stephen Hawking er in 1975 mee aankwam weten we dat zwarte gaten niet voor de eeuwigheid zijn, maar langzaam maar zeker kunnen ‘verdampen’. Een PBH van 1012 kg zwaar zou anno nu, 14 miljard jaar na het ontstaan ervan tijdens de oerknal, door z’n laatste beetje massa heen zijn en in één laatste knal exploderen. Het interessante nu is dat een groepje sterrenkundigen denkt dat die PBH’s ons iets kunnen vertellen over de vijfde dimensie! Jazeker, een extra ruimtedimensie die bovenop de vier bekende ruimte-tijddimensies komt. Van die vijfde dimensie merken wij niets, want hij is opgekruld met een doorsnede van minder dan een miljardste nanometer. Maar die sterrenkundigen, onder leiding staan van Mike Kavic (Virginia Tech Department), denkt dat die PBH’s als ‘t ware vastgeplakt zitten rondom die vijfde dimensie. Als ze met de ETA radiostraling van exploderende PBH’s kunnen ontvangen hopen Kavic et al meer te weten te komen over die extra ruimtedimensie. Klinkt allemaal erg sciencefiction-achtig, maar tegenwoordig staan we nergens meer van versteld. We wachten de ETA-berichten netjes af. Bron: Universe Today.    

Share

De Maan in Eerste Kwartier

De maan gefotografeerd door Jorrit den HartogZoals gemeld was het afgelopen zaterdag-avond tijdens de Nationale Sterrenkijkdagen aardig helder. Dit in tegenstelling tot zaterdagmiddag en vrijdagavond, toen wolken roet in het eten gooiden. Ik was er zaterdagavond zelf niet bij, maar Jorrit den Hartog, lid van Christiaan Huygens1 wel. Hij heeft met z’n Casio diverse foto’s van de Maan in Eerste Kwartier2 gemaakt. Eentje laat ik hierbij zien. Aardig resultaat voor een (ex-jeugd-)lid. Ik doe ‘t zelf niet beter hoor, voor de duidelijkheid. Even wat info van de foto voor de archieven: Camera Casio EX-Z70 brandpuntsafstand 38 mm, belichtingstijd 1/60 seconden. Gefotografeerd door de regenpijprefractor van Huygens, Ø 150mm F1.800 mm. Jorrit, ga zo door! :-D

Noot:
  1. O ja, en sinds een poosje het jongste bestuurslid van Huygens. []
  2. Ja, precies… de foto is in spiegelbeeld. []
Share

Genesis-avontuur loopt toch goed af

De Genesis na z’n onfortuinlijke landingGenesis was de eerste ruimtesonde die geprobeerd heeft om de zonnewind letterlijk en figuurlijk te ‘vangen’. Hij werd op 8 augustus 2001 gelanceerd en kwam op het L1 Lagrangepunt tot stilstand, 1,5 miljoen km van de Aarde verwijderd. Vanaf dat punt werden door Genesis van december 2001 tot 1 april 2004 atomen, ionen en hoog-energetische deeltjes van de zonnewind opgevangen op drie collectoren. Elke collector bestond uit een raster van silicium, goud, saffier en diamant. Toen de ‘buit’ binnen was keerde de capsule terug naar de aarde, waarbij vooral de landing spectaculair zou zijn. De bedoeling was dat de capsule de aardse atmosfeer zou binnendringen en daarbij afgeremd zou worden met parachutes. Vervolgens zouden stuntpiloten in helikopters het pakketje met een lange haak uit de lucht vissen, zodat een harde landing met fatale gevolgen voor de broze lading voorkomen zou worden. Er zat een prijskaartje van $264 miljoen aan de Genesis, dus een goede afloop werd dringend op prijs gesteld door de NASA-leiding. Niet voor niets dat er zelfs een reserve-helicopter werd gecharterd voor het geval de eerste helicopter met vanghaak dienst zou weigeren. Op 8 september 2004 was de grote dag aangebroken. Via webcast kon iedereen over de gehele wereld getuige zijn van de landing. Nou, jullie voelen ‘m uiteraard al aankomen: Murphy’s wet werd die dag weer eens van stal gehaald en alles wat fout kon gaan dat ging fout1. De parachutes gingen niet open, zodat de capsule een te hoge snelheid had om door één van de twee helicopters te worden gevangen en met een vaartje van 311 km/uur (86 meter per seconde) stortte hij ergens in de woestijn van Utah te pletter (zie afbeelding). De meest verdachte oorzaak van de crash is een remkrachtsensor welke de wrijvingsafremming die ontstaat bij het binnengaan van de dampkring had moeten detecteren, Wetenschappers proberen te redden wat er te redden valtzodat de parachutes konden opengaan. Men heeft ontdekt dat deze verkeerd op een printplaat was gemonteerd2. Tot zo ver de rampspoed. Maar dan de gelukkige afloop. Een aantal collectoren bleek wonder boven wonder bruikbaar te zijn en de ingevangen deeltjes te hebben bewaard. Uiteraard moest eerst bekeken worden of er geen besmetting was met aardse bronnen, maar dat blijkt mee te vallen. Vorige week werden op de 39e LPSC voorlopige resultaten bekendgemaakt en daaruit blijkt dat er met name verschillen zijn in de hoeveelheid zuurstofisotopen in verschillende delen van het zonnestelsel. Die gegevens zijn voor sterrenkundigen belangrijk om precies te weten te komen hoe het zonnestelsel is ontstaan. En zo heeft Genesis ons toch nog iets verteld over de genese van het zonnestelsel. Bron: BBC.  

Noot:
  1. Wie graag rampenverhalen leest kan het rapport over de fatale landing van Genesis hier lezen. 11,9 Mb NASA-horror ;-) []
  2. Da’s nou juist het meest wrange van het hele verhaal: Edward A. Murphy jr. heeft rond 1952 z’n wet bedacht naar aanleiding van een verkeerd geïnstalleerde remkrachtsensor! []
Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler