23 mei 2012

De Geest van Mirach komt tot leven


Zie hierboven de Geest van Mirach. Dat wil zeggen het sterrenstelsel op de rechterfoto met die blauwe ring er omheen. Op de linkerfoto zien we Mirach, ook wel bekend als β Andromeda, de tweede ster van het sterrenbeeld Andromeda, die 200 lichtjaren ver weg staat. Met z’n schijnbare helderheid van 2,06m is de rode reuzenster Mirach een gemakkelijk object om met het blote oog te zien. De Geest van Mirach is eigenlijk NGC 404, een lensvormig sterrenstelsel dat een tikkeltje verderweg staat dan Mirach, 11 miljoen lichtjaar. Op de linkerfoto zie je het stelsel rechtsboven van Mirach1, vandaar de naam Geest van Mirach. De linkerfoto is in visueel licht gemaakt. De Geest van Mirach is dan een onbeduidend vlekje, overschaduwd door Mirach dat alle aandacht trekt. De rechterfoto daarentegen is gemaakt in ultraviolet en wel met NASA’s Galaxy Evolution Explorer (GALEX) en dan hebben we opeens een heel ander beeld. Van NGC 404 werd voorheen altijd gedacht dat het een ‘dood’ sterrenstelsel was, dat wil zeggen dat er geen stervorming meer in zou plaatsvinden. Maar de UV-foto van GALEX laat zien er een blauwe ring van stervormingsgebieden om het stelsel heen zit en dat de Geest van Mirach springlevend is. Men denkt dat de ring het restant is van een botsing die NGC 404 zo’n 900 miljoen jaar geleden moet hebben gehad met een ander sterrenstelsel. Kennelijk brengt zo’n botsing nieuw sterrenleven tot stand. Bron: Universe Today.

Noot:
  1. Voor de duidelijkheid: beide foto’s laten exact hetzelfde beeldveld zien, zo’n 55.000 lichtjaren groot. []
Share

Hoe klinkt geluid in de ruimte?

Geluid in de ruimte

Geluid in de ruimte

Hoe vaak zien we in sciencefiction-films niet dat ruimteschepen elkaar met laserstralen bestoken en dat de minst gelukkige vervolgens met daverend geweld én geluid uit elkaar barst. Boem! Kan dat wel? Kunnen we geluid in de ruimte horen? Het antwoord is eenvoudig: nee, dat kan niet. Tenminste, met ónze oren niet. Geluid is volgens de woordenboeken het geheel van door het oor waarneembare trillingen, die zich in de vorm van geluidsgolven door de meeste stoffen voortplanten. Die ‘meeste stoffen’ is essentieel. Dat we hier op aarde geluid horen komt omdat die trillingen zich door de gassen in de atmosfeer voortbewegen. De atmosfeer heeft vergeleken bij de interplanetaire ruimte met z’n 1019 moleculen per kubieke centimeter een zéér hoge gasdichtheid. In die ruimte tussen de planeten komen gemiddeld zo’n 10 moleculen per cm2 voor, dus er ís wel ietsje gasdichtheid. De interstellaire ruimte, tussen de sterren in, telt ongeveer 1 molecuul per cm2. Het menselijk oor is niet in staat trillingen te horen met zo weinig moleculen. Een microfoon is wat dat betreft beter in staat om geluiden op te vangen. Volstaat hier op aarde een microfoon met een diameter van 1 cm, in de interplanetaire ruimte zou een microfoon met diameter van 1016 m geluid kunnen horen. In de interstellaire ruimte is een nog groter maatje nodig: 1017m microfoon. Da’s respectievelijk 1 en 10 lichtjaren groot! Nou is een interessant vraag natuurlijk of er naast exploderende ruimteschepen nog meer te beluisteren valt in de ruimte? Jazeker, dat is er. Bijvoorbeeld geluid van zwarte gaten in de centra van sterrenstelsels!  Die in NGC 1275 heeft een toonhoogte 57 octaven onder de Midden-C. 8-O Nou nog een microfoon van tien lichtjaren groot bouwen. ;-) Bron: Stochastic Scribbles.

Share

Cassini vloog vrijdag langs Enceladus

Geiserbron VI op Enceladus

Geiserbron VI op Enceladus

Afgelopen vrijdag maakte de Saturnusverkenner Cassini (weer eens) een scheervlucht langs de zuidpool van Enceladus. Deze vond plaats tijdens omwenteling nummer 91 van Cassini om Saturnus als ik het wel heb. Denk vooral niet dat het routine begint te worden, want iedere scheervlucht is altijd weer spannend en het is ook niet zo dat het wekelijks plaatsvindt. Sterker nog: de eerstvolgende scheervlucht van Cassini langs Enceladus zal meer dan een jaar op zich laten wachten. Niet omdat Cassini niet meer in de buurt komt, maar omdat de zuidpool lange tijd buiten het zonlicht zal vallen. Goh, hadden ze nou maar een flitser op Cassini bevestigd. ;-) Op de foto hierboven een schitterend plaatje van de kloof Baghdad Sulcus op Enceladus én bron VI, waar een geiser ontspringt. Het is een mozaïek, merkbaar aan de verschillen in resolutie tussen de verschillende delen van de foto. Maximale resolutie op de foto is 12,3 meter per pixel! 8-O  Andere bronnen van geisers die Cassini gefotografeerd heeft zijn I, II, III, V en VII. Bij m’n blogje over de scheervlucht van 11 augustus j.l., waarbij voor het eerst de bronnen waren gefotografeerd, had ik nog een foto met een resolutie van 14,5 m/px. We gaan vooruit! Bron: Ciclops.

Share

Bekijk het noorderlicht live

Het noorderlicht

Het noorderlicht

Liefhebbers van het bekijken van noorderlicht (poollicht of aurora borealis) hoeven niet meer te wachten tot het zeldzame moment dat het in Nederland aan de hemel te zien is. Sinds een poosje is er in Fairbanks (Alaska, VS) een webcam opgesteld die live beelden geeft van het noorderlicht. Iedere vijf minuten wordt het beeld ververst en heb je goede kans noorderlicht te zien, tenminste als het donker is in Fairbanks. Op het moment dat ik dit schrijf (zondagmorgen uurtje of negen ‘s morgens) is het 11 uur ‘s avonds in Alaska en zie ik op de webcam een dune groen waaier noorderlicht. Mooi om te zien. De webcam is geplaatst door het National Institute of Information and Communications Technology (NICT) in Japan (huh?). De camera is van het type FujiFilm FinePix S2Pro DSLR. ‘T is maar dat je het weet. Bron: Will Gater.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler