5 februari 2012

De Ares I-X staat in de ‘Big Picture’

Condens rondom de Ares I-X
Afgelopen woensdag ging de Ares I-X de lucht in voor een twee minuten durende testvlucht, de eerste en wellicht enige vlucht van het Constellationprogramma, dat de opvolger moet ophoesten van de Space Shuttles. Die vlucht, maar ook alles wat er qua bouwen en testen aan vooraf ging, wordt prachtig in beeld gebracht door 28 foto’s over de Ares I-X in de serie The Big Picture. Onder andere de foto hierboven, waarbij je de bovenste trap omgeven ziet door een wolk van condens. Het blijkt overigens dat het onderste gedeelte van de testraket flink gebutst is, zie bijvoorbeeld de foto’s hier, en dat heeft vermoedelijk te maken met een te harde landing op het water, veroorzaakt doordat één van de drie hoofdparachutes niet werkte. Bron: The Big Picture.

De Galaxy Zoo meeting bij Astron in Drenthe

Bij de JIVE computers

Bij de JIVE computers

Gisteren was een bijeenkomst van Galaxy Zooïsten1 bij Astron in Beilen (Drenthe). Om die dag, vrijdag 30 augustus 2009 in de komende geschiedschrijving, te karakteriseren past eigenlijk maar één woord: geweldig!  Da’s niet alleen vanwege het feit dat de deelnemers zo vriendschappelijk met elkaar om gaan, maar ook door de wijze waarop Astron deze dag invulling heeft gegeven, waarbij op perfecte wijze het nuttige met het aangename werd gecombineerd. Even een omschrijving van wat we allemaal hebben gedaan: [Lees meer...]

Noot:
  1. Deelnemers: Hanny, Els, David (alias Pluk op GZ), Marcel (Little Prince), Michel (Randomeda), Jan, Edd, Geoff en ikzelf (Adrianus V). Allemaal mensen die meedoen met de Galaxy Zoo. []

Happy Halloween allemaal!

sh2-136Het is vanavond weer zover: kids die ons voor de deur de stuipen op het lijf jagen en snoep vragen om weg te gaan. Mijn dochters zijn d’r al jaren dol op. Op het snoep welteverstaan. ;-) Halloween is ook altijd een dag dat astroplaatjes worden vertoond die scarry zijn. Zoals bovenstaande foto, een bokglobule genaamd Sh 2-136, of de Astrofoto van de dag, de mysterieuze reflectienevel vdB 152. Astroblogger Ethan Siegel zegt dat Halloween ook een sterrenkundige oorsprong heeft, welke te maken heeft met de zogenaamde Kruis-Kwartierdagen (cross-quarterday’s), die precies tussen de startdata van de vier seizoenen gelegen zijn. Ik ben daar zelf niet helemaal van overtuigd, want het midden van de herfst valt omstreeks 5-10 november en bij mijn weten valt 31 oktober daar een tikkeltje buiten. Maar ach, het blijft leuk om naar die foto’s te kijken. Bron: Starts with a Bang.

ESO brengt kosmische juwelendoos in beeld

NGC 4755, de Juwelendoos

NGC 4755, de Juwelendoos

De Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) heeft schitterende foto’s gepresenteerd van de open sterrenhoop NGC 4755 in het sterrenbeeld Zuiderkruis. De sterrenhoop, die vanaf het zuidelijk halfrond met het blote oog zichtbaar is, wordt ook wel ‘Jewel Box’ cluster of Juwelendoosje genoemd. Het Juwelendoosje staat op een afstand van 6400 lichtjaar en is ongeveer 16 miljoen jaar oud. NGC 4755 heeft zijn bijnaam te danken aan de Engelse astronoom John Herschel. Rond het jaar 1830 deed de sterrenhoop hem, kijkend door een telescoop, denken aan een exotisch juwelendoosje vanwege de indrukwekkende kleuren van de vaalblauw en oranje sterren. Het kosmische juwelendoosje is gefotografeerd met twee ESO-telecopen in Chili (de 2,2-meter telescoop op La Silla en de Very Large Telescope op Cerro Paranal). De Hubble Ruimtetelescoop heeft opnamen van de sterrenhoop gemaakt op onder andere ultraviolette golflengten. Wie bovenstaande foto van NGC 4755 in grotere resolutie wil zien kan op deze pagina terecht, waar onder andere een monsterversie van maar liefst 44 Mb voor je klaar staat. Bron: Nova. Ik zal later vandaag wel een astroblogje maken over m’n belevenissen gisteren met de Galaxy Zoo bij het Astron in Drenthe.

ESO komt met 3D-film over leven en werken op de VLT in Chili

De Very Large Telescope

De Very Large Telescope

De Very Large Telescope (VLT) is een zeer geavanceerd astronomisch observatorium, dat gevestigd is op de berg Cerro Paranal in de Atacamawoestijn in Chili op 2635 meter hoogte. De VLT is op die plaats gebouwd zodat de ESO1 zo weinig mogelijk hinder zou ondervinden van bewolking, lichtvervuiling en de dampkring. De hemel is er dan ook 350 nachten per jaar buitengewoon helder. Nadeel van werken op die hoogte is dat er weinig zuurstof is en dat het moeizaam is om te acclimatiseren. Over leven en werken op de VLT heeft de ESO onlangs de 3D-film EYE 3D — Life and Research on Cerro Paranal uitgebracht. De film is gisteren op het Film Festival in Biberach (Duitsland) in premiere gegaan. Later zal ‘ie in geheel Europa in 3D-bioscopen worden vertoond (hebben wij die ook in Nederland?). Wie een 3D-brilletje met die rode en groene glazen heeft kan hier enkele foto’s uit de film bekijken. Heb je geen brilletje dan moet je ‘t doen met deze 2D-trailer van de film. Ook mooi hoor. ;-)


Bron: ESO + Wikipedia.

Even iets anders: vanavond ga ik met Jan Brandt richting Drenthe, waar we morgen een bijeenkomst hebben met andere gasten van de Galaxy Zoo. We gaan daar een bezoekje brengen aan de Westerbork Radio Synthese Telescoop, Astron en Jives. Kortom, morgen even geen astroblogjes. Ik ben uiteraard wel via Twitter te volgen (zie de rechterkolom).

Noot:
  1. de Europese Organisatie voor Astronomisch Onderzoek in het Zuidelijk Halfrond. []

Oud nieuws over het oudste licht

Dat rode: gammaflitser GRB 090423

Dat rode: gammaflitser GRB 090423

Vanmorgen las ik op Teletekst het bericht dat astronomen ‘het oudste licht in het heelal’ hebben ontdekt:  “Astronomen hebben licht waargenomen dat 13,1 miljard jaar onderweg geweest is naar de aarde.Van verder weg hebben telescopen nog nooit iets waargenomen, schrijven de astronomen in Nature. Het licht kwam van een ster die op een afstand van 13,1 miljard lichtjaar explodeerde. Een internationaal team van astronomen zag het licht gedurende tien dagen door telescopen op Hawaï. Volgens experts is het een belangrijke ontdekking, die een doorbraak kan zijn in het onderzoek naar de ‘kosmische middeleeuwen’. Daaronder wordt de tijd verstaan tussen de Big Bang en het ontstaan van de eerste sterrenstelsels.” Klinkt leuk, ware het niet dat dit oud nieuws is. Het draait namelijk om de gammaflitser GRB 090423, die slechts 640 miljoen jaar na de oerknal explodeerde. Dat was 4% van z’n huidige leeftijd. Ik berichtte daarover op 28 en 29 april dit jaar. Wel is inmiddels vast komen te staan dat de ster die de gammaflitser veroorzaakte erg zwaar moet zijn geweest en dat het één van de allereerste sterren in het heelal moet zijn geweest. Bron: Universe Today.

Lezing: De vorming van sterren en planeten

Ster- en planeetvorming

Ster- en planeetvorming

Morgenavond, 30 oktober 2009, bij Chr. Huygens in Papendrecht een lezing van Ruud Visser over ”De vorming van sterren en planeten”. Een tipje van de sluier van Visser’s verhaal: Sterren ontstaan uit grote wolken van gas en stof, die onder invloed van de zwaartekracht in elkaar storten. Diep in het binnenste van de wolk ontstaat de protoster. Het omringende materiaal vlakt af tot een dikke schijf, waar in een later stadium planeten gevormd worden. In deze lezing volgen we het ontstaan van een jong zonnestelsel uit een interstellaire wolk. We nemen een kijkje in deze reusachtige kraamkamers en zijn aanwezig bij de geboorte van een ster. Al snel geeft de protoster licht en begint het omringende materiaal op te warmen. Terwijl de ster verder groeit, richten we onze aandacht tot de minuscule stofdeeltjes in de schijf. We kijken hoe deze samenklonteren en langzaam veranderen in planeten zoals we die rond onze eigen zon en rond andere sterren kennen. In het laatste deel van de lezing gaan we nog in op de vraag hoe we dit allemaal weten. Meer weten over dit boeiende onderwerp? Kom dan vrijdagavond naar Christiaan Huygens vanaf 20.00 uur. Gratizz en voor nicx, voor leden èn niet-leden. :-)

Is de WMAP-mist eindelijk opgelost?

De WMAP-mist
In 2003 ontdekten sterrenkundigen met behulp van de Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP) een mysterieuze microgolfstraling die afkomstig was uit het centrum van onze Melkweg. De WMAP is een satelliet die de kosmische microgolf-achtergrondstraling bestudeerd, de straling die van alle kanten van het heelal op ons af komt en die is overgebleven van de oerknal. Die microgolfstraling uit de Melkwegkern met frequenties tussen 20 en 100 GHz was een verrassing voor de sterrenkundigen. In eerste instantie dacht men dat de WMAP-mist, zoals de straling werd genoemd, afkomstig zou kunnen zijn van donkere materiedeeltjes die annihileren, dat wil zeggen dat een ‘gewoon’ donkere materiedeeltje en z’n anti-deeltje elkaar vernietigen en dan vervolgens microgolfstraling produceren. Een groep sterrenkundigen onder leiding van Peter Biermann (Max Planck Institute for Radioastronomy in Bonn, Duitsland) denkt echter dat de WMAP-mist veroorzaakt wordt door uitbarstingen van uitbarstingen van zware supernovae en niet door donkere materie. Die supernovae zouden ontstaan doordat massieve Wolf-Rayet sterren of rode superreuzen, waarvan er in het centrum van de Melkweg veel voorkomen, aan het einde van hun kortstondige maar heftige leven exploderen. De magnetische sterrenwinden en de turbulentie die in het centrale gedeelte van de Melkweg heersen zouden de straling nog eens versterken en dat levert bij elkaar de waargenomen WMAP-mist op. In een artikel dat aangeboden is voor publicatie in het vakblad The Astrophysical Journal – en dat voor de hardcorefans hier leesbaar is – beschrijven Biermann et al hun ideeën over het ontstaan van de WMAP-mist. Ik heb geen idee of hiermee de mist is opgetrokken. Misschien dat Planck, de opvolger van de WMAP, ook eens z’n licht kan laten schijnen op deze mist. ;-) Bron: New Scientist.

Testvlucht van Ares I-X succesvol verlopen

De lancering van de Ares I-X

De lancering van de Ares I-X

De testvlucht van de Ares I-X is vanmiddag succesvol verlopen. Er waren eerst weer de nodige vertragingen dankzij het weer, maar op 16.30 uur Nederlandse tijd was het dan zover en kon de Ares I-X worden gelanceerd. De vlucht duurde zoals gepland maar twee minuten, maar alles heeft gewerkt. De onderste trap is ook middels de parachutes veilig op de Atlantische Oceaan terechtgekomen en naar ik heb begrepen inmiddels geborgen. Ik heb zelf de lancering niet kunnen volgen (vergadering, blehhhh….), dus ik moet het nieuws ook even via de media tot mij nemen. Straks ga ik ook weer weg1, maar ik kon nog net deze video van de lancering (15 minuten in totaal) tevoorschijn halen:

Wowie!

Noot:
  1. Oudste dochter uis vandaag jarig, dus we gaan naar ‘t restaurant zometeen. []

Er wordt al proefgedraaid in deeltjesversneller LHC

De ionenbundel door de LHC

De ionenbundel door de LHC

Op vrijdag 23 oktober zijn de eerste protonen en lood-ionen geïnjecteerd in een deel van de Large Hadron Collider (LHC), de grootste deeltjesversneller ter wereld bij Genève (Zwitserland). De complete 27 km lange versneller bestaat uit acht sectoren en vrijdag werden eerst ionen en toen protonen met de klok mee door één van die sectoren geschoten, tot net voorbij de A Large Ion Collider Experiment (ALICE) detector. Zaterdag j.l. werden de protonen vervolgens tegen de klok in door een andere sector geschoten, die ze tot aan de LHCb detector1 voerde. Alle testen zijn bedoeld om te kijken of de LHC weer goed functioneert. Op 19 september 2008 ging het door kortsluiting fout in sector 3-4 van de LHC en het gevolg was een grote lekkage van supergekoeld vloeibaar helium. Het herstellen van de schade duurde vervolgens een jaar. De bedoeling is dat half november deeltjes door de gehele LHC gaan draaien, zowel met de klok mee als tegen de klok in. Men wil dan ook al de eerste botsingen gaan doen, al zal dat in het begin voorzichtig gaan met energieën van ongeveer 0,5 TeV.  Als de LHC echt op stoom komt moeten bij die botsingen energieën van wel 14 TeV vrijkomen. Volgens CERN zijn de eerste pogingen afgelopen weekend goed verlopen en wisten de supergeleidende magneten de protonen en ionen goed op koers te houden. Op de afbeelding hierboven zie de de bundel van ionen net voordat ‘ie de ALICE binnengaat. Bron: CERN.

Noot:
  1. Het experiment waar pas nog een Islamitische terreurverdachte werkzaam was. []

Switch to our mobile site