Space Shuttle Discovery gaat donderdag omhoog
8 maart 2009 Door Reageer
Komende donderdagnacht, 12 maart om 2.20 uur ‘s nachts Nederlandse tijd zal de Space Shuttle Discovery worden gelanceerd vanaf Cape Canaveral in Florida. Aldus de NASA afgelopen vrijdag, die het officiële ‘Go’ gaf voor missie STS-119 van Discovery. Met name drie brandstofkleppen van de Discovery bezorgden technici de laatste tijd veel hoofdpijn, maar die zijn gelukkig allemaal voorbij en daarom kon het groene licht voor de lancering worden gegegeven. Commandant Lee Archambault en zes collega-astronauten zullen middels STS-119 een vierde en laatste zonnepaneel naar het internationale ruimtestation ISS brengen. Ook nemen ze een onderdeel mee van de machine waarmee urine wordt omgezet in drinkbaar water. Eén onderdeel functioneerde kennelijk niet, aha daarom klaagden de astronauten zo vaak de laatste tijd.
Voor degene die donderdagnacht de slaap niet kunnen vatten: de lancering is live te volgen vanaf NASA TV. Bron: NASA.
Karin Öberg is NASA Hubble Fellow!
8 maart 2009 Door Reageer
Een week geleden schreef ik over Kevin Schawinski (van de Galaxy Zoo), die benoemd was tot NASA Einstein Fellow1. Maar binnen onze landsgrenzen loopt ook iemand rond die tot dezelfde selecte groep van NASA Fellows is benoemd: De Leidse promovenda Karin Öberg krijgt namelijk een NASA Hubble Fellowship. Na haar promotie gaat ze naar de USA voor een drie jaar durend onderzoek naar de rol van ijs bij de geboorte van sterren in het Cosmic Origin Program. De NASA Hubble Fellowship wordt jaarlijks toegekend aan een select gezelschap van jonge astronomen die bijdragen aan de wetenschappelijke kennis over de oorsprong van het heelal. Samen delen ze een fascinatie voor de ontstaansgeschiedenis van de kosmos. Öberg onderzoekt chemische processen die voorafgaan aan de vorming van sterren en planeten. IJs speelt daarbij een belangrijke rol. ‘Nieuwe sterren en planeten ontstaan in koude gaswolken’, legt Öberg uit. ‘De kleine stofdeeltjes in die gaswolken zijn zo koud dat gassen erop neerslaan en een mantel van ijs vormen. Niet alleen ijs van water, maar ook ijs van andere moleculen zoals koolfstofmonoxide en koolstofdioxide. Dit ijs wordt deels weer afgebroken door energierijk UV-licht van nieuw gevormde sterren. De brokstukken vormen samen nieuwe, complexere moleculen.’ In de koude gaswolken van het universum zijn dus voortdurend chemische processen gaande. Die processen bepalen de chemische evolutie van het universum en zijn uiteindelijk van belang voor het ontstaan van leven, denkt Öberg. Na haar promotie zal ze de Leidse sterrewacht verruilen voor het Smithsonian Astrophysical Observatory in Cambridge, Massachusetts. Daar wil ze steeds complexere processen in de chemische evolutie van ijs gaan onderzoeken. Ik wens haar daar veel succes toe! Bron: ScienceGuide.
Noot:
- Er zijn drie categorieën fellowships: het Sagan fellowships, als je onderzoek doet naar exoplaneten, het Hubble fellowship, als je met deze bekende kijkerd waarnemingen verricht en dan tenslotte het genoemde Einstein fellowship, als je hoogenergetische processen in het heelal bestudeerd. [↩]
Kannibaal Jupiter at vele manen op
8 maart 2009 Door Reageer
Galileo Galileï was de eerste die de vier grote manen van Jupiter zag, Io, Europa, Ganymedes en Callisto. Ze worden niet voor niets de Galileïsche manen genoemd. Naast deze vier bekende manen heeft Jupiter nog 59 andere, kleinere, manen, waarvan hier een lange lijst met info te vinden is. Onderzoek van Robin Canup en William Ward (Southwest Research Institute in Boulder/Colorado, VS) laat zien dat de Galileïsche manen in een ver verleden vergezeld waren door meer grote manen, wel twintig stuks in aantal. Zij baseren zich daarbij op berekeningen aan de stofschijf rondom Jupiter, waaruit lang geleden de manen zijn ontstaan. Die stofschijf moet miljarden jaren geleden enkele tientallen procenten van de massa van Jupiter hebben gewogen, terwijl 2% nodig is om de manen te kúnnen vormen. De stofschijf was dus veel te zwaar. Het ontstaan van nog meer grote manen buiten de vier Galileïsche manen zou de verklaring kunnen leveren voor de overtollige massa in de stofschijf. Van deze extra manen is echter niets overgebleven omdat zij te dicht bij Jupiter in de buurt stonden en daar langzaam maar zeker naar toe spiraliseerden. Dat ging niet in één keer, maar in generaties. Canup en Ward denken dat wel vijf generaties van grote manen uiteindelijk door Jupiter zijn opgevreten. De Galileïsche manen ondergingen dit lot niet, omdat op een gegeven moment de val van stof uit de stofschijf op de reuzenplaneet ophield. Die val nam de voorgangers van de Galileïsche manen mee richting Jupiter, als ware slachtvarkens op een lopende band, hetgeen hun fataal werd. Aldus Canup en Ward in dit artikel. Eh… dat van die slachtvarkens is mijn metafoor hoor.
Bron: New Scientist.



Social profiles Adrianus V