Met de Hubble ruimtetelescoop is men er in geslaagd om voor het eerst organische moleculen te ontdekken bij een planeet buiten ons zonnestelsel. Het gaat om het molecuul methaan dat ontdekt is in de atmosfeer van de planeet HD 189733b in het sterrenbeeld Vosje (Vulpecula). Ook is door Hubble de aanwezigheid van waterdamp op de planeet bevestigd, die eerder al door de infrarood-ruimtetelescoop Spitzer was ontdekt. HD 189733b is een zogeheten ‘hete Jupiter’: een gasreus op zeer kleine afstand van zijn moederster, die op onze zon lijkt. Hij draait elke 2,2 dagen op 5 miljoen kilometer afstand een rondje om die ster, die op 63 lichtjaar afstand staat. De temperatuur van de planeet ligt tussen 650 en 930 graden, niet echt levensvriendelijk dus. Op Aarde is methaan vaak een product van natuurlijke processen, zoals grazende dieren, moerassen en landbouwgronden. Dat deze bronnen ook voor de productie van methaan op HD 189733b verantwoordelijk zijn wordt vanwege de hoge temperaturen uitgesloten. Maar NASA-wetenschappers hebben wel aangegeven dat de ontdekking van het methaan betekent dat het ook bij koudere exoplaneten kan voorkomen. Methaan is samengesteld uit koolstof en waterstof en het speelt een belangrijke rol in de prebiotica, de chemische processen die voorafgaan aan het ontstaan van leven. Kortom, positief nieuws op deze dag die werd overschaduwd door het nieuws van het overlijden van Arthur C. Clarke. Bron: Spacetelescope.org.
Organische moleculen ontdekt bij exoplaneet
Gratis lespakket over donkere materie
Het Perimeter Instituut (PI) in Canada heeft een gratis lespakket uitgebracht over donkere materie, genaamd The Mystery of Dark Matter. In het pakket zitten vele onderdelen, zoals werkbladen, video’s (op DVD of te downloaden) en zelfs proefjes. PI is van plan meerdere lespakketten over natuurwetenschappen uit te brengen en dit is het eerste in de reeks. Ik heb het lespakket nog niet uitgebreid bekeken, maar ik hoop wel dat ‘t beter is dan die gratis Open Courseware over sterrenkunde, waar ik in januari over berichtte. Misschien dat er onder de astrobloglezers recensenten zijn die mij willen vertellen wat ze van The Dark Mystery of Dark Matter vinden? Bron: Cosmic Log.
Arthur C. Clarke overleden
De bekende Britse Sciencefictionschrijver, uitvinder en futuroloog Arthur C. Clarke is vandaag in z’n woonplaats Colombo (op Sri Lanka) op negentigjarige leeftijd overleden.
Samen met Robert Heinlein en Isaac Asimov behoorde Clarke tot de Grote Drie der SF-schrijvers van de 20e eeuw. Clarke was afgestudeerd in elementaire en toegepaste wiskunde en in natuurkunde. Verder was hij lid van de Royal Astronomical Society, oud-voorzitter van de British Interplanetary Society en lid van de Academy Of Astronautics. In 1945 bedacht Clarke het principe van de geostationaire communicatiesatelliet, de satelliet die 35.786 kilometer boven het aardoppervlak precies stil staat t.o.v. dat oppervlak. Arthur C. Clarkes bekendste boek is waarschijnlijk 2001: A Space Odyssey, gebaseerd op het filmscenario dat hij samen met Stanley Kubrick schreef voor diens gelijknamige film, dat op zijn beurt weer was gebaseerd op Clarkes korte verhaal The Sentinel. De film uit 1968 was baanbrekend en wordt beschouwd als een mijlpaal in de filmgeschiedenis. Het was ook één van mijn eerste SF-films en direct een heel bijzondere. Vooral die beginscene met de apen die een voor hen vreemde rechthoekige monoliet vinden en daarmee zogenaamd de ‘beschaving’1 leren kennen vond ik erg indrukwekkend 2. De klassieke muziek (o.a. Also Sprach Zarathustra van Richard Strauss en nog wat Weense walsen) paste precies bij de film. Met het verlies van Clarke zijn we een groot schrijver kwijtgeraakt. De literaire wereld heeft sowieso een droevige dag, want ik lees net op teletekst dat ook Hugo Claus is overleden.
Bron: Wikipedia en diverse media.
Ringen van Saturnus verdwijnen langzaam
Het zal de Saturnus-spotters wel opgevallen zijn: de ringen van Saturnus, de Lord of the Rings van het zonnestelsel, worden steeds minder zichtbaar. Met de dag worden ze dunner en zijn ook de scheidingen1 minder goed te zien (zie de foto hierboven van Efrain Morales Rivera, Aguadilla in Puerto Rico). Sterker nog: op 4 september 2009 zullen ze volledig verdwijnen! Wanhoop niet, want de prachtige ringen van Saturnus verdwijnen niet echt. Wat veranderd is slechts de hoek waaronder we vanaf de Aarde tegen de ringen aankijken. Soms kijken we er bovenop (zoals nu), andere keren kijken we er van onderen tegenaan, in een cyclus van 29,5 jaar in totaal. Tussen deze perioden zijn de ringen voor korte tijd vrijwel onzichtbaar. De aarde beweegt dan precies door het vlak van de ringen. Doordat het ringenstelsel slechts enkele kilometers dik is, kunnen we de ringen dan niet zien en da’s dus wat we volgend jaar september meemaken. Na die datum zullen de ringen in al z’n pracht en praal weer te zien zijn.
Wel van onderaf, da’s het enige verschil. Bron: NASA.
- Zoals de Encke- en Cassini-scheidingen. [↩]
Social profiles Adrianus V