23 mei 2012

Hubble vindt kooldioxide in atmosfeer exoplaneet

De exoplaneet HD 189733b

De exoplaneet HD 189733b

Met de Hubble ruimtetelescoop is men er in geslaagd om voor de eerste keer kooldioxide (CO2) aan te treffen in de atmosfeer van een exoplaneet. Kooldioxide is een essentiëel ingrediënt voor het ontstaan van leven. Het gaat om de planeet genaamd HD 189733b, die draait om de ster HD 189733, 63 lichtjaar van ons verwijderd in het sterrenbeeld Vosje (Vulpecula). Eerder was in de atmosfeer van die planeet al methaan en waterdamp ontdekt. HD 189733b is een zogeheten ‘hete Jupiter’: een gasreus op zeer kleine afstand van zijn moederster, die op onze zon lijkt. Hij draait elke 2,2 dagen op minder dan 5 miljoen kilometer afstand een rondje om die ster. Met behulp van Hubble’s Near Infrared Camera and Multi-Object Spectrometer (NICMOS) bekeek men de exoplaneet in infrarood licht. In het spectrum wat dat opleverde zag men enkele absorptielijnen, waarvan die van kooldioxide én koolmonoxide de meest opvallende waren. Het kunststukje van het verwerven van zo’n spectrum was mogelijk doordat HD 189733b vanaf de Aarde gezien een baan om de ster beschrijft waarbij ‘ie af en toe achter de ster verdwijnt. Wat Mark Swain (Jet Propulsion Laboratory in Pasadena, VS) en z’n collegae deden was twee spectra te nemen: eentje met de exoplaneet vóór de ster en eentje erachter. Vervolgens werd  het laatste spectrum afgetrokken van het eerste spectrum en wat overbleef was het spectrum van de exoplaneet alleen. Simpel, nietwaar? En zo zijn we weer een stap verder gekomen in de zoektocht naar buitenaards leven. Bron: Spacetelescope.org.

Share

2008 zal één seconde langer duren

Verdwijnt de schrikkelseconde?Poets je horloges maar vast op, want aan het einde van dit jaar zullen ze welgeteld één seconde langer moeten werken. Besloten is namelijk om 2008 te laten eindigen met een extra schrikkelseconde. Na 23 uur, 59 minuten en 59 seconden komt er een extra seconde: 23 uur, 59 minuten en 60 seconden. Daarna pas mogen de champagnekurken knallen en kunnen we naar buiten rennen om het vuurwerk af te steken. Het is de 24e keer sinds 1972 dat men een schrikkelseconde invoert. De schrikkelseconde wordt zo nu en dan ingevoerd omdat er een verschil is onstaan tussen de Wereldtijd en de Internationale Atoomtijd. De Wereldtijd is gebaseerd op de draaiing van de Aarde, dat wil zeggen op de stand van de Zon ten opzichte van de de nulmeridiaan van Greenwich (GB). De Atoomtijd wordt bijgehouden door 200 atoomklokken verspreid over de gehele wereld, bijgehouden door het Bureau International des Poids et Mesures in Parijs. De Atoomtijd is constanter dan de Wereldtijd. De Aarde blijkt nogal variabel te zijn in haar draaiing, door minieme variaties die ontstaan door veranderingen in lucht- en watermassa’s. Ook neemt de draaisnelheid van de Aarde langzaam af door de invloed van de Maan. De laatste keer dat de schrikkelseconde werd gebruikt was op 31 december 2005. Er zijn overigens binnen de International Telecommunication Union (ITU), de club die de tijd in de gaten houdt, stemmen om de schrikkelseconde helemaal af te schaffen ((Veel wetenschappers zijn tegen de schrikkelseconde omdat zo’n extra seconde veel problemen geeft voor computersystemen. In 1997 raakte bijvoorbeeld het Russische Glonass-systeem voor satellietnavigaties 20 uur lang van slag door de schrikkelseconde. De ESA, de Europese ruimtevaartorganisatie, lanceert in de maand waarin een schrikkelseconde wordt ingelast geen lanceringen.)). Maar afschaffing duurt nog wel even: als de nationale lidstaten voor 70% akkoord zijn wordt de schrikkelseconde in 2013 afgeschaft. Bron: Universe Today.

Share

De evolutie van amateur-sterrenkundigen


We kennen allemaal het Hertzsprung-Russell-diagram, kortweg het HR-diagram genoemd, waarmee we de evolutie van sterren kunnen volgen. Vandaag las ik op de blog van Mike Simonsen een leuk verhaal over het door hem bedachte T-M diagram, waarin de evolutie van amateur-sterrenkundigen te volgen is. Op de vertikale as is Money (M) uitgedrukt en op de horizontale as Time (T). Poen en tijd dus. Net als sterren ondergaan amateur-sterrenkundigen een ontwikkeling, die begint met hier en daar wat boekjes of artikelen lezen, een verrekijker of telescoop aanschaffen, en die eindigt met het inrichten van een complete sterrenwacht en de ontdekking aldaar van een ver verwijderde komeet in het sterrenbeeld Tweelingen. De grootste hap amateur-sterrenkundigen bevindt zich op de ‘hoofdreeks’ (gele kleur), zoals die ook in het HR-diagram voorkomt en waar onze Zon deel van uitmaakt. Eén zijtak zijn de ‘amateur-wetenschappers’ (rode kleur), zoals Simonsen het noemt, die zich specialiseren in bijvoorbeeld het waarnemen van veranderlijke sterren. Helemaal bont maakt de tak van amateur-astrofotografen het, blauw in het T-M diagram, die duizenden dollars/euro’s/yens uitgeven aan apparatuur om in staat te zijn de hemelse objecten op de gevoelige plaat vast te leggen. Bovenin het diagram is nog een belangrijke grens aanwezig: de zogenaamde mevrouw Simonsen Limiet, bij mij thuis de mevrouw Nouwen limiet genoemd. :-) Wie daar overheen durft te gaan heeft lef én loopt risico in de laatste tak van het T-M diagram te belanden: de categorie van uitgebluste, bankroette, teleurgestelde amateurs die na een succesvolle carrière afgedaald zijn in de catacomben van de amateur-sterrenkunde (stipjes onderaan). Een werkelijk prachtig socio-diagram van de amateur-sterrenkunde door Mike Simonsen. Tot welke categorie behoren jullie? :-D Bron: Simostronomy.

Share

M13, een hemelse sneeuwbal van sterren


Ja, zo omschrijven de medewerkers van de Hubble ruimtetelescoop ‘m zelf: een hemelse sneeuwbal van sterren. We hebben het over de bekende bolhoop M13, alias NGC 6205, in het sterrenbeeld Hercules. Een mooi object voor amateur-sterrenkundigen omdat de sterhoop al in kleine kijkers te zien is. Sterker nog, met z’n schijnbare helderheid van 5,8m zou ‘ie met het blote oog te zien moeten zijn, al hoef je dat niet in Nederland te verwachten. Afijn, deze kosmische metropool van sterren zoals ze hem ook wel omschrijven is door de Hubble prachtig gefotografeerd. In feite is de foto een mix van diverse foto’s van M13, die genomen zijn door de Wide Field Planetary Camera 2 en de Advanced Camera for Surveys op verschillende momenten tussen 1999 en 2006. Voor de pixelvreters onder ons zijn hier foto’s van M13 te vinden met meer resolutie. Bron: Hubblesite.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler