23 mei 2012

Sterren en planeten vergelijken: ‘t blijft leuk

Ik heb al vaker filmpjes laten zien waarin sterren en planeten met elkaar worden vergeleken. Vandaag kwam ik er weer eentje tegen en het blijft gewoon leuk om naar te kijken. D’r zit ook een zenuwenmuziekje op de achtergrond, dus dat maakt het helemaal gezellig. Echt kijken hoor :-D :


How – video powered by Metacafe

Bron: Astropixie.

Share

Hoe Rode Vlek Junior van wit rood werd

Rode Vlek Junior

Rode Vlek Junior

Het verhaal begin ergens in het jaar 2000. Op Jupiter verscheen op een gegeven moment een storm, die wit van kleur was. Qua omvang niets vergeleken met de Grote Rode Vlek, de superstorm die al eeuwen op de gasreus woedt. De witte storm, Oval BA genaamd, was de uitkomst van enkele kleinere witte stormen, die sinds 1998 waren samengevloeid1. Vanaf augustus 2005 begon Oval BA langzaam van wit rood te worden, maar omdat Jupiter in conjunctie met de Zon was (d.w.z. vanaf de Aarde gezien dicht bij de Zon stond) was daar weinig van te merken. Het was de Filipijnse amateursterrenkundige Christopher Go die 24 februari 2006 voor ‘t eerst opmerkte dat Oval BA rood was geworden. De grote vraag is nu hoe deze anticycloon, wat ‘ie eigenlijk is, zo snel van kleur kon veranderen. Vandaag werd op een groot planetencongres in Münster (Duitsland) door dr. Santiago Pérez-Hoyos (Universiteit van Baskenland in Spanje) het resultaat bekendgemaakt van de waarnemingen van die verandering. Op basis van waarnemingen met de Cassiniverkenner, de Hubble ruimtetelescoop, de New Horizons missie én computermodellen kon Pérez-Hoyos’ team zien dat de snelle kleurverandering het gevolg was van een soort van diffusieproces in de storm. De storm was niet van kleur veranderd doordat hij groter of sterker was geworden, maar doordat een mysterieus chemisch goedje, chromoforen genaamd, door de witte wolken werd gemixt en deze rood kleurden. Alsof je bij de Gamma witte verf mengt met een kleurstofje. ;-) Ook was er bij Oval BA, die inmiddels in de volksmond omgedoopt is tot Rode Vlek Junior, sprake van een een plotselinge donkerheid in de blauwe en ultraviolette gedeelten van het spectrum. Daardoor kwam de rode kleur sterker naar voren, terwijl de hoeveelheid (infra-)rood niet sterker werd. En zodoende kon Oval BA in korte tijd van een witte storm uitgroeien tot Rode Vlek Junior. Zou ‘ie ook weer wit kunnen worden? Bron: ScienceDaily.

Noot:
  1. Om precies te zijn: Ovals BC en DE vloeiden in 1998 tesamen, Oval BE vormend. Toen kwamen in maart 2000 BE en FA bij elkaar en die vormden Oval BA. Zoiets als wanneer de orkanen Hanna, ike en Josephine een triootje doen. :-) []
Share

Lezing: de speciale relativiteitstheorie

Albert Einstein

Albert Einstein

Vandaag bij sterrenkundevereniging Christiaan Huygens een thema dat Albert Einstein in 1905 pardoes de wereld van de theoretische natuurkunde inslingerde en daarmee werd de oude Newtonse natuurkunde voor snelheden in de buurt van de lichtsnelheid naar de werkelijkheid aangepast: De speciale Relativiteitstheorie. Spreker : Dingeman Goos.

Share

Exoplaneten spelen kosmisch biljart

Boem is ho! :-)

Boem is ho! :-)

De exoplaneet XO-3b in het sterrenbeeld Giraffe (Camelopardalis) is een vreemde planeet: onderzoek van Guillame Hébrard (Institute of Astrophysics in Parijs) en z’n collegae laat zien dat deze planeet, die 12 keer zo zwaar is als Jupiter, een zeer vreemde baan heeft om z’n centrale ster, XO-3. Die baan maakt namelijk een hoek (inclinatie genaamd) van maar liefst 70° met het vlak van de evenaar van de ster, da’s bijna haaks (zie deze figuur). De exoplaneet staat ook zeer dichtbij de ster, hetgeen te merken is aan de lengte van één omloop: slechts 3,2 dagen. Geen enkele andere exoplaneet heeft een dergelijk grote inclinatie. Hébrard en z’n maatjes denken daarom dat XO-3b het gevolg is van een potje kosmisch biljart. Miljarden jaren geleden moet de exoplaneet in botsing zijn gekomen met een andere planeet en dat XO-3b toen in die vreemde baan terechtkwam. Van de andere planeet is geen spoor meer te bekennen, voor zover daar iets van over mocht zijn. Het is trouwens wel aardig te vermelden dat XO-3b ontdekt is door een combinatie van professionele én amateur-sterrenkundigen, gebroederlijk en/of gezusterlijk samenwerkend in het XO-project. Voor zover ik weet zijn daar nu drie exoplaneten uit voortgekomen. Hoe mooi kan sterrenkunde toch zijn. :-D Bron: New Scientist.

Share

Stonehenge minder oud dan gedacht

Stonehenge is minder oud

Stonehenge is minder oud

Het megalitische monument Stonehenge bij Amesbury in Engeland is zo’n 300 jaar minder oud dan werd gedacht. De cirkels enorme stenen werden rond 2300 voor Christus gebouwd. Dat hebben Britse wetenschappers vastgesteld. Zij mochten vanaf 11 april 2008 voor het eerst in vijftig jaar tijd opgegravingen doen bij het monument. Ze kwamen er ook achter dat Stonehenge waarschijnlijk een centrum voor genezing was: een soort Lourdes van zijn tijd. Mensen zouden er vanuit heel Europa naartoe getrokken zijn in de hoop op genezing. De onderzoekers baseren hun theorie op lichaamsresten die bij Stonehenge gevonden zijn. Een groot aantal lichamen vertoonde gebreken of tekenen van ziektes en de helft kwam niet uit de omgeving van Stonehenge. Ook werden stukjes van de stenen geslagen om als talisman mee te nemen. Van Stonehenge werd ook gedacht dat het mogelijk een sterrenkundige functie had, zoals uitvoerig door Norman Lockyer in 1909 werd beschreven. Ik heb geen idee of met die Lourdes-functie van Stonehenge de sterrenkundige functionaliteit van de baan is. Wat ik wel weet is dat ik een cursus “Bouw je eigen Stonehenge” heb geschreven. :-D Bron: NOS-headlines.

Share

De herfst begint vandaag

De herfst is weer begonnen

De herfst is weer begonnen

Als je het mooie weer van de afgelopen dagen bekijkt zou je ‘t niet zeggen, maar vandaag is de astronomische herfst1 weer begonnen. Dat wil zeggen: vanmiddag om 17.44 uur Nederlandse tijd om precies te zijn. Da’s het moment dat de Zon van noord naar zuid over de hemelequator trekt. Het is ook de dag van de equinox, de dag- en nachtevening: dag en nacht zijn overal op Aarde (ongeveer) even lang. In de praktijk zit er nog verschil in de lengte van dag en nacht, wat veroorzaakt wordt door twee dingen:

  • Het ene is dat de tijdstippen van zonsopkomst en -ondergang betrekking hebben op de bovenrand van de Zon en niet op diens middelpunt (scheelt 16′).
  • Het andere is het effect van de atmosferische straalbreking: hierdoor is de Zon even boven de horizon zichtbaar, terwijl zij er in werkelijkheid nog onder staat (‘t hangt af van het weer, maar gemiddeld scheelt het zo’n 34′).

Voor Nederland betekent dit dat de equinox een paar dagen later dan 22 september plaatsvindt. Bron: Sterrengids 2008.

Noot:
  1. De weerkundige herfst is 1 september j.l. begonnen. []
Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler