23 mei 2012

Artikelen Reacties

Je bent hier: Home / 2009 / april / Archief voor 29th

Enorme ruimtetornado’s ontdekt

29 april 2009 Door 1 Reactie

Schets van de ruimtetornado's

Schets van de ruimtetornado

Weer wat nieuws: tornado’s blijken niet alleen voor te komen in de atmosfeer van de aarde, maar ook in het magnetische veld van de Aarde! Dat blijkt uit Amerikaanse metingen met de vijf Amerikaanse THEMIS1 satellieten. Die draaien sinds februari 2007 in heel langgerekte banen om de aarde, waarbij de verste leden tot ruim halverwege de afstand van de maan komen. Doordat de satellieten gelijktijdig op verschillende plaatsen in het magnetische veld rond de aarde metingen verrichten, kunnen de verschillende verschijnselen in het veld met elkaar in verband worden gebracht. Zij zagen in het aardmagnetisch veld soms gigantische trechtervormige structuren ontstaan waarin elektrische stromen van meer dan honderdduizend ampère worden opgewekt. Die stromen bewegen langs de magnetische veldlijnen naar de poolgebieden van de aarde, waar zij onder meer het bekende poollicht veroorzaken. Ze vormen geen direct gevaar voor de mens, maar kunnen wel storingen in de elektriciteitsvoorziening geven. De verwachting is dat met name in 2012, als de Zon een maximum in z’n zonnevlekkenactiviteit vertoond, de communicatieverbindingen en energiecentrales last zullen hebben. De ruimtetornado’s bevonden zich op afstanden van meer dan 60.000 kilometer van de aarde. Ze hadden een zo grote maximale diameter dat de aarde (met een diameter van 12.750 kilometer) er in zou passen. De tornado’s blijken te bestaan uit wolken van plasma – gas dat uit elkaar gevallen is in elektrisch geladen deeltjes – die met snelheden van vele honderden kilometers per seconde (zo’n 1,6 miljoen km per uur) ronddraaien om met elkaar verstrengelde magnetische veldlijnen. Waarnemingen vanaf de aarde, die gelijktijdig met de satellieten werden verricht, lieten zien dat de hierdoor opgewekte elektrische stromen via deze veldlijnen naar de ionosfeer van de aarde worden geleid. De ‘slurf’ van zo’n ruimtetornado wordt daarbij steeds dunner, zodat het verschijnsel qua vorm inderdaad veel lijkt op een tornado in de aardatmosfeer. Maar qua draaisnelheid (tientallen meters per seconde) en diameter (nog geen kilometer) stellen de aardse tornado’s hierbij vergeleken weinig voor. Bron: NRC-Handelsblad, 28 april 2009 + Space.com + Universiteit van Berkeley.

Noot:
  1. Time History of Events and Macroscale Interactions during Substorms. [↩]
Share
Onderwerp: diversen, weer/klimaat Tags: ,

Schurk-zwarte gaten struinen Melkweg af

29 april 2009 Door 3 Reacties

Impressie van een schurk-zwartgat

Impressie van een schurk-zwartgat

Berekeningen van het duo Ryan O’Leary en Avi Loeb, twee sterrenkundigen van het Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, laten zien dat de Melkweg vol zit met honderden zware zwarte gaten, die zich als ware struikrovers een weg banen en alles wat op hun weg komt opvretend. Om je geen onrustige Koninginnedag morgen te bezorgen: wees niet bang, want de Aarde is veilig. :-D Het meest nabije schurken-zwart gat, of Rogue Black Hole zoals ze worden genoemd, zit duizenden lichtjaren hiervandaan. De zwarte gaten zijn allemaal overblijfselen van de tijd dat de Melkweg onstond, miljarden jaren geleden. Door vele nabije dwergstelsels als een echte kannibaal op te vreten groeide het Melkwegstelsel. De zwarte gaten in de centra van die dwergstelsels, die massa’s hadden tussen 1.000 en 100.000 zonmassa’s, smolten niet samen met het superzware zwarte gaten in het centrum van de Melkweg, maar werden als biljartballen weggekaatst. De bekeningen van O’Leary en Loeb laten zien dat die zwarte gaten vervolgens in de halo van de Melkweg terechtkwamen, de grote sferische bol die eromheen zit. Die schurk-zwarte gaten zijn moeilijk te detecteren, maar onmogelijk is het niet. Ze zouden in hun kielzog een serie sterren hebben kunnen meenemen en af en toe zal één van die sterren dichtbij het zwarte gate komen en dan verzwolgen worden. Door dus clusters van sterren in de halo van de Melkweg te bekijken en op zoek te gaan naar snel bewegende sterren of de emissie van brede spectraallijnen vanuit die clusters zou men de schurk-zwarte gaten moeten kunnen zien. Wie zich morgen tijdens Koninginnedag óf tijdens de 1 mei-viering te pletter verveeld kan misschien het artikel van O’Leary en Loeb lezen, binnenkort ook te verschijnen in the Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Bron: Cfa/Harvard.

Share
Onderwerp: zwarte gaten Tags: ,

Lancering Planck en Herschel op 14 mei a.s.

29 april 2009 Door 2 Reacties

Herschel en Planck

Herschel en Planck

Schrijf het maar op in je agenda: op donderdag 14 mei 2009 worden in één keer de satellieten Planck en Herschel gelanceerd. De krachtpatser die dat doet is de Ariane 5 ECA draagraket. Planck en Herschel zijn er beiden helemaal klaar voor. Ze zijn gevuld met hydrazine als brandstof en beiden hebben ook een cryogene tank gevuld met vloeibaar helium, bedoeld om de apparatuur tot net boven het absolute nulpunt te koelen. Herschel gaat onderzoek doen aan het infrarode heelal en Planck gaat de kosmische microgolf-achtergrondstraling onderzoeken. Bron: ESA en Arianespace.

Share
Onderwerp: ruimtevaart Tags: ,

Nog even over die record-gammaflitser

29 april 2009 Door Reageer

Gisteren schreef ik over die gammaflitser genaamd GRB 090423, die vorige week dinsdag door de Swift satelliet gedetecteerd werd en die met een afstand van 13,1 miljard lichtjaar recordhouder afstand is.  Ik kom er nog even op terug, naar aanleiding van dit grafiekje dat ik zojuist zag:

roodverschuivingen
Het laat het aantal gevonden roodverschuivingen zien van ontdekte gammaflitsers. Even ter verduidelijking van het begrip roodverschuiving: Roodverschuiving is het verschijnsel dat het spectrum van uitgezonden licht of andere elektromagnetische straling bij ontvangst naar “rood” verschoven is, d.w.z. in de richting van de langere golflengten (lagere frequenties). Beweegt een sterrenstelsel zich van ons af dan zien we een roodverschuiving, hetgeen te zien is aan de spectraalllijnen in het spectrum. Komt het stelsel naar ons toe dan heb je een blauwverschuiving. De roodverschuiving wordt kwantitatief uitgedrukt in de relatieve verandering z van de golflengte λ ten opzichte van de uitgezonden golflengte λ0:

z=\frac{\lambda-\lambda_0}{\lambda_0}=\frac{f_0-f}{f}

Uitgedrukt in de frequenties is z de relatieve verandering van de uitgezonden frequentie f0 ten opzichte van de waargenomen frequentie f. Hoe groter de waargenomen z-waarde des te groter is de snelheid waarmee het stelsel zich van ons af beweegt en des te verder weg het staat. Zoals uit het grafiekje blijkt is GRB 090423, die in het sterrenbeeld Leeuw te zien was, met z’n z=8,2 overduidelijk de nieuwe recordhouder.GRB 090423De afstand is 13,035 miljard lichtjaar om precies te zijn. Het heelal zelf is volgens de WMAP-waarnemingen 13,72 ± 0,12 miljard jaar oud.  De ster die de gammaflitser veroorzaakte was vermoedelijk zo’n 30 zonmassa’s groot. Waanzinnig idee eigenlijk, één ster die eventjes helder is dan een compleet sterrenstelsels van honderd miljard sterren. Vandaag is GRB 090423 overigens ook Astrofoto van de dag. En terecht. :-D Bron: Starts with a bang.

Share
Onderwerp: gammaflitsers Tags: ,
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler