Botsende sterrenstelsels tijdens de lunch
4 november 2009 Door Reageer
Wil je ook wel eens botsende sterrenstelsels tijdens je lunch meemaken? Kom dan woensdag 11 november naar de Studium Generale lunchlezing in Utrecht. Drs. Diederik Kruijssen laat dan zien dat zijn sterrenkundige theorie een stuk eenvoudiger te begrijpen is door het spelen van een realistische game. Hierdoor kan iedereen ervaren hoe het is om je bezig te houden met wetenschappelijke objecten van de allergrootste orde: de ruimte. Maar de belangrijkste vraag in het spel is natuurlijk nog steeds: red jij de mensheid? Diederik Kruijssen is verbonden aan het Sterrenkundig Instituut Utrecht en de Sterrewacht Leiden. Momenteel is hij bezig met zijn promotieonderzoek waarin hij onderzoek doet naar de ontwikkeling van sterhopen en sterrenstelsels. Daarnaast is hij een van de oprichters van een bedrijf dat games en producten voor nieuwe media ontwikkelt, waarin de popularisatie van de sterrenkunde centraal staat. Zo werkt Kruijssen aan de computergame Collision, die spelers een realistische ervaring van het heelal moet bieden. In 2008 heeft ‘ie daarmee geprobeerd met zijn studenten de Academische Jaarprijs te winnen, maar dat is helaas niet gelukt. Elke week is er aan het eind van de lezing een boekverloting. Met een beetje geluk trek jij het winnende lot. Bij alle lunchlezingen serveert de universiteit verder ook een gratis lunch. De lezingen vinden plaats in de Boothzaal van de Universiteitsbibliotheek (Heidelberglaan 3) op de Uithof en starten om 13.00 uur. Leestips en links bij het programma zijn te vinden op de programmapagina van onze website. Voor het volledige najaarsprogramma en meer informatie kijk je op de website van de UU. Hier zijn alle lezingen ook live te kijken èn na afloop terug te zien.
17 november a.s.: de Leoniden komen er aan!
4 november 2009 Door 2 Reacties
Op dinsdag 17 november a.s. is het zover: dan is weer het maximum van de jaarlijks terugkerende meteorenzwerm van de Leoniden. Een jaar geleden schreef ik over de voorspelling dat de leoniden in 2009 wel eens spectaculair zouden kunnen worden, tenminste als je ergens in Azië aan het waarnemen bent. Het maximum valt die dag ergens rond 22.40 Nederlandse tijd en bij ons staat het sterrenbeeld Leeuw, waar de Leoniden allemaal vandaan lijken te komen, onder de horizon. De meeste kans op meteoren te zien in ons koude kikkerlandje én bij de Zuiderburen is de 17e november ‘s morgens vóór zonsopgang. De radiant staat dan hoog aan de hemel en er is geen storend maanlicht. Dan zijn er naar verwachting zo’n 10 á 15 Leoniden per uur te zien. Een stuk minder dan die paar honderd die ze voor Azië voorspellen.
Alle Leoniden zijn stukjes gruis, dat achtergelaten is door de komeet 55P/Tempel-Tuttle. Die heeft in de ruimte allerlei langgerekte sporen achtergelaten van stof/gruis en die 17e november trekt de Aarde door het spoor dat de komeet in 1466 – het jaar dat Desiderius Erasmus is geboren, maar dit even terzijde - heeft achtergelaten. Het schijnt dat we dit jaar óók door de stroom gaan die in 1533 door 55P/TT is achtergelaten, maar welke gevolgen dàt heeft is niet bekend. Mmmmm, misschien een plaatselijke opleving boven de Benelux? Hoop hoop.
Bron: Space.com
Neutronenster Cas A heeft dunne koolstofatmosfeer
4 november 2009 Door Reageer
Met behulp van NASA’s röntgensatelliet Chandra heeft men ontdekt dat de neutronenster Cassiopeia A – het overblijfsel van een supernova dat kortweg Cas A wordt genoemd – een dunne atmosfeer van koolstof heeft. Een zéér dunne atmosfeer mag ik wel stellen, want met een dikte van 10 cm zou zelfs een mier zich daar onbehaaglijk voelen, even afgezien van de plaatselijke zwaartekracht die honder miljard keer sterker is dan hier op Aarde. Het is vermoedelijk vanwege die atmosfeer dat we van Cas A, 10.000 lichtjaar ver weg gelegen, geen röntgenpulsen zien, zoals bij andere neutronensterren wel het geval is. Uit berekeningen blijkt namelijk dat bij neutronensterren mét zo’n atmosfeer de lokale plekken waar röntgenstraling wordt geproduceerd als ‘t ware uitsmeren over het gehele oppervlak. En door de snelle rotatie vallen die uitgesmeerde röntgenpulsen helemaal niet meer op. Het woord atmosfeer moet je overigens in het geval van Cas A met een korreltje koolstof eh… zout nemen hoor. Niet alleen vanwege die dikte van slechts 10 cm, maar ook omdat de dichtheid ervan gelijk is aan die van diamant en de druk tien keer hoger is dan in het centrum van de Aarde. Oeps, hoezo extreem. Oh ja nog iets, de temperatuur van die atmosfeer is tien miljoen graden.
Onder de atmosfeer van Cas A zit een kleine schil van ijzer en daaronder zit de korst van de neutronenster, zoals je in onderstaande animatie kan zien. Daarnaast de aardse atmosfeer, die een een tikkeltje levensvriendelijker is. Bron: Chandra.




Social profiles Adrianus V