22 mei 2012

Artikelen Reacties

Je bent hier: Home / 2008 / april / Archief voor 1st

Kleinste zwart gat in het heelal ontdekt

1 april 2008 Door Reageer

Voorstelling van het dubbelstersysteem XTE J1650-500 met het lichtste zwart gat in het heelalSterrenkundigen hebben een zwart gat ontdekt met een massa van 3,8 zonsmassa’s en een straal van slechts 24 km! 8-O Daarmee is XTE J1650-500 zoals het zwart gat wordt genoemd, het kleinste zwarte gat dat ooit in het heelal is waargenomen. Eigenlijk is XTE J1650-500 een dubbelstersysteem en is het zwarte gat één component ervan. De ander is een gewone ster, waarvandaan voortdurend gas stroomt naar het zwarte gat toe. Dat gas wordt flink verhit en zal in de vorm van zogenaamde quasi-periodic oscillations (QPO’s) röntgenstraling uitzenden. Die QPO’s van XTE J1650-500 zijn waargenomen met behulp van de Rossi X-ray Timing Explorer satellite (RXTE). Omdat er een relatie bestaat tussen de frequentie van de QPO’s en de massa van een zwart gat was het vervolgens makkelijk om de massa van XTE J1650-500 uit te rekenen en daar kwam de genoemde 3,8 ± 0,5 zonsmassa uit. Op theoretische gronden denkt men dat er nog lichtere zwarte gaten kunnen bestaan, ergens tussen 1,7 en 2,7 zonsmassa. Onder deze grens kan niet omdat dergelijke objecten neutronensterren zullen vormen en geen zwarte gaten. Er bestaan overigens in theorie wel lichtere zwarte gaten, maar dan hebben we het over de Primordial Black Holes, die tijdens de oerknal zijn ontstaan en die ook enkele grammen zwaar kunnen zijn 1. XTE J1650-500 is een stellair zwart gat, dat wil zeggen ontstaan uit de evolutie van een zware ster. het bericht over de ontdekking van het kleinste zwarte gat in het heelal werd gisteren gedaan op een bijeenkomst van de afdeling High Energy Astrophysics Division (HEAD) van de American Astronomical Society (AAS) in Los Angeles. Bron: Space.NewScientist.com.

Noot:
  1. Al zijn ze dan intussen wel verdampt. PBH’s met een massa van 1012 kg kunnen heden ten dage nog wel voorkomen. [↩]
Share
Onderwerp: zwarte gaten Tags:

SuperWASP vindt 10 nieuwe exoplaneten

1 april 2008 Door 1 Reactie

Een batterij digitale camera’s van SuperWASPHet afgelopen half jaar hebben sterrenkundigen met SuperWASP, de Wide Area Search for Planets bestaande uit twee robotgestuurde observatoria1, maar liefst tien nieuwe exoplaneten ontdekt. Daarmee is SuperWASP de meest succesvolle exoplaneetjager van de wereld geworden. Exoplaneten kan je grofweg op twee manieren ontdekken: je kan kijken of een ster niet een klein beetje heen en weer wiebelt als gevolg van de gravitationele werking van een planeet die er omheen draait. Of je kan kijken of het licht van een ster niet een tikkeltje minder wordt als een planeet precies tussen ster en Aarde door beweegt. Die laatste methode wordt de transit-methode genoemd en die wordt gebruikt door SuperWASP. De twee observatoria van SuperWASP bevinden zich op het Canarische Eiland La Palma en in het zuidelijkste puntje van Zuid-Afrika. Zodra de camera’s van SuperWASP na een waargenomen lichtdipje een vermoeden hadden van een exoplaneet werden andere telescopen op de plek gericht, te weten de Noorse Optical Telescope op La Palma, de Zwitserse Euler Telescoop in Chili en het Observatoire de Haute Provence in Zuid-Frankrijk, om de exoplaneet te verifiëren. Sinds de start van SuperWASP in 2004 zijn er al 15 exoplaneten mee ontdekt. Sommigen daarvan zijn best wel extreem. Zo is er één exoplaneet, genaamd WASP-12b, die een omloopbaan om z’n centrale ster heeft van maar liefst één dag! WASP-12b staat zo dichtbij die ster dat de oppervlaktetemperatuur er zo’n 2.300 ºC bedraagt. Bron: Eurekalert.

Noot:
  1. Elk weer met een batterij geavanceerde digitale camera’s, zoals je op de foto kan zien. [↩]
Share
Onderwerp: exoplaneten Tags:

Nieuwe verklaring voor donkere materie: cosmoïden

1 april 2008 Door 2 Reacties

Bestaat donkere materie uit cosmoïden?Er is weer een nieuwe theorie aan de horizon verschenen die probeert te verklaren wat donkere materie precies is, het mysterieuze goedje waar 23,3% van het heelal uit schijnt te bestaan. De nieuwste loot aan de modellenboom komt van de wetenschappers Robert K. Soberman en Maurice Dubin. De eerste is inmiddels met pensioen en de tweede werkt bij NASA’s Goddard Space Flight Center. Hun idee is dat donkere materie in feite bestaat uit wat ze noemen cosmoïden, dat wil zeggen klompjes van waterstof- en heliumatomen. Deze worden door sterren voortdurend de interstellaire ruimte ingeblazen en ze komen daar in de kou terecht (tegen het absolute nulpunt aan, -273 ºC), waar ze bijna niet meer stralen en dùs onzichtbaar worden. De cosmoïden behouden nog wel hun gravitationele werking en daardoor hebben ze wel invloed op gewone materie. Ze geven nog wel een héél klein beetje straling en die heeft een temperatuur van 2,735 K. Hé, da’s de temperatuur van de beroemde kosmische microgolfachtergrondstraling1. Da’s juist zeggen Soberman en Dubin, die straling wordt veroorzaakt door de cosmoïden. Ze geloven niet dat de CMB een restant is van een oerknal. Sterker nog, ze geloven helemaal niet dat er een oerknal is geweest. Alles is te verklaren met de cosmoïden. De waargenomen roodverschuiving van de sterrenstelsels, toegeschreven aan de van ons wegvliegende sterrenstelsels door de uitdijing van het heelal, is ook met het cosmoïdenmodel te verklaren. Niks Dopplereffect volgens Soberman en Dubin, maar absorptie van het licht van de sterrenstelsels door de cosmoïden en die geven het vervolgens weer door met enige ‘vertraging’.  Afijn, een nogal opzienbarende theorie van dit Amerikaanse duo, waar ik zelf geen brood in zie. Maar da’s het mooie van wetenschap: je kunt het altijd proberen te verifiëren. Soberman en Dubin hebben diverse testen voorgesteld, o.a. het afkoelen van waterstof en helium tot -273 ºC en dan kijken of er cosmoïden ontstaan. Nou, ik ben benieuwd wat dat gaat opleveren.  Bron: Universe Today.

Noot:
  1. In het Engels de CMB: Cosmic Microwave Background. [↩]
Share
Onderwerp: donkere materie/energie Tags:
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler