23 mei 2012

RCW 49 is ‘opwarmertje’ voor Spitzer

RCW 49 in twee kanalen

RCW 49 in twee kanalen

De foto hiernaast is het stervormingsgebied RCW 49, welk met z’n 2.200 sterren (!) 13.700 lichtjaren van ons verwijderd is en die staat in het zuidelijke sterrenbeeld Centaurus. In beeld gebracht door NASA’s infrarood-satelliet Spitzer. Op zich geen bijzondere foto, ware het niet dat er iets met Spitzer aan de hand is. De foto is namelijk genomen in twee kanalen, dat wil zeggen op twee golflengten, 3,6 micrometer (cyanide) en 4,5 micrometer (rood). Da’s bijzonder, want normaal gesproken maakt Spitzer foto’s in vier kanalen. Een eerdere opname van RCW 49 gemaakt door Spitzer maakt gebruik van vier kanalen, waar ook de golflengten op 5,8  μm en 8 μm gebruikt zijn. Waarom vier jaar geleden met vier kanalen en nu met twee? De reden is eenvoudig: volgend jaar april is het vloeibare helium in de Spitzer op. Dat betekent dat de camera’s niet meer gekoeld kunnen worden en da’s voor infraroodopnames een vereiste. Dat betekent dat vanaf dat moment de Spitzer te warm is om de langere golflengtes van  5,8  en 8 μm te zien. De iets kortere golflengtes van 3,6 en 4,5 μm zijn nog wel in een ‘warme Spitzer’ te zien en dus zullen alle foto’s dan twee-kanaals zijn. Vandaar dat de NASA af en toe dit soort foto’s maakt om alvast te wennen. Een soort opwarmertje voor de Spitzer dus. Bron: Spitzer.

Share

Voor ‘t eerst één enkel electron gefilmd

Een enkel electron

Een enkel electron

Voor het eerst zijn natuurkundigen erin geslaagd om één enkel electron te filmen. Via een stoot UV-licht werd een electron uit z’n baan rondom de atoomkern geslingerd. Normaal gesproken beweegt een electron te snel om te kunnen filmen, gelet alleen al op het feit dat een electron er 150 attoseconden over doet om één rondje om de kern van een waterstofatoom te maken. Een attoseconde is ééntriljoenste van een seconde1, dus da’s zéér kort. Met behulp van kortstondige laserpulsen is men in staat een soort van stroboscoop te maken en daarmee de electronen te filmen. Iedere puls duurt één attoseconde. Het electron werd gefilmd door Johan Mauritsson (Lund Universiteit in Zweden) en z’n collegae. In de video ‘rijdt’ het electron als het ware mee met een lichtgolf. Bedenk dat een electron in de quantum-mechanica als deeltje èn tegelijkertijd als golf wordt beschouwd. De beelden zijn een triljoen (1018) keer vertraagd om het zichtbaar te maken voor ons. Ik vraag mij wel af  in hoeverre het filmen van een electron wordt beperkt door het onzekerheidsprincipe van Heisenberg. Deze stelt dat er altijd een bepaalde mate van onzekerheid zit in hetgeen we meten aan een deeltje. Weten we de exacte lokatie, dan weten we minder over de impuls, en andersom. Een gefilmd electron moet dus een niet bekende impuls hebben, dat kan niet anders. Nou ja, whatever, een knap staaltje werk in ieder geval. Bron: Discover Magazine.

Noot:
  1. Voor de duidelijkheid: in één seconde passen ongeveer net zoveel attoseconden als er seconden in de leeftijd van het heelal, zijnde 13,7 miljard jaar, passen! 8-O . []
Share

De MRO ziet stofstormen op Mars

Storfstorm op Mars

Storfstorm op Mars

De Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) van de NASA heeft enkele stofstormen op Mars gefotografeerd. Eén zo’n stofstorm zie je op de foto hiernaast, boven een netwerk van diepe kloven. De storm beweegt zich naar linksboven. Door de storm worden stofdeeltjes omhooggedreven. Hoog in de Martiaanse atmosfeer dienen deze als condensatiekernen, waar waterijs omheen bevriest en dat levert de prachtig witte wolken op die je op de foto ziet. Andere stofstormen die de MRO heeft gefotografeerd zijn die op de top van twee vulkanen, hieronder te zien. Links zie je een tegen de klok draaiende storm op Arsia Mons, rechts eentje net ten zuiden van de krater van de bekende vulkaan Olympus Mons. Bron: NASA.

Stofstormen boven Arsia Mons (l) en Olympus Mons (r)

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler