23 mei 2012

Het hoogste punt van de aarde

De Chimborazo in Ecuador

De Chimborazo in Ecuador

Het hoogste punt van de aarde is niet de Mount Everest, de berg die met z’n hoogte van 8.844,43 m (foutenmarge 21 cm)1 voor het eerst beklommen werd door Sir Edmund Hillary in 1953. Het is ook niet de Mauna Kea, die met een totale hoogte van 10.203 meter, gemeten vanaf het laagste punt van zijn voet op de bodem van de Grote Oceaan, ook wel het predikaat hoogste berg ter wereld krijgt. Nee, het hoogste punt ter wereld is de Chimborazo, een dode vulkaan in Ecuador. Huh Chimborazo? Nooit van gehoord. Ja, een bekende berg is het niet en het is ook allemaal een kwestie van definitie. Want als je het begrip ‘hoogte’ opvat als ‘dichterbij maan en sterren daarboven’ dán is die berg in Zuid-Amerika hoger dan Mount Everest en Mauna Kea. Doordat de aarde vanwege z’n rotatie aan de polen afgeplat is en aan de evenaar uitdijt, is de straal van de aarde op de evenaar 21 km groter dan aan de polen. De Chimborazo die bijna op de evenaar ligt, neemt daardoor met 6.384 km afstand van het middelpunt van de aarde een koppositie in (tegen 6.382 km voor de Everest). De Chimborazo ligt dus 2 km hoger dan de Mount Everest. Kortom, de aardrijkskundeboekjes kunnen weer herschreven worden. Bron: Daily Galaxy + Wikipedia.

Noot:
  1. Gebaseerd op Chinese metingen uit 2005. Amerikaanse GPS-metingen kwamen op 8.850 m uit. []
Share

Het allerkoudste object in de ruimte

De ijskoude Planck

De ijskoude Planck

Zie hier Planck, de Europese satelliet die onderzoek gaat doen naar de kosmische microgolf-achtergrondstraling en die 14 mei j.l. samen met Herschel werd gelanceerd. Sinds gisteren heeft Planck een temperatuur van -273,05 °C, slechts 0,1 °C boven het absolute nulpunt. Planck mag zich dan ook met recht het allerkoudste object in de ruimte noemen. Je zou misschien veronderstellen dat die ruimte zelf in de afwezigheid van warmte van sterren nog kouder is, maar dat is niet zo. Per slot van rekening is het hele heelal doordrenkt met die genoemde achtergrondstraling en die heeft een temperatuur van 2,725 Kelvin, da’s -270,42 °C. Tikkie ‘warmer’ dus dan Planck’s temperatuur. Dat Planck zo’n kosmisch ijskonijn is komt omdat die lage temperatuur noodzakelijk is om de achtergrondstraling, die een restant is van de hete oerknal 13,7 miljard jaar geleden, nauwkeurig waar te nemen. Planck moet binnen die straling variaties ontdekken in de orde van een miljoenste van een graad. Da’s vergelijkbaar met de detectie van de warmte van een konijn op de maan vanaf de aarde. Eh… een gewoon konijn welteverstaan en geen ijskonijn. ;-) Behalve op de juiste temperatuur komen is Planck ook bezig in de juiste positie te komen. Uiteindelijk doel is on in het zogenaamde Lagrangepunt L2 te komen, 1,5 miljoen km van de aarde verwijderd. Gisteren is het Planck Mission Control Team begonnen om middels diverse koerscorrecties Planck in een definitieve baan rondom L2 te krijgen, alwaar de satelliet met een snelheid van 29,5 km/sec altijd dezelfde relatieve positie ten opzichte van aarde en zon zal behouden. De bedoeling is dat half augustus Planck z’n uiteindelijke baan heeft en dat dan begonnen kan worden aan de echte waarnemingen. Mmmmm, dan ben ik net terug van vakantie, dus dat komt mooi uit. :-) Bron: ESA.

Share

Uitbarsting bij zwart gat in M87 waargenomen

De waargenomen uitbarsting in M87

De waargenomen uitbarsting in M87

M87 is het welbekende reusachtige elliptische sterrenstelsel dat zich in de kern ophoudt van de Virgocluster van sterrenstelsel, 50 miljoen lichtjaar van ons verwijderd. In het centrum van M87 bevindt zich een superzwaar zwart gat, eentje die welgeteld zes miljard keer zo zwaar is als onze zon. Met diverse instrumenten heeft men vlakbij dat zwarte gat een uitbarsting van hoogenergetische straling ontdekt. Die uitbarsting vond plaats in de straalstroom, die vanuit de kern van M87 naar buiten wordt gespuwd en die zo’n 5.000 lichtjaren lang is. Die jet of straal is in 1918 voor ‘t eerst waargenomen door Heber Curtis van het Lick Observatorium. Eerder zijn al uitbarstingen waargenomen, maar dit keer is het een uitbarsting die door een complete batterij aan instrumenten is gezien, variërend van de Very Long Baseline Array (VLBA) radiotelescopen tot aan de  gammatelescopen van VERITAS in Arizona, H.E.S.S. in Namibië en MAGIC op La Palma, één van de Canarische eilanden. Die gammatelescopen hebben allemaal het euvel dat ze niet zo scherp kunnen zien, maar dankzij het fenomenale scheidend vermogen van de VLBA kon men de uitbarsting vlakbij het centrale zwarte gat in M87 zien. Opmerkelijk was dat de uitbarsting in het radiogolfgebied van het electromagnetisch spectrum twee maanden langer doorging dan die in het gammagebied. Onderzoek van het gebied rondom het zwarte gat heeft uitgewezen dat de waarneemhorizon ervan1 ongeveer twee keer zo groot is als ons zonnestelsel. De gammastralen die men waarnam kwamen vanuit een regio die minder dan vijftig keer de omvang van de waarneemhorizon is. Gisteren verscheen een artikel over de waarnemingen van de uitbarsting in M87 in de online versie van het Amerikaanse vakblad Science. Bron: NRAO.

Noot:
  1. Het gebied waarbinnen licht niet meer kan ontsnappen omdat daar de ontsnappingssnelheid hoger is dan de lichtsnelheid. []
Share

Door bier maak je kans op een ruimtereis

De Guiness bier-ruimtewedstrijd

De Guiness bier-ruimtewedstrijd

Hoera, de goden hebben m’n gebeden eindelijk verhoord. De Ierse bierproducent Guinness heeft een wedstrijd uitgeschreven waarbij je door bier te drinken kans maakt op een ruimtereis! :-D Guiness schijnt 250 jaar te bestaan en om dat te vieren hebben ze die wedstrijd in het leven geroepen en de winnaar mag een suborbitale vlucht meemaken met de WhiteKnightTwo genaamd Eve van de commerciële ruimtevaartonderneming Virgin Galactic van Sir Richard Branson. Normaal prijskaartje van zo’n vlucht: $ 200.000,-. Mocht je in de wedstrijd van Guinness onverhoeds tweede worden in plaats van eerste dan staat je ook iets leuks te wachten: een reisje naar een Guinnessbar die zich bij de Lofoten eilanden in Noorwegen bevindt… 70 meter onder water! :-) De derde prijs tenslotte is een privé-sessie in de studio’s van de band The Black Eye Peas. Mmmm, ook niet slecht. Afijn, nou ben je natuurlijk benieuwd wat je precies moet doen om kans te maken op één van deze fantastische prijzen. Welnu,  ik heb getracht de wedstrijdregels te bekijken op de website van Guinness en afgezien van het feit dat de site tergend langzaam is kom ikzelf tot de conclusie dat de winnaar door het lot wordt aangewezen. Je moet je gewoon opgeven en dan hoor je vanzelf of je tot één van de lucky winners hoort. Kortom, zelfs niet-bierdrinkers kunnen gewoon kans maken op zo’n ruimtetrip! Bron: Space.com.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler