Ga op een heldere zomerse avond naar buiten om de sterren te bekijken. Vast en zeker zal je drie heldere sterren zien: bijna recht boven je de heldere ster Wega, hoofdster van het sterrenbeeld Lier, linksonder daarvan Deneb die bij het sterrenbeeld Zwaan hoort en tenslotte rechtsonder van Wega de ster Altaïr, behorende bij het sterrenbeeld Arend. Die drie sterren tezamen vormen de welbekende Zomerdriehoek1, een gemakkelijk herkenningspunt gedurende de zomerperiode. Díe Zomerdriehoek zal de plek vormen waar de nieuwe NASA-missie Kepler op zoek gaat naar exoplaneten. De bedoeling is dat deze 1.039 kilogram wegende satelliet volgens het NASA-spoorboekje op 16 februari 2009 zal worden gelanceerd. Hij is zó gevoelig dat ‘ie als het goed is aardachtige exoplaneten bij andere sterren kan zien. En die gaat hij dus met z’n 21 dubbele CCD’s zoeken in dat gebied in de Zomerdriehoek, met name tussen Deneb en Wega. Op de kaart zie je goed het focusgebied van Kepler. Voor een gedetailleerder kaartje van het zogenaamde Field of View (FOV) van Kepler moet je hier eventjes kijken. Het gebied is uitgekozen omdat het kenmerkend is voor de sterbevolking van de Melkweg. In het gebied zullen zo’n 100.000 sterren geselecteerd worden die door Kepler nauwkeurig onderzocht gaan worden. Kepler gaat de lichtkracht van die sterren in de gaten houden om te kijken of er geen transities plaatsvinden, overgangen van een mogelijke exoplaneet precies voor de ster langs. Als zo’n exoplaneet tussen ster en aarde schuift neemt de lichtkracht ietsje af en dat is een teken dat er mogelijk een exoplaneet om de ster heen draait. Afijn, wie ‘s avonds laat buiten wandelt en de Zomerdriehoek bekijkt kan vanaf 16 februari volgend jaar denken dat er binnen die driehoek door Kepler heel wat aardachtige exoplaneten zullen worden ontdekt. Een kaart van de Melkweg in vogelperspectief mét het door Kepler te onderzoeken gebied is trouwens hier te vinden. Bron: Space.com.
- Wisten jullie dat die term Zomerdriehoek ooit bedacht is door Sir Patrick Moore, de man van Sky at night? Ik wist ‘t zelf niet hoor, maar ik had zojuist Jan aan de lijn en die vertelde het. [↩]
[...] Gisteren had ik het over de bekende Zomerdriehoek, wiens punten aan de sterrenhemel gevormd worden door de heldere sterren Wega, Deneb en Altair. In een voetnoot schreef ik dat de term ooit door Sir Patrick Moore was bedacht, maar dat is niet geheel juist. Hij was niet de bedenker, wél de popularisator ervan. In het oktober 2004 nummer van het Britse sterrenkundetijdschrift Journal of the British Astronomical Association werd ook al gezegd dat de term van Moore afkomstig is en in een ingezonden brief aan de redactie daarvan, die vervolgens in een daaropvolgende Letter werd gepubliceerd, schrijft de welbekende Belgische Jean Meeus, dat het iets anders in elkaar steekt. De Oostenrijkse sterrenkundige Oswald Thomas had het volgens Meeuw in 1933 in z’n boek Astronomie al over de ‘Sommerdreieck’. Meeus, die wij vooral kennen als gezaghebbend auteur van de jaarlijks gepubliceerde Sterrengids, heeft een Nederlandse versie van het boek uit 1944 en daarin wordt ok gesproken over de Zomerdriehoek. Diezelfde Thomas had in een eerder boek, Himmel und Erde (Munchen, 1928) ook al over de ‘Grosses Dreieck’. Op de engelse Wikipediapagina over de Zomerdriehoek wordt overigens gezegd dat Thomas in 1934 (niet 1933) sprak van een ‘Summerly Triangle’, een zomerlijke driehoek dus. Tsja, da’s toch weer iets anders dan Meeuw het zei. Geen idee wie gelik heeft. Bron: JPAA + Wikipedia. [...]