23 mei 2012

Reparatie ‘Big Bang machine’ op schema

De Large Hadron Collider

De Large Hadron Collider

De reparatie van de grootste deeltjesversneller ter wereld, de Large Hadron Collider (LHC) bij Genève, ligt op schema. Als ‘ie het weer doet is men met de versneller in staat de omstandigheden na te bootsen die heersen bij de oerknal, de Big Bang waarmee 13,7 miljard jaar geleden het heelal onstond, en daarom wordt de LHC ook wel de ‘Big Bang machine’ genoemd. Afgelopen week werd de laatste van in totaal 53 magneten vervangen in sector 2 van de LHC. Dat was noodzakelijk vanwege de rampzalige heliumlekkage september vorig jaar. Naast de nieuwe magneten heeft men ook druk-afsluitkleppen aangebracht, die moeten voorkomen dat een dergelijke lekkage opnieuw optreedt. Als ‘t allemaal goed gaat dan zal de LHC komende herfst weer van start gaan. De Big Bang Machine was overigens onlangs onderwerp van een rapportage van The Daily Show op Comedy Central. Satirisch programma met John Steward, waarin deze praat met zowel John Ellis, de beroemde natuurkundige die werkt bij de LHC, en Walter Wagner, die via een rechtzaak geprobeerd heeft om de start van de LHC tegen te houden. Wagner was bang dat de LHC de Aarde zou vernietigen en daarom spande hij die rechtzaak aan. Je moet onderstaande video van die Daily Show echt bekijken, zowel om de wijze waarop Steward (de satiricus) en Ellis (doodserieus) met elkaar praten als de wijze waarop Wagner statistiek bedrijft. Dit is geloof ik al het derde filmpje dat ik vandaag ophoest, maar ook hiervan zeg ik: verplichtte kost! :-)

The Daily Show With Jon Stewart M – Th 11p / 10c
Large Hadron Collider
thedailyshow.com
Daily Show
Full Episodes
Economic Crisis First 100 Days

Bron: van de ‘Big Bang machine’ op schema: Telegraph, van die video van The Daily Show: Astroengine.

Share

Planetoïden en het sleutelgat

Onderstaande video (duur 11m en 34s) kwam ik tegen. Hoogst interessante onderwerpen handelend over planetoïden: de grote inslag van 65 miljoen jaar geleden, de Tungoeska-inslag van 1908, de mogelijke inslag van Apophis op vrijdag de 13e april 2029, over de B612 Foundation van Apollo 9 astronaut Rusty Schweickart1 én over sleutelgaten!

Bron: Tom’s Astroblog.

Noot:
  1. En de Nederlandse sterrenkundige Piet Hut, voor alle duidelijkheid! []
Share

ISS-astronaut krijgt bijzondere felicitatie

Op 17 juli 2009 was astronaut Michael Barratt, die momenteel in het internationale ruimtestation ISS verblijft, jarig. Hij werd vijftig jaar. Niets bijzonders op zich, zal wel vaker voorkomen. Maar op hetzelfde moment was een ploeg NASA-wetenschappers op de Mount Everest, voor een experiment over slapen, waaronder ex-ISS astronaut Scott Parazynski. En die had een bijzondere felicitatie voor Barrat:

De Singing Sherpa’s worden ze vanaf nu genoemd! :-) Blijft wel bijzonder dat je vanaf de flank van de hoogste berg ter wereld iemand rechtstreeks kunt bellen in het ISS, dat ergens boven de Aarde zweeft. Ik geloof dat Parazynski zo’n Iridium telefoon gebruikt, van de firma Motorola. Dat zijn de enige die overal ter wereld werken. Wij zien die Iridiumsatellieten hier regelmatig overvliegen, waarbij ze zeer helder kunnen worden. Bron: NASA Watch.

Share

Turen naar de oerknal met NIST sensoren

De oerknalEen mens kan zich wel eens vergissen. Lange tijd dacht ik dat Planck de enige was die in staat moet zijn om de B-mode polarisatie in de CMB waar te nemen. Maar dat blijkt niet juist te zijn, want de sensoren van het NIST kunnen dan kunstje vanaf volgend jaar in de woestijn van Chili ook flikken. “Eh… Adrianus, ‘B-mode polarisatie in de CMB’, waar heb je het in godsnaam over?” hoor ik jullie al denken. Ja, klinkt een tikkeltje cryptisch. Welnu, op 14 mei a.s. wordt de Planck satelliet gelanceerd, samen met de Herschel-infraroodsatelliet. Sterrenkundigen denken dat Planck in staat zal zijn om in de kosmische microgolf-achtergrondstraling (da’s die CMB1) signalen op te vangen van de zogenaamde primordiale gravitatiegolven. Dat zijn rimpels in de ruimtetijd die 10-36 seconde ná de oerknal ontstaan zijn. 10-36 seconde, da’s een biljoenste van een biljoenste van een biljoenste seconde.  Die golven worden voorspeld door de inflatietheorie van de oerknal, welke zegt dat het heelal op dat moment een korte maar zeer grote expansie meemaakte. Het waarnemen van primordiale gravitatiegolven, die zichtbaar zouden zijn in de zogenaamde B-mode polarisatie2, zou hét bewijs zijn voor het inflatiemodel. Die golven planten zich niet naar alle kanten uit, maar slechts in een bepaalde richting voort. Dat noemt men polarisatie. Lange tijd dacht ik dat alleen de supergevoelige sensoren van Planck in staat zullen zijn die B-mode polarisatie te zien, maar vandaag las ik dat Planck niet het alleenrecht op die gevoeligheid heeft. Het National Institute of Standards and Technology (NIST) heeft namelijk ook supergevoelige sensoren in het microgolf-gebied van het spectrum ontwikkeld, die theoretisch in staat moeten zijn de polarisatie ook waar te nemen. Vanaf volgend jaar wil men die sensoren gaan toepassen op een telescoop in de Atacamawoestijn in Chili3.

De eerder waargenomen E-mode polarisatie

De eerder waargenomen E-mode polarisatie

Zowel Planck en die met de NIST sensoren uitgerustte telescoop hebben wel een flinke kluif aan de B-mode polarisatie. Men moet deze zien te onderscheiden in het signaal van de CMB en dat zal niet meevallen. De B-mode polarisatie is wel een miljoen keer zwakker dan de temperatuursverschillen in de CMB. En die zijn al zeer miniem, met waarden tussen 2,7251 en 2,7249 K. Als men er in slaagt de B-mode polarisatie te zien en daarmee voor het eerst de primordiale gravitatiegolven is dat een belangrijke bevestiging van het inflatiemodel van de oerknal. Bron: Eurekalert.

Noot:
  1. Van de Cosmic Microwave Background, de straling die het restant is van de hete oerknal en die het hele heelal doordrenkt. []
  2. De satelliet WMAP heeft overigens eerder al de zogenaamde E-mode polarisatie gezien, de polarisatie die veroorzaakt is tijdens de reïonisatie door die eerste serie sterren. Op de afbeelding hier rechtsboven zie je deze E-mode polarisatie. []
  3. Dat wordt de zogenaamde Atacama B-mode Search (ABS). []
Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler