23 mei 2012

Zaterdagochtend bedekt de Maan de Pleiaden

De Maan bedekt de Pleiaden

De Maan bedekt de Pleiaden

Zaterdagochtend tussen 4.49 en 5.50 uur zal de Maan het noordelijk deel bedekken van de bekende open sterrenhoop de Pleiaden (Messier 45). Het begint om 04.49 uur met de ster 16 Tau (5,4m), om 05.19 is 19 Tau (4,3m) aan de beurt, om 05.23 uur 20 Tau (3,9m), om 05.44 21 Tau (5,8m) en tenslotte om 05.47 22 Tau (6,4m). Tussen haakjes staan de helderheden in magnitude. De Maan is voor 73% verlicht en de sterren verdwijnen aan de verlichtte kant van de Maan. Mocht je je zaterdagochtend ergens in Zuid-Limburg bevinden, dan kan je om 04.56 uur een rakende bedekking meemaken van de ster 18 Tau. Meer info daarover in de Sterrengids 2008 blz. 138. Bron: Sterrengids 2008 + Hemel.Waarnemen.

Share

We hebben een kwartet dwergplaneten

Haumea, Hiʻiaka en Namaka

Haumea, Hiʻiaka en Namaka

Met de promotie van het object 2003 EL61 tot dwergplaneet hebben we nu een kwartet dwergplaneten in ons zonnestelsel. De IAU besloot gisteren, 17 september 2008, om 2003 EL61 die status te verlenen én om ‘m voortaan Haumea te noemen, de naam van een Hawaïaanse vruchtbaarheidsgodin. De vier andere dwergplaneten zijn Pluto, Ceres, Eris en Makemake. Met de vijfde dwergplaneet en nog een heleboel kandidaat-dwergplaneten zijn deze ‘tweede divisieplaneten’ hard op weg om het aantal planeten, acht stuks, te evenaren. Zoals je op de afbeelding kan zien heeft Haumea een bijzondere vorm: het lijkt wel een soort van rugbybal. Het heeft te maken met z’n grote rotatiesnelheid: één keer per 3,9 uur draait ‘ie een rondje om z’n as. Haumea heeft twee kleine maantjes, te weten Hiʻiaka en Namaka. De massa van Haumea is ongeveer 1/3e van die van Pluto. De afstand tot de Zon varieert door z’n ellipsvormige baan van 35 AE1 tot 51 AE. Oh ja, Haumea is óók Plutoïde. Alle dwergplaneten zijn Plutoïden, behalve Ceres. Beetje zielig, toch? Bron: Planetary.org.

Noot:
  1. Eén Astronomische Eenheid is ongeveer 149 miljoen km. Het is de afstand Aarde-Zon. []
Share

Kandidaat-finalisten landingsplaats MSL bekend

De kandidaat-finalisten

De kandidaat-finalisten

De afgelopen dagen hebben wetenschappers gebrainstormd over de beste landingsplaatsen voor het Mars Science Laboratory (MSL) en ook nog eens gestemd. Daar kwam de volgende top 3 uit: Eberswalde, Holden en Gale. Het zijn slechts aanbevelingen, want een zogenaamde project science group gaat er nog definitief naar kijken. En dan is er in april 2009 nog een laatste MSL-Worskhop, vergelijkbaar met die van de afgelopen dagen en dan wordt dè landingsplaats van de MSL gekozen. Zucht, nog een lange weg te gaan. :-) Overigens, gisteren in de chatsessie met Emily Lakdawalla kwamen de zeven kandidaat-landingsplaatsen uitgebreid aan de orde. Mijn voorkeur was Holden Crater. En die zit er nog steeds bij, yes! Op die afbeelding hierboven zie je overigens ook nog andere Marsvehikels staan: MER-A1 is de Spirit, MER-B de Opportunity, VL-1 en -2 zijn de Viking Landers, MPF de Mars Pathfinder en PHX tenslotte is… de Phoenix, yep. Bron: Martian Chronicles.

Noot:
  1. Mars Exploration Rover. []
Share

Nederlander wordt directeur van ALMA

Thijs de Graauw

Thijs de Graauw

De Leidse sterrenkundige Thijs de Graauw wordt de directeur van de Atacama Large Millimeter/sub-millimeter Array (ALMA). Dit internationale observatorium op een hoogvlakte van vijf kilometer in de Andes in Zuid-Amerika omvat 66 schotels van 12 en 7 meter diameter. “Een van de belangrijkste projecten in de sterrenkunde van de komende 25 jaar. Het gaat voor vele doorbraken zorgen, bijvoorbeeld op het gebied van ster- en planeetvorming,” vertelt De Grauw. In 2012 zal de sterrenwacht zijn voltooid. Alle onderdelen van ALMA worden op het noordelijk halfrond gemaakt en geïntegreerd tot grotere eenheden die naar Chili worden verscheept. Daar worden ze verder geassembleerd tot werkende ontvangers en antennes, die vervolgens op een hoogvlakte worden geplaatst en gekoppeld. “De integratie van al die onderdelen vraagt een mondiale en coherente sturing van de productielijnen, vanaf de kleinste componenten tot aan de grotere eenheden”, zegt De Graauw. “Dat ALMA al tijdens de constructiefase gaat worden gebruikt voor waarnemingen geeft het leiderschap een extra dimensie. Om die twee aspecten synergetisch te laten plaatsvinden vraagt een innovatieve benadering door het management.” Het is een samenwerkingsverband van Europa, USA en Japan, het grootste internationale project binnen de sterrenkunde ooit.

ALMA

Impressie van ALMA

Impressie van ALMA

Elk van de ALMA-antennes zal zijn uitgerust met een aantal ontvangers, waarvan de afzonderlijke signalen in een correlator bij elkaar worden gebracht om zo een beeld van de hemel te vormen. De procedure is in principe dezelfde als die al decennialang bij de Nederlandse Westerbork Synthese Radio Telescoop (WSRT) wordt gevolgd, met dit verschil dat ALMA op meer dan honderd keer kortere golflengten zal werken, en op golflengten van ongeveer een millimeter zo’n 500 maal scherper zal zien. Omdat de atmosfeer, en vooral de waterdamp daarin, straling met zulke korte golflengten absorbeert, is ervoor gekozen ALMA te bouwen in de kurkdroge Chileense Atacama- woestijn, op de hoogvlakte van Chajnantor. Nederland neemt deel in ALMA via de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) die in het noorden van Chili meerdere grote telescopen beheert. Bron: Scienceguide.

Share

Toekomstige mobieltjes gebaseerd op pulsars

De Krabpulsar in de Krabnevel

De Krabpulsar in de Krabnevel

Mochten er nog mensen zijn die vraagtekens zetten bij het maatschappelijke nut van sterrenkunde dan moeten ze even verder lezen. Wetenschappers in de VS en het Verenigd Koninkrijk zijn namelijk bezig om mobiele telefoons te ontwerpen die overal te wereld signalen kunnen ontvangen en die hun techniek ontlenen aan pulsars, zoals de beroemde Krabpulsar. 8-O Die pulsar is te vinden in het sterrenbeeld Stier (Taurus) in de Krabnevel (M1) en is het restant van de supernova die op 4 juli 1054 aan de hemel verscheen. John Singleton (Los Alamos National Laboratory in New Mexico, VS) en z’n collega’s spreken van de techniek van de zogenaamde polarization synchrotron, waarbij ze langs een diëlektricum1 een patroon van polarisatie konden produceren die met een superluminale snelheid voortbewoog, d.w.z. sneller dan het licht. Met die polarisatie synchrotron moet het mogelijk zijn dat toekomstige mobieltjes in staat zijn tot extreem lange afstandscommunicatie, die ook nog eens een laag vermogen vereisen. Eén van de leden van Singleton’s team, Houshang Ardavan (Cambridge University) had enkele jaren geleden al berekend dat dergelijke superluminale patronen verantwoordelijk zijn voor de productie van radiogolven in pulsars. Zijn berekeningen vormen de grondslag voor het huidige werk van Singleton et al. Meer info over dit onderwerp in één van de komende nummers van de Montly Notices of the Royal Astronomical Society. Wanneer zou de eerste Pulsar-mobiel in de winkel liggen? :-D Bron: PhysicsWorld.

Noot:
  1. Dat is een materiaal met zodanige elektrische eigenschappen dat de polarisatie een overheersende rol speelt ten opzichte van elektrische geleiding en magnetisatie. []
Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler