Uit waarnemingen gedaan met de gammasatelliet Fermi blijkt dat er in het Melkwegstelsel ‘iets’ is dat hoogenergetische electronen en positronen onze richting uit stuurt. Die deeltjes maken deel uit van de zogenaamde kosmische straling en de gemeten energieën bedroegen in sommige gevallen meer dan honderd miljard electronvolt (100 GeV)¹ per deeltje. De waarnemingen werden tussen 4 augustus 2008 en 31 januari 2009 gedaan met behulp van de Large Area Telescope (LAT) aan boord van Fermi (zie afbeelding). De waarnemingen bevestigingen datgene wat vorig jaar ook door de PAMELA satelliet en het aardse High Energy Stereoscopic System (H.E.S.S.) was waargenomen, namelijk een overschot aan zeer energierijke electron-positron paren. Wat Fermi, PAMELA en H.E.S.S. ons duidelijk maken is dat er ‘iets’ in ons eigen Melkwegstelsel is dat die paren naar de Aarde stuurt. Dat ‘iets’ is een nabijstaande pulsar óf het zijn annihilerende deeltjes donkere materie vanuit een lokatie ergens in de Melkweg. Dat de bron ‘dichtbij’ ligt kan men gemakkelijk berekenen: bij verderweg liggende bronnen (bijvoorbeeld een ander sterrenstelsel) zouden de energieën een stuk lager moeten liggen, omdat de deeltjes onderweg een deel van hun energie verliezen. Probleem met kosmische straling is dat de deeltjes ervan als biljartballen alle kanten uit kunnen gaan na botsingen met atomen of als ze in een magnetisch veld terechtkomen. Het is daarom lastig te bepalen wát de exacte richting van de bron is. Door de waarnemingen van Fermi zijn overigens de uitkomsten van een ander experiment in de prullebak beland: Fermi kon niet bevestigen dat er een overschot aan electronen-positronen met een gemiddelde energie van 620 GeV is, zoals vorig jaar door ATIC werd gemeten. Volgende doel van Fermi: bepalen wát de preciese bron van de electron-positron anomalie is. Wordt vervolgd. Bron: NASA.

Noot:

1. Ter vergelijking: zichtbaar licht heeft energieën tussen 2 en 3 eV! [↩]