24 mei 2012

Chandra ‘ziet’ twee samensmeltende zwarte gaten in NGC 6240

Twee samensmeltende zwarte gaten in NGC 6240Bovenstaande foto is een combinatie van een optische foto (het blauwe licht) gemaakt door de Hubble ruimtetelescoop in 2008 en een röntgenfoto (het geel-oranje-rode licht) van de Chandra ruimtetelescoop in 2006. Het gaat om NGC 6240, een zogenaamd ultralumineus infrarood sterrenstelsel in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus) op een afstand van ongeveer 330 miljoen lichtjaar. Zie je in de kern van NGC 6240 die twee heldere puntjes? Dat zijn de actieve gebieden met verhoogde röntgenstraling waarbinnen zich twee superzware zwarte gaten bevinden. Die zwarte gaten bevinden zich zo’n 3.000 lichtjaar van elkaar. Sterrenkundigen denken nu dat die twee ongeveer 30 miljoen jaar geleden in elkaars gravitationele invloedsfeer terechtkwamen en dat ze sindsdien langzaam naar elkaar toe spiraliseren. Over enkele tientallen of honderden miljoenen jaren zullen de zwarte gaten op elkaar botsen en samensmelten. Botsingen van stellaire zwarte gaten geven al flinke gammaflitsers als resultaat. Laat staan als deze twee giganten gaan botsen, dan krijg je echt een mega-gammaflitser. Gelukkig duurt dat nog eventjes. :-) Bron: Chandra.

Share

Winnaars Nobelprijs voor Natuurkunde deden nuttig werk voor sterrenkunde

De Nobelprijswinnaars

De Nobelprijswinnaars

Vandaag werd bekendgemaakt dat de Nobelprijs voor de Natuurkunde gegaan is naar drie Amerikaanse natuurkundigen: Charles Kao, voor onderzoek naar glasvezels en Willard Boyle en George Smith voor onderzoek aan charge-coupled devices (CCD’s). Klinkt allemaal ver van m’n bed voor ons (amateur-)sterrenkundigen, ahum, maar we hebben aan dit drietal erg veel te danken. Ten eerste het tweetal Boyle en Smith. Die vonden in 1969 die CCD uit. Dat leidde tot de digitale fotografie, waar we vandaag de dag niet meer buiten kunnen. Niet alleen gewone stervelingen zoals jij en ik, maar ook de professionals. Neem het Apache Point Observatorium in Sunspot, New Mexico in de Verenigde Staten, dat de data levert voor de Sloan Digital Sky Survey (SDSS), het uitgebreidde onderzoek aan roodverschuiving van sterren in de Melkweg en sterrenstelsels in het heelal. Apache Point heeft één hoofdspiegel van 2,5 meter doorsnede, een vangspiegel en twee lenzen om beeldfouten te corrigeren. Op zich niet zo bijzonder. Maar dè kracht van de telescoop zit ‘m in het ding dat er achter hangt: da’s de meest complexe digitale camera die ooit gebouwd is. In die camera zitten 30 CCD-sensoren ingebouwd, ieder met 2048 x 2048 pixels en die vormen bij elkaar een 120 megapixel-camera. En die CCD’s hebben we dus aan Boyle en Smith te danken. En hoe komen alle bits & bytes van de CCD in de computer? Juist, via glasvezels! En daar komt Kao om de hoek, die andere winnaar van de Nobelprijs, die in 1967 ontdekte dat licht over grote afstanden door glasvezel kan reizen, zonder verlies van informatie. Zonder Kao, Boyle en Smith geen Apache Point Observatorium, geen SDSS, geen Galaxy Zoo, geen digitale vakantiekiekjes. Terecht dat ze de Nobelprijs hebben gewonnen. :-) Bron: Cosmic Variance.

Share

Vrijdag a.s. slaat LCROSS te pletter op de maan

De inslag van de impactor
Komende vrijdag de negende oktober zal de LCROSS te pletter slaan op de bodem van de krater Cabeus. Om 13.30 uur slaat eerst de impactor in, da’s de draagraket Centaurus1 die zowel de LRO als de LCROSS naar de maan heeft gebracht. Vier minuten later volgt de LCROSS2 zelf. De LCROSS doet van dichtbij waarnemingen van de inslag van de impactor – die het gewicht heeft van een flinke SUV en die met 9.000 km per uur inslaat – en hoofddoel is het vinden van waterijs in de pluim, welke ontstaat door de inslag. Vanaf de Aarde worden de inslag van zowel de impactor als de LCROSS waargenomen, tenminste in het westelijke halfrond waar het dan donker is. Bij ons dus niet, helaas pindakaas. Hoe de pluim zich volgens verwachting zal ontwikkelen zie je in de afbeelding hierboven. Wie precies wil weten wat zich komende vrijdag allemaal af gaat spelen daar op de zuidelijke maanpool én hoe de LCROSS er precies naartoe gemanoeuvreerd is moet dit filmpje bekijken. Echt heel leerzaam (OK toegegeven, het begint ver terug in de tijd).

Voor wie zich vrijdag niet op het westelijk halfrond bevindt: de inslag is ook live op NASA TV te volgen. :-D Bron: Visual Astronomy.

Noot:
  1. Die raket wordt ook wel de Earth Departure Upper Stage (EDUS) genoemd. []
  2. Die ook wel de LCROSS Shepherding Spacecraft (S-S/C) wordt genoemd. []
Share

De Britse McDonald’s vindt Pluto wèl een planeet

De Britse Happy Meal doos

De Britse Happy Meal doos

Britse kinderen die een Happy Meal nemen bij één van de Britse vestigingen van McDonald’s kunnen op de doos lezen dat het zonnestelsel negen planeten telt. Huh negen, er waren toch acht planeten sinds Pluto in augustus 2006 door de IAU tot dwergplaneet werd gedegradeerd? Ja dat klopt, er zijn slechts acht planeten, maar kennelijk is dat nog niet doorgedrongen tot de Britse McDonald’s. De Britse krant The Mirror vroeg een reactie van McDonald’s en deze luidde: “we are aware of the debate about Pluto.” Niks schuld bekennen en ervoor zorgen dat die dozen de vuilnisbak ingaan, nee gewoon de (jaren durende) discussie afwachten. En dat leidt er toe dat al die duizenden kids die door hun papa en mama getrakteerd worden op zo’n Happy Meal lezen dat Pluto als echte planeet tot het zonnestelsel behoort. Vervolgens leren ze op school weer dat er maar acht planeten zijn, zónder Pluto. Lekker verwarrend allemaal. Mmmm, ik moet binnenkort met m’n kidz maar eens controleren hoe het staat met de Nederlandse vestigingen van McDonald’s. ;-) Bron: Cosmic Log.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler