Nee, er zit geen HiFi geluid aan boord van de infrarood satelliet Herschel. Het gaat over iets anders, waarvoor ze de grote tank van Herschel tot bijna de nok toe hebben gevuld. Niet met brandstof, maar met supervloeibaar helium. Het helium moet de ruimtecamera HIFI (Heterodyne Instrument for the Far Infrared) vier jaar koelen, tot net boven het absolute nulpunt (-273 ºC). Herschel is inmiddels gemonteerd boven op de Ariane 5-raket die het stuk vernuft van het SRON op 14 mei – met de satelliet Planck – de ruimte in moet brengen. HIFI vormt samen met nog een Brits en een Duits ruimte-instrument de delicate wetenschappelijke lading van Herschel, de ruimtetelescoop van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. De camera gaat kijken naar het ontstaan van sterren en planeten en met name naar moleculen die daarbij een rol spelen. Dat kan doordat HIFI de infraroodstraling die deze objecten uitzenden heel precies kan analyseren en zo de moleculen kan herkennen. Omdat alles dat een beetje warm is zelf ook infraroodstraling uitzendt, moet HIFI dus zo koud mogelijk gemaakt worden. En hoe meer helium Herschel mee de ruimte in neemt, des te langer kan HIFI zijn werk doen. Maar in de tropische omstandigheden van de lanceerbasis van de Ariane in Frans-Guyana verdampt het helium ook weer sneller. De vulslang blijft dus aangekoppeld tot zo kort mogelijk voor het moment van lancering. HIFI-projectmanager bij SRON Peter Roelfsema is intussen met zijn team volop bezig het waarneemprogramma van HIFI voor te bereiden. Daarvoor is bij de Groningse vestiging van SRON een datacentrum ingericht, dat iedere dag even contact maakt met Herschel, wetenschappelijke gegevens van HIFI ophaalt en een nieuw waarneemprogramma naar de ruimtetelescoop stuurt. ‘We hebben de extra tijd die we kregen doordat de lancering een paar keer is uitgesteld goed benut door een aantal processen te optimaliseren’, vertelt Roelfsema. ‘Ik kan nu echt zeggen: Groningen is er klaar voor!’ De eerste waarnemingen doet HIFI al als Herschel nog onderweg is naar zijn eindbestemming, een punt genaamd L2 op anderhalf miljoen kilometer van de aarde, vier keer zo ver weg als de maan. Roelfsema: ‘We gaan HIFI straks eerst testen op een paar objecten waarvan we weten hoe HIFI ze ongeveer zou moeten zien, dan moet je denken aan planetoïden, of bijvoorbeeld de planeet Mars.’ Als HIFI in de ruimte helemaal geacclimatiseerd en afgesteld is, kan het echte wetenschappelijke werk beginnen. ‘Daarvoor hebben we al een grote stapel waarneemvoorstellen van sterrenkundigen uit de hele wereld liggen’, zegt Roelfsema. Bron: ScienceGuide.