23 mei 2012

DSP-23: een nieuw gevaar voor satellieten?

De DSP-23

De DSP-23

Hebben we net de botsing achter de rug van twee communicatiesatellieten in de ruimte, dient zich alweer het volgende mogelijke gevaar aan voor satellieten: de Amerikaanse spionagesatelliet DSP-23. Deze satelliet van het Defense Support Program (DSP) werd november 2007 gelanceerd, maar al na een jaar raakte men de controle erover kwijt. In normale gevallen kan men bij satellieten waarvan men de controle dreigt kwijt te raken ze nog naar een zogenaamde grafbaan dirigeren, waar ze minder gevaar opleveren voor andere satellieten. Maar de DSP-23 was al zo ver heen dat zelfs dat niet meer mogelijk was.  De spionagesatelliet bevindt zich in een geosynchrone baan, 35.888 km boven het aardoppervlak. Afgelopen maanden moesten al enkele ASTRA Satellieten (‘broadcast-satellites’) uitkijken om niet te botsen met de DSP-23. Volgens de berichten zouden de satellieten elkaar al op 12 km afstand zijn genaderd1. De geosynchrone baan wordt druk gebruikt door satellieten, die een vaste plek op Aarde moeten bestrijken. Een botsing aldaar met alle rondvliegende brokstukken als gevolg zou dus een ramp zijn voor vele satellieten. DSP-23 wordt niet alleen nauwlettend in de gaten gehouden door ruimtevaartorganisaties, maar ook door amateurs. De Verenigde Staten hebben overigens vaker last gehad van spionagesatellieten die zich wacko gingen gedragen, zoals de USA-193. Die laatste werd ruim een jaar geleden uit de lucht geschoten vanaf een Amerikaans marineschip. Misschien moeten de VS gewoon wat minder spionagesatellieten lanceren? ;-) Bron: Space.com.

Noot:
  1. Satellietvolger Greg Roberts  is er zelfs in geslaagd zo’n nadering tussen een ASTRA satelliet en de DSP-23 te filmen! 8-O []
Share

Mega-laser ontrafelt geheimen exoplaneten

Animatie van een exoplaneet

Animatie van een exoplaneet

Normaal wordt het gebruikt voor het testen van nucleaire wapens, maar dit keer gaan wetenschappers het voor iets vreedzamer doeleinden gebruiken: de ultraviolette laser van de National Ignition Facility (NIF), onderdeel van het  Lawrence Livermore National Laboratory in Californië, wordt gebruikt voor onderzoek aan exoplaneten. Die laser is in staat om pulsen van 500 biljoen watt1 per 20 nanoseconden te geven. Een team sterrenkundigen onder leiding van Raymond Jeanloz (Universiteit van Californië, Berkeley) wil met de laser de omstandigheden nabootsen die heersen in Jupiterachtige exoplaneten. De druk in de centra van dergelijke planeten kan wel 1.000 keer hoger zijn dan die in het centrum van de Aarde. Ze doen dat nabootsen door de laser te richten op een stukje ijzer van 800 micrometer (μm) in diameter, binnenin een bol met waterstof isotopen. De temperatuur zal dan zo hoog worden dat het metaal tot een gas verdampt. Door het gas heen zal vervolgens een schokgolf bewegen, die een dichtheid veroorzaakt van wel een miljard atmosfeer.  Onderzoek aan de kristalstructuur van dat gas moet Jeanloz en z’n collegae hopelijk meer duidelijkheid geven over de toestand van de centra van exoplaneten. Eerder zijn dergelijke experimenten met lasers ook al gedaan, maar de bereikte energieën waren nooit hoog genoeg om de condities zichzelf in stand te laten houden. De ultraviolet-laser van het NIF moet daartoe wel in staat zijn, tenminste dat hoopt men dan. We horen wel hoe het afloopt. Als we binnenkort op teletekst over een laboratorium in Californië lezen dat in puin in geschoten weten we dat het mislukt is. Bron: New Scientist.

Noot:
  1. 1 biljoen is 1012, in het Engels wordt dat een trillion genoemd. []
Share

Kleur van quasars laat het kosmische stof zien

Stofbanden in NGC 4565

Stofbanden in NGC 4565

Het heelal blijkt vol te zitten met stof, kosmisch stof van hele kleine deeltjes. Dat stof zit niet alleen in sterrenstelsels, zoals onze Melkweg en in de donkere banden van het bekende edge-on stelsel NGC 4565 (zie afbeelding), maar het komt ook ver daarbuiten voor. Zo blijkt uit een onderzoek aan de kleur van zo’n 100.000 quasars, waarvan de gegevens gehaald werden uit de Sloan Digital Sky Survey (SDSS-II). Licht van verwegstaande quasars wordt deels geabsorbeerd door stof en daarbij wordt blauw licht sneller geabsorbeerd dan rood licht. Gevolg is dat quasars er roder uit gaan zien, net zoals onze Zon ‘s dichterbij de horizon rood kleurt als het zonlicht door meer dampkring en dús door meer deeltjes heen moet. Onder leiding van Brice Menard (Canadian Institute for Theoretical Astrophysics) bekeek men die ton quasars, waarvan het lichtpad tussen quasars en Aarde zo’n 20 miljoen sterrenstelsels passeert. Het meeste stof wordt in sterrenstelsels gevormd door oude sterren, die  in hun laatste fase nog een boel stof de ruimte in blazen. De grote vraag is nu hoe dat stof in de intergalactische ruimte, de ruimte tússen de sterrenstelsels, terechtkomt. Wellicht dat supernovae daarin een rol vervullen en door hun explosies gas die kant uit slingeren, waarbij ook stof wordt meegenomen. Meer info over de waarnemingen aan het kosmische stof in dit artikel, welk voor publicatie is aangeboden aan de Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Mmmm, ik begin de laatste tijd wel erg veel over stof te schrijven. Ugge ugge… :-) Bron: Eurekalert.

Share

Mars Reconnaissance Orbiter in slaapstand

De Mars Reconnaissance Orbiter

De Mars Reconnaissance Orbiter

De NASA heeft bekendgemaakt dat de Mars Reconnaissance Orbiter (MRO), de satelliet die om Mars heendraait en haarscherp fotografeert1, afgelopen maandag in een soort slaapstand is terechtgekomen, safe mode zoals ze dat aan de overkant van de grote plas noemen. Het is allemaal automatisch gebeurd door de MRO zelf, zonder dat de technici van de NASA erbij betrokken waren. Men is nu aan het kijken hoe de MRO weer in normale stand te krijgen is. In de slaapstand wordt de communicatiesnelheid met Aarde teruggebracht tot 40 bits per seconde. Maandagavond was men al in staat om die snelheid eventjes 10.000x te vergroten. Om niet overhaast te werken wil men goed bestuderen wat de oorzaak van het terugvallen in de slaapstand is en hoe deze het beste verholpen kan worden. Uit de korte communicatieboost afgelopen maandag kon men al afleiden dat de MRO vóór de slaapstand te maken kreeg met een korte toename in vermogen gedurende een periode die tussen 200 nanoseconde en 41 seconden ligt. Het zou kunnen dat de MRO geraakt is door een kosmisch deeltje. Volgens de data zou dat gedurende 9 microseconden ingeslagen moeten zijn om 4.25 uur Pacific Standard Time op 23 februari.  Eh… effe geen zin om dat te converteren naar onze tijd, ik wil zo ontbijten. De MRO bevond zich toen vanaf de Aarde gezien aan de achterkant van Mars. Het is inmiddels de vijfde keer sinds augustus 2005 dat de MRO in een slaapstand is geraakt, dus je mag verwachten dat de heren/dames technici inmiddels genoeg ervaring hebben dit soort situaties op te lossen. Zo, ik ga een broodje in de oven doen. Bron: NASA.

Noot:
  1. Onder andere met z’n High Resolution Imaging Science Experiment camera (HiRISE). []
Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler