23 mei 2012

1/5e van de 15e Nationale Wetenschapsquiz


Vandaag zag ik in de krant de twintig vragen staan van de Nationale Wetenschapsquiz, de 15e editie om precies te zijn. Op 1 januari 2009 krijgen we de antwoorden op de vragen te zien in een televisieuitzending (20.50 uur, Nederland 3), hetgeen vroeger door de onnavolgbare Wim T.Schippers werd gepresenteerd en waar nu Leon Verdonschot de vlotte babbels doet. Leuk voor ons is dat vier van de twintig vragen te maken hebben met sterrenkunde. Dat zijn de vragen 1, 2, 3 en 10. Tsja, ze zou kunnen zeggen dat alle vragen met sterrenkunde te maken hebben omdat ze zich allemaal in het heelal afspelen, maar dat gaat een tikkeltje te ver. Hier voor de geïnteresseerden die vier vragen:

Vraag 1: Wat gebeurt er als je een fles champagne opent in het International Space Station?

A. De champagne spuit eruit in duizenden mini-balletjes.
B. De champagne komt langzaam als één vloeibare bal uit de fles.
C. De champagne schuimt met grote bellen maar een flink deel blijft gewoon in de fles.

Vraag 2: Als een Space Shuttle terugkeert naar de Aarde, gaat ze eerst in een lagere baan rond de aarde draaien. Wat gebeurt er daarbij met de voorwaartse snelheid?

A. Die wordt groter.
B. Die wordt kleiner.
C. Die blijft hetzelfde.

Vraag 3: Hoe ontwikkelt de vorm van onze planeet zich in de toekomst?

A. De aarde wordt steeds ronder.
B. De aarde wordt steeds ovaler.
C. De vorm van de aarde verandert niet.

Vraag 10: Wat gebeurt er uiteindelijk met 95 procent van de fotonen – lichtdeeltjes – die in het heelal rondzwerven?

A. Ze verliezen hun lading.
B. Ze hebben het eeuwige leven.
C. Ze gaan op in andere deeltjes.

Ik weet niet hoe de lay-out er uit komt te zien van deze vier meerkeuze-vragen, want het was even wat knippen en plakken. Afijn, leuk is natuurlijk om de lezers te vragen welke antwoorden zij denken dat juist is. Reageer daarom en zeg even of je van 1, 2, 3 en 10 kies uit A, B of C. Argumenten waarom zus of waarom zo mag je er uiteraard bij doen. Op 2 januari 2009 zal ik de juiste antwoorden geven. ;-) Bron: NWO.

Share

Bruine dwergen ontstaan net zoals sterren

Model van ISO-Oph 102

Model van ISO-Oph 102

Bruine dwergen vormen het grijze bruine schemergebied tussen sterren en planeten. Ze zijn te licht om tot kernfusie in de kern over te gaan en te stralen als sterren, ze zijn te zwaar om als planeten te worden gekenschetst. Over het ontstaan van bruine dwergen bestaan dus ook twee theorieën: dat ze net als sterren ontstaan door het ineenstorten van een gaswolk onder invloed van de zwaartekracht óf dat ze net als planeten ontstaan doordat rotsachtige objecten, planetesimalen, samenklonteren. Met behulp van de Smithsonian’s Submillimeter Array (SMA) hebben sterrenkundigen ontdekt dat de eerste ontstaanswijze de juiste is. De radiotelescopen van de SMA werden op de bruine dwerg genaamd ISO-Oph 102 gericht en daaruit bleek dat vanuit de bruine dwerg naar twee tegengestelde kanten wolken met koolmonoxide worden uitgestoten. Dat heeft men ook bij ‘gewone’ protosterren waargenomen. ISO-Oph 102 telt 60 Jupitermassa’s schoon aan de haak, da’s te licht om als ster door het leven te gaan. Pas boven 75 Jupitermassa’s zal de massa voldoende zijn om waterstof in het centrum te laten fuseren tot helium. De hoeveelheid uitgestoten massa bij ISO-Oph 102 is 1.000 keer minder dan bij protosterren en de snelheid waarmee het gas wordt uitgestoten ligt zo’n 100 keer lager. Kennelijk ontstaat een bruine dwerg op dezelfde wijze als een ster, alleen is de kwantiteit een stuk kleiner. In het nummer van 20 december van The Astrophysical Journal Letters zal een artikel over de waarneming van ISO-Oph 102 verschijnen van de hand van Paul Ho en z’n team. Wie geen geduld heeft kan ‘m hier lezen. Bron: Universe Today.

Share

Maan, Venus en Jupiter boven Los Angeles


Weten jullie nog afgelopen maandag? Bij helder weer zouden we een magnifieke avond kunnen hebben, want het einde van de middag zou eerst Venus door de Maan worden bedekt en daarna zouden we kunnen genieten van een samenstand tussen Maan, Venus en Jupiter. Maar, zoals dat meestal het geval is in Nederland: het was knalbewolkt. Tenminste volgens de logica van de wet van Murphy op de plek waar ìk vertoef. Gisteren zelfde tijd: helder! Zucht, zucht, zucht. Een mooi goedmakertje is de astrofoto van de dag, die ik hierboven heb afgebeeld. Een prachtige foto van Dave Jurasevich (Mount Wilson Observatorium) van het drietal boven de skyline van Los Angeles. Echt heel mooi. En voor een volgende Venusbedekking door de Maan bij een Zon onder de horizon moeten we gewoon tot 10 januari 2032 wachten. Da’s nog 8.438 nachtjes slapen! :-D Bron: APOD.

Share

Komt komeet Machholz van een andere ster?

Komeet Machholz

Komeet Machholz

In ons zonnestelsel bevinden zich miljoenen kometen. De meeste zien we niet of zullen we nooit te zien krijgen omdat ze zich ergens aan de rand van het zonnestelsel bevinden, in de Kuipergordel of in de daarbuiten gelegen Oortwolk, alwaar het zo koud is dat de klompen van ijs en stof nooit een staart zullen ontwikkelen. Een enkele komeet komt door gravitationele werking in de centrale regionen van het zonnestelsel terecht en daar krijgt ‘ie z’n karakteristieke vorm, komeetkern plus staart. Maar vermoedelijk is de in 1986 door Donald Machholz ontdekte komeet Machholz 1 een buitenbeentje: op grond van de chemische eigenschappen van de komeet komt David Schleicher (planetoloog bij het Lowell Observatory in Arizona) tot de conclusie dat ‘ie mogelijk afkomstig is van een andere ster! Schleier denkt dat komeet Machholz een zogenaamde interstellaire interloper is, een overloper van mijn part. In 2007 bestudeerde Schleier de hoeveelheid koolstof en andere elementen en moleculen in de kern van Machholz. Conclusie was dat met name cyanogeen, een koolstof-stikstof molecuul, 72 keer minder vaak voorkwam dan in andere komeetkernen in het zonnestelsel. Ook twee andere koolstofmoleculen, genaamd C2 en C3, kwamen minder veelvuldig voor in Machholz’ kern. Om de geconstateerde afwijkingen te verklaren heeft Schleier enkele scenario’s, waarvan de ‘ontsnapping’ van Machholz uit een ander stersysteem er eentje is. Andere scenario’s zijn dat Machholz ergens in een héél ver buitenoord van het zonnestelsel is ontstaan, in een gebied waar andere kometen niet komen. Het laatste scenario is dat Machholz een afwijkende baan heeft, die ‘m vaak in de buurt van de Zon brengt en dat door invloed van de Zon de chemische eigenschappen gewijzigd zijn. Er is nog één andere komeet bekend die lage hoeveelheden cyanogeen, C2 en C3 heeft en da’s komeet Yanaka. In 2012 komt Machholz weer in de buurt van de Zon, dus reken maar dat Schleier ‘m dan scherp in de gaten houdt. Bron: Space.com.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler