25 april 2014

ESO 510-G13, een gekromd sterrenstelsel

ESO 510-G13

Ik kwam vandaag bovenstaande foto tegen van het sterrenstelsel ESO 510-G13, 150 miljoen lichtjaar verderop in het sterrenbeeld Waterslang. Het was één van de twintig mooiste foto’s van de Hubble ruimtetelescoop die de krant The Guardian online had geplaatst. De foto dateert alweer uit 2001, maar kennelijk heeft ‘ie mij de afgelopen jaren telkens weten te ontlopen. […]

Wat dacht je hiervan: een dubbele quasar!

Dubbele quasar SDSS J1536+0441

Yep, het rariteitenkabinet van het heelal kent af en toe vreemde snuiters: neem bijvoorbeeld het object met de prachtige benaming SDSS J153636.22+044127.0. Dat blijkt hoogstvermoedelijk1 een dubbele quasar te zijn. Eén quasar is al een bijzonder object, laat staan een dubbele quasar. Quasars zijn verwegstaande actieve sterrenstelsels, die aangedreven worden door een superzwaar zwart gat. […]

Astrometrie levert haar 1e exoplaneet op

Het systeem van VB 10 en VB 10b

Voor het eerst is een exoplaneet ontdekt door middel van de techniek van de astrometrie, waarbij men gemeten heeft dat de ster waar de exoplaneet om draait door de gravitationele werking een beetje schommelt. Het gaat om de ster VB 10 in het sterrenbeeld Arend (Aquila), een kleine rode dwergster (klasse M), die 1/12e van […]

Valt Marsrover Spirit nog te redden?

Situatie Spirit wordt nagebootst

Marsrover Spirit zit vast in de Martiaanse grond. Om ‘m uit deze netelige positie te bevrijden zijn technici van de NASA druk bezig om de situatie ter plekke te onderzoeken. Sterker nog, in een hal ergens in de VS wordt de situatie op Mars zo goed als mogelijk nagebootst. Er staat een replica van de […]

Grootste gebonden structuur in het heelal ontdekt

Centrale deel van PKS 0745-191

Met behulp van de op 10 juli 2005 gelanceerde Japanse röntgensatelliet Suzaku zijn sterrenkundigen erin geslaagd om de grootste gravitationeel gebonden structuur van het heelal te ontdekken, een hete gaswolk in en rondom de cluster van sterrenstelsels PKS 0745-191. Die cluster ligt 1,3 miljard lichtjaar van de aarde vandaan in het zuidelijke sterrenbeeld Achtersteven (Puppis). […]

Herschel’s HIFI doorstaat eerste test

HIFI in Herschel

De eerste testen met het ruimte-instrument HIFI zijn goed verlopen. Volgens HIFI-projectleider Peter Roelfsema van het Nederlands ruimte-onderzoeksinstituut SRON functioneert HIFI, die na de succesvolle lancering aan boord van de ruimtetelescoop Herschel eerder deze maand nu op een miljoen kilometer van de aarde is, naar behoren. HIFI (Heterodyne Instrument for the Far Infrared) is in […]

Is HDF 130 een tweede ‘Voorwerp’?

HDF 130

Een gaswolk op een afstand van tien miljard lichtjaar genaamd HDF 130, welke onlangs ontdekt is met behulp van de röntgensatelliet Chandra, vertoont allerlei trekjes die ‘m doen lijken op Hanny’s Voorwerp. Dat laatste, inmiddels wereldberoemde, object – in 2007 door Hanny van Arkel uit Heerlen ontdekt – is een gaswolk die tot lichten wordt gebracht […]

XMM-Newton kijkt in detail naar superzwaar zwart gat

impressie van het zwarte gat in 1H0707-495

Met een ongeëvenaarde precisie zijn sterrenkundigen er in geslaagd om een superzwaar zwart gat in het centrum van een verweg gelegen actief sterrenstelsel te bekijken. Het draait allemaal om het zogenaamde Seyfertstelsel1 genaamd 1H0707-495 en hèt instrument waarmee men dit stelsel bekeek was de Europese röntgensatelliet XMM-Newton. Vanaf januari 2008 werd 1H0707-495 door XMM-Newton bestudeerd […]

De volgende Marsrover heet… Curiosity

MSL eh... Curiosity

De NASA heeft bekendgemaakt dat de volgende Marsrover, die tot nu toe als Mars Science Laboratory (MSL) bekend stond, Curiosity1 gaat heten. De NASA had voor het bedenken van de naam een wedstrijd uitgeschreven, hetgeen 9.000 inzendingen opleverde, en de winnaar werd de twaalfjarige Clara Ma uit Kansas, die met de naam op de proppen kwam. […]

Afscheid

De winkel van Ganymedes

Vanmorgen heb ik afscheid genomen van m’n vader, die zoals jullie weten afgelopen zaterdag is overleden. In de samenkomst met familie, vrienden en bekenden heb ik een rede gehouden waarin ik onder andere de gebeurtenis noemde die mij in feite op het spoor bracht van de sterrenkunde. In 1977 was ik namelijk met m’n vader […]