23 mei 2012

Wat is het grootste sterrenstelsel in het heelal?

IC 1101

IC 1101

Nou, wat is het grootste sterrenstelsel in het heelal? Dat is… IC 1101. Yep, IC 1101 gelegen in het sterrenbeeld Slang. Ik moet direct toegeven dat ik zelf ook niet van het bestaan van dit sterrenstelsel af wist, laat staan dat ik wist dat het op dit moment doorgaat voor het grootste bekende sterrenstelsel. Maar ik kwam het ergens op een site tegen en dacht toen ‘hé, daar ga ik wat over astrobloggen’. :-) IC 1101 is een gigantisch lensvormig sterrenstelsel (in het Engels ‘Lenticular’), dat het hart vormt van de cluster Abell 2029. Die lensvormige sterrenstelsels vormen een soort overgang tussen spiraalstelsels en elliptische stelsels. IC 1101 staat 1,07 miljard lichtjaar van ons vandaan en het heeft een doorsnede van 6 miljoen lichtjaar. Zes miljoen lichtjaar! 8-O Ter vergelijking: de Melkweg heeft een doorsnede van ongeveer 100.000 lichtjaar, het naburige Andromedastelsel (M31) is 140.000 lichtjaar groot. De afstand tussen Melkweg en M31 is zo’n 2,5 miljoen lichtjaar, dus die afstand zou met gemak twee keer in IC 1101 passen. De lichtkracht van IC 1101 is ongeveer 2 biljoen keer die van de Zon, da’s 2×1012 keer. Sterrenstelsels zoals IC 1101 worden ook wel eens diffuse sterrenstelsels genoemd, omdat ze omgeven zijn door een mist van gas en stof. Die mist is het overblijfsel van de vele sterrenstelsels en dwergstelsels die door de gigant in de loop der tijden zijn opgepeuzeld. Bron: Wikipedia.

Share

De ANGST-studie van Hubble

NGC 253 met ANGST bekeken

NGC 253 met ANGST bekeken

Vóórdat de Science Data Formatter (SDF) van de Hubble ruimtetelescoop de geest gaf hebben sterrenkundigen nog heel wat nuttig werk ermee kunnen doen. Onder andere een studie die de geestige naam ANGST heeft, wat staat voor ACS1 Nearby Galaxy Survey Treasury. Met ANGST heeft Hubble een nauwkeurige blik geworpen op 69 sterrenstelsels in het zogenaamde Lokale Volume, een nabijgelegen stuk intergalactische ruimte met afstanden tussen 6,5 en 13 miljoen lichtjaar. Da’s dus wat anders dan de Lokale Groep sterrenstelsels, zoals het Andromedastelsel (M31), want die ligt dichterbij de Melkweg. Op de foto hierboven zie je een fragment van één van de stelsels, NGC 253 in de Sculptorgroep, 13 miljoen lichtjaar verderop. Door de verbluffende resolutie van de ACS en de Wide Field Planetary Camera 2 was Hubble in staat om maar liefst 14 miljoen sterren in die 69 sterrenstelsels te bekijken. Resultaat was dat in feite ieder sterrenstelsel een unieke manier van evolutie heeft ondergaan en dat geen twee stelsels uniek zijn. Het ene sterrenstelsel zit vol oude sterren, terwijl anderen nog maar ‘recentelijk’ aan stervorming toe zijn gekomen. Van enkele grote sterrenstelsels, zoals M81 in Grote Beer, zijn in het kader van ANGST nauwkeurige kaarten gemaakt die van ieder gebied laten zien welke ontwikkeling daar gaande is. De meeste sterren van M81 blijken ouder te zijn dan 7 miljard jaar. Tsja, waar ANGST al niet goed voor is. Bron: Hubble.

Noot:
  1. Waarbij de ACS weer staat voor Hubble’s Advanced Camera for Surveys. []
Share

Een bericht uit de Provence

NGC 6992 vanuit de Provênce

NGC 6992 vanuit de Provênce

Is ‘t geen prachtige foto? De Cirrusnevel (NGC 6992) in het sterrenbeeld Zwaan, overblijfsel van een lang geleden geëxplodeerde ster. Ik kreeg de foto vandaag per mail van Paul, die momenteel met tien andere leden van Christiaan Huygens in de Provence verblijft voor de Astrovaçance 2008. Over het verloop van deze jaarlijkse astrovakantie meldde hij:

De nachten van zondag op maandag en maandag op dinsdag waren helder. Afgelopen nacht hadden we wat last van cirrus-bewolking, maar konden we deels nog aardag wat doen. We maken veel fotos’s, vooral Henk schiet van het ene naar het andere object. Bijgaand vast twee snel bewerkte opnamen genomen door mij van afgelopen avond/nacht: De Pleiaden in de Stier en de cirrus-nevel in de Zwaan, beiden totaal 32 minuten belicht met een gemodificeerde Canon 350D. De camera was op een 80mm William-Optics F6,9 refractor gemonteerd.

Die Pleiaden (M45) staan hieronder. Ook een ware beauty. Paul en de anderen daarzo: héél veel plezier en clear skies toegewenst. Eh.. hoe heet dat in het Frans? :-)

De Pleiaden (M45)

De Pleiaden (M45)

Share

Messenger’s 2e scheervlucht langs Mercurius

6 oktober: Messenger scheert weer langs Mercurius

6 oktober: Messenger scheert weer langs Mercurius

Op maandag 6 oktober 2008 is het weer zover: dan maakt NASA’s Messenger voor de tweede keer een scheervlucht langs de binnenste planeet van het zonnestelsel, Mercurius. De eerste keer gebeurde dat op 14 januari 2008, zoals jullie vast nog wel weten te herinneren. Technici zijn al druk bezig om de Messenger te prepareren (mooi woord bij Scrabble) voor de grote dag, zoals het activeren van de Mercury Laser Altimeter (MLA). Die gaf de eerste flyby al informatie over de topografie van Mercurius, waaruit bleek dat de planeet een complexe geologische geschiedenis achter de rug heeft. De eerste keer moest de MLA maar een beetje lukraak meten, maar de tweede keer wil men gericht te werk gaan, gebruikmakend van de visuele informatie van het Mercury Dual Imaging System (MDIS). In de jaren zeventig wist de Mariner 10 45% van het oppervlak van Mercurius in beeld te brengen. MDIS voegde daar op 14 januari nog eens 21% aan toe. Op 6 oktober wil men met de MDIS welgeteld 1.287 opnames maken en die moeten het grootste gedeelte van het Terra Incognitae fotograferen. Eh… terra, maar dan voor Mercurius, maar dat begrijp je wel. :-) Wie precies wil volgen wat er met de Messenger tijdens de scheervlucht gaat gebeuren kan gebruik maken van de Mercury Flyby Visualization Tool. Handig! En wat gebeurt er ná 6 oktober? Dan vliegt de Messenger weer van Mercurius vandaan, maakt 29 september 2009 een derde scheervlucht om tenslotte op 18 maart 2011 in een baan om Mercurius te komen. Ja mensen, geduldt is een schone saeck. :-) Bron: Messenger.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler