Nederlander wordt directeur van ALMA

De Leidse sterrenkundige Thijs de Graauw wordt de directeur van de Atacama Large Millimeter/sub-millimeter Array (ALMA). Dit internationale observatorium op een hoogvlakte van vijf kilometer in de Andes in Zuid-Amerika omvat 66 schotels van 12 en 7 meter diameter. “Een van de belangrijkste projecten in de sterrenkunde van de komende 25 jaar. Het gaat voor vele doorbraken zorgen, bijvoorbeeld op het gebied van ster- en planeetvorming,” vertelt De Grauw. In 2012 zal de sterrenwacht zijn voltooid. Alle onderdelen van ALMA worden op het noordelijk halfrond gemaakt en geïntegreerd tot grotere eenheden die naar Chili worden verscheept. Daar worden ze verder geassembleerd tot werkende ontvangers en antennes, die vervolgens op een hoogvlakte worden geplaatst en gekoppeld. “De integratie van al die onderdelen vraagt een mondiale en coherente sturing van de productielijnen, vanaf de kleinste componenten tot aan de grotere eenheden”, zegt De Graauw. “Dat ALMA al tijdens de constructiefase gaat worden gebruikt voor waarnemingen geeft het leiderschap een extra dimensie. Om die twee aspecten synergetisch te laten plaatsvinden vraagt een innovatieve benadering door het management.” Het is een samenwerkingsverband van Europa, USA en Japan, het grootste internationale project binnen de sterrenkunde ooit.

ALMA

Elk van de ALMA-antennes zal zijn uitgerust met een aantal ontvangers, waarvan de afzonderlijke signalen in een correlator bij elkaar worden gebracht om zo een beeld van de hemel te vormen. De procedure is in principe dezelfde als die al decennialang bij de Nederlandse Westerbork Synthese Radio Telescoop (WSRT) wordt gevolgd, met dit verschil dat ALMA op meer dan honderd keer kortere golflengten zal werken, en op golflengten van ongeveer een millimeter zo’n 500 maal scherper zal zien. Omdat de atmosfeer, en vooral de waterdamp daarin, straling met zulke korte golflengten absorbeert, is ervoor gekozen ALMA te bouwen in de kurkdroge Chileense Atacama- woestijn, op de hoogvlakte van Chajnantor. Nederland neemt deel in ALMA via de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) die in het noorden van Chili meerdere grote telescopen beheert. Bron: Scienceguide.

Gerelateerde Astroblog:

Eerste ALMA-antenne is opgeleverd