23 mei 2012

Fermi ziet record-gammaflitser

GRB 080916c

GRB 080916c

Met behulp van de gammasatelliet Fermi (voorheen bekend als GLAST) van de NASA hebben sterrenkundigen de meest energierijke gammaflitser ooit ontdekt. Een gammaflitser of gamma-ray burst (GRB) is een heftige uitbarsting van hoogenergetische gammastraling en duurt van enkele milliseconden tot enkele minuten. De oorzaak is vermoedelijk een botsing van neutronensterren of zwarte gaten óf de ineenstorting van zéér zware sterren. Tijdens de flits is de energie-uitstoot (normaal gesproken) honderden malen meer dan de straling die afkomstig is van een supernova. De gammaflits die Fermi in de vroege uren van 16 september 2008 zag was echter een tikkeltje heftiger. GRB 080916C produceerde in korte tijd een hoeveelheid energie die door 9.000 supernovae wordt geproduceerd! 8-O Negenduizend supernovae. Bedenk dat één supernova al de lichtkracht van honderden miljoenen tot meer dan een miljard zonnen betekent. Gammafotonen van gammaflitsers hebben normaal gesproken energieën tussen 10 KeV en 1 MeV. Die van GRB 080916C bevonden zich tussen 8 KeV en 13 GeV. GRB 080916C mag daarom met verve de meest krachtige gammaflitser die ooit is waargenomen worden genoemd. Korte tijd nadat Fermi de gammaflitser zag werd het object ook vanaf de aarde gespot met behulp van de Gamma-Ray Burst Optical/Near-Infrared Detector (GROND), die verbonden is aan een 2,2 metertelescoop van de ESO (European Southern Observatory) in La Silla/Chili.  Daarmee kon men achterhalen dat GRB 080916C zich op een afstand bevindt van 12,2 miljard lichtjaar in het zuidelijke sterrenbeeld Kiel (Carina). Opmerkelijk was dat de ‘zachtere’ gammafotonen, dat wil zeggen de fotonen met minder energie, iets eerder door Fermi werden gedetecteerd dan de ‘harde’ fotonen, met de meeste energie. Dat was één keer eerder ook al gezien door Fermi. De oorzaak zou iets met de gammaflitser zelf te maken kunnen hebben, bijvoorbeeld dat de zachte fotonen iets eerder vertrekken dan de harde fotonen. Maar eerder denkt men aan een andere oorzaak: de ruimte zou volgens sommige theorieën, zoals de Quantum Loop Gravitatie, gequantiseerd kunnen zijn. Dus geen continuüm van ruimte, maar een rooster van kleine ruimtes. Zachte gammafotonen zouden volgens de berekeningen sneller door zo’n gequantiseerde ruimte reizen als harde fotonen en over een reisafstand van 12,2 miljard lichtjaar zou dat verschil merkbaar zijn. Door meer gammaflitsers op verschillende afstanden waar te nemen zou men verschillende aankomsttijden van de fotonen moeten waarnemen en zo zou men de quantumtheorieën van de gravitatie kunnen toetsen. Goh, waar een gammasatelliet toch niet goed voor is. Bron: Universe Today.

Share

Sparcle is oplossing voor probleem maanstof

Overal maanstof...

Overal maanstof...

Maanstof schijnt echt een serieus probleem te zijn voor toekomstige astronauten die weken of maanden op onze naaste buur gaan rondwandelen. De maanbodem is bedekt met een laagje stof, regolieth genaamd, dat eigenlijk poeder van gesteente is met een korrelgrootte onder een millimeter. Aards stof is niet zo erg, maar maanstof schijnt onregelmatig van vorm te zijn en daardoor lijken de korrels weerhaakjes te hebben. Daar komt bij dat de scherpe uiteinden een electrische lading krijgen en daardoor vast plakken aan alles waar ze mee in aanraking komen. Een argeloze argonaut kan dus niet eventjes het maanstof van zich af schudden, sterker nog het maanstof is zó geniepig klein dat het wist door te dringen dwars door de beschermende pakken van de Apolloreizigers. 8-O Astronaut Harrison Schmitt klaagde bijvoorbeeld over maan-hooikoorts. Kijk op deze foto maar eens, waar je astronaut Gene Cernan (collega van Schmitt in de Apollo 17) bedekt ziet met maanstof ná een wandeling op de maan! Het maanstof kan in de longen van astronauten terechtkomen en daardoor serieus gezondheidsproblemen veroorzaken. Kortom, maanstof geeft een groot probleem. Máár de oplossing is in zicht, want de NASA heeft de geochemicus Pamela Clark aan het werk gezet en deze vrouw (hoe kan het ook anders) heeft een soort van maanstofzuiger ontwikkeld. Het apparaat heet Sparcle, hetgeen staat voor Space Plasma Alleviation of Regolith Concentrations in the Lunar Environment. Belangrijk onderdeel daarvan is een electronenkanon die een douche geeft van negatief geladen electronen. De stofdeeltjes gaan elkaar daardoor afstoten en laten gemakkelijker los. Toekomstige maanastronauten zouden na een wandeling in een luchtsluis met Sparcle hun kleding moeten reinigen om te voorkomen dat ze het stof meenemen in de leefruimte. Clark heeft haar apparaat uitgetest met nagemaakt maanstof, van gemalen vulkanisch gesteente, en daarmee was ze in staat een laagje van twee millimeter ‘maanstof’ op te vegen. Kortom, Sparcle is de ideale maan-kruimeldief. :-D Bron: NRC-Handelsblad, 19 februari 2009.

Share

Voor ‘t eerst vloeibaar water op Mars gezien?

vloeibaar water op Mars?Er zijn sterke aanwijzingen dat Phoenix voor het eerst vloeibaar water op de rode planeet Mars heeft gezien. 8-O Eh… Phoenix, dat was toch die Marslander die mei 2008 op die planeet landde, daar een half jaar onderzoek deed en vervolgens op 11 november 2008 het loodje legde? Heeft die Phoenix anno nu, 19 februari 2009, alsnog water op Mars ontdekt? Nou eigenlijk wel ja, al gaat het om een sterk vermoeden (≠100% zeker) én gaat het om foto’s die de Phoenix zeer kort na de landing nam. De Mars-ologen hebben er gewoon de tijd voor genomen om die foto’s te interpreteren, zullen we maar zeggen. Enkele foto’s zie je hierboven en het gaat om die ‘druppels’ op één van de landingspoten van de Phoenix. Normaal gesproken is in de noordpoolstreken van Mars, waar de Phoenix landde, door de lage temperatuur onder het nulpunt de aanwezigheid van vloeibaar water niet mogelijk. Maar wetenschappers denken dat de waterdruppels zo zout zijn dat ze toch eventjes konden bestaan. De hypothese is dat zich onder het Marsoppervlak sterk wateraantrekkende zouten (perchloraten, bestaande uit één chlooratoom en vier zuurstofatomen) bevinden, die zoveel waterdamp uit de dampkring van Mars aantrokken dat ze vervloeiden. De perchloraten werken als een soort van antivries en daardoor is het mogelijk dat water tot wel -72 °C vloeibaar kan blijven. Toen de Phoenix op 26 mei 2008 landde blies de remraket het afdekkende stof weg en stoven de druppels zoutoplossing op het landingsgestel. De bedoeling is dat volgende maand op de 40e Lunar and Planetary Science Conference (The Woodlands, Texas) het Phoenixteam de  vermoedelijke ontdekking van het water op Mars officieel bekend zullen maken. Daar drinken we een glaassje water op! :-D Bron: Universe Today + NRC-Handelsblad, 19 februari 2009.

Share

ESA’s volgende ATV heet Johannes Kepler

De 1e ATV Jules Verne

De 1e ATV Jules Verne

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft besloten haar tweede Automated Transfer Vehicle (ATV) te noemen naar de Duitse sterrenkundige en wiskundige Johannes Kepler (1571-1630), de bedenker van de wetten waarmee de beweging van de planeten om de Zon kan worden beschreven. De eerste ATV was de Jules Verne, die 29 september 2008 in de atmosfeer verbrandde ((Dat was geen ongelukje, maar een gecontroleerd einde van een succesvolle missie. Het 20 ton wegende vrachtschip Jules Verne werd 9 maart met een Ariane 5 gelanceerd en op 3 april 2008 aan de ISS gekoppeld.)). De ATV is een robotisch ruimtevaartuig, welke door de ESA is ontworpen om het internationale ruimtestation (ISS) te bevoorraden. De ATV is in feite een grote raketmotor met een container er bovenop voor de vracht. Het is ontworpen met het oog op betrouwbaarheid en autonomiteit, niet op snelheid. De vlucht naar het ISS duurt ongeveer drie dagen. Met de 1e ATV, de Jules Verne, werd zes ton materiaal naar het ISS gebracht en 2,5 ton afval werd meegenomen. Reden voor de ESA om de tweede ATV naar Kepler te noemen is niet alleen z’n verdienste op het gebied van sterrenkunde, maar ook het feit dat het in 2009 precies 400 jaar geleden is dat Kepler z’n beroemdste werk Astronomia Nova publiceerde. De ATV Johannes Kepler is nog niet klaar. Ze zijn ‘m nog aan het bouwen bij EADS Astrium in Bremen, Duitsland. Hé, daar komt Kepler vandaag. Da’s nou ook toevallig. ;-) Bron: ESA.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler