24 maart 2017

Erik Verlinde’s informatie-zwaartekracht

Wat is zwaartekracht?

Wat is zwaartekracht?

Afgelopen zaterdag stond er een artikel in de Volkskrant waarin journalist Martijn van Calmthout de ideeën beschrijft van de theoretisch natuurkundige Erik Verlinde (47). Ik lees geen Volkskrant, dus het duurde even voordat het nieuws het Adrianus-bastion bereikte, maar inmiddels heb ik begrepen dat het idee van Verlinde omtrent de informatie-zwaartekracht behoorlijk baanbrekend is. Vorige week woensdag gaf Verlinde er opening van zaken over tijdens een een colloquium op het Spinoza-instituut voor theoretische fysica in Utrecht, waar onder andere Nobelprijswinnaar Gerard ’t Hooft aanwezig zijn. Die noemde Verlinde’s idee intrigerend, hetgeen uit diens mond een waar compliment mag worden genoemd. Kernvraag is: wat is de zwaartekracht precies. Niks nieuws onder de zon, want Newton probeerde de vraag al te beantwoorden in de 17e eeuw. Maar Newton’s zwaartekrachtwet én Einstein’s latere uitbreiding daarvan verklaren de zwaartekracht niet, maar beschrijven ‘m alleen. Verlinde probeert ‘m te verklaren. Hij denkt dat de kracht ontstaat door een concentratieverschil in informatie in de lege ruimte tussen twee massa’s en daarbuiten.

Erik Verlinde

Erik Verlinde

’t Hooft kwam eerder al met de stelling dat rond iedere grote massa een soort hologram te bedenken is, een soort van scherm waarop alle informatie over de hele inhoud is opgeslagen in de vorm van bits. De energie binnen de bol is netjes verdeeld over de bits op dat scherm. Daarmee is ook aan het denkbeeldige holografische scherm een temperatuur toe te kennen. Die op zichzelf denkbeeldige temperatuur is volgens Verlinde de sleutel tot de zwaartekracht die een massa m van massa M ondergaat. Als een deeltje met een massa m net van de ene kant van het denkbeeldige scherm naar de andere wordt gebracht, verandert de informatie-inhoud van de bol met één bit. Die verandering maal de temperatuur van het scherm is volgens Verlinde de energieverandering van het systeem. Die energieverandering moet worden opgebracht tijdens de verplaatsing. Wie het deeltje wil verzetten, voelt dit altijd als kracht richting massa. Ergo: verplaatste massa geeft informatieverandering, dat kost energie en dat uit zich tenslotte in een aantrekkingskracht. Zie daar Verlinde”s Informatie-Zwaartekrachtstheorie. Hij probeert hiermee niet alleen de zwaartekracht te verklaren, maar ook zaken zoals de oerknal en donkere energie. Het hele artikel is hier na te lezen voor wie het interessant vind. Tips voor deze astroblog over Erik Verlinde’s theorie kwamen van Gerard en Ans. Thanx! Bron: Volkskrant, 12 december 2009.

Reacties

  1. Dankje, Frans. Hoe gaat het met de determinatie van je meteoriet?

    Noppen Stefan is de "motor" achter de Informatietheorie van Verlinde volgens mijn opinie. Zijn "zeepbellen" theorie is overigens ook een inspiratie voor mijzelf.

    • Ik kwam gisteren nog een review tegen van een wetenschappelijk artikel van o.a. Jae-Weon Lee (Jungwon Universiteit in Zuid-Korea), dat doorgaat op Verlinde's theorie. Gaat over zwarte gaten, informatie, entropie en gravitatie, interessant verhaal. Hier is de review en daar is het artikel zelf. Op zondag 25 april om 16.30 uur en op maandag 26 april om 19.30 uur houdt prof. dr. John Heise overigens een publiekslezing over 'Zwaartekracht eindelijk begrepen?', waarin hij ingaat op Verlinde's theorie. Kost € 6,-. Ik zal er binnenkort wel even een blogje aan wijden.

  2. Interessant, Adrianus V. Ik hou me aanbevolen. Overigens ben ik uitgenodigd bij Universe Today om verder in te gaan op een idee met een soortgelijk raakvlak.

    Voor een goed begrip van de eerder beproken situatie waarin de 2 sterren elkaar omcirkelen is een heroverweging van Mach's Principe nodig zoals die ook later in de ART is toegepast. Daar heb ik gelukkig al langere tijd over kunnen piekeren, en al een test bedacht en daar geponeerd.

    Mij is gevraagd om te reageren op een speciaal blog dat is aangemaakt op Universe Today door Jean Tate. Zou het wel leuk vinden als Noppen Stefan daar ook wat toevoegt, of Verlinde of natuurlijk Adrianus V!

  3. Waar is die blog van Tate precies te vinden? Zal ik es kijken of ik daar een nuttige duit in het zakje kan doen.

  4. Het blog van Tate is te vinden op: http://www.bautforum.com/showthread.php/102159-Fo

  5. Ha, bedankt voor de link. Eh… da's een héél lange discussie, die ik van de week wel eens ga lezen. Dan kijk ik gelijk wel of ik aanhaak of niet.

  6. René van Sloo zegt:

    Naar aanleiding van het toekennen van de Spinozaprijs aan Verlinde en recente interviews vin o.a. Vrij Nederland en de NRC wetenschapsbijlage, moet het maar eens gezegd worden: Verlinde is helemaal niet origineel met zijn theorie over de zwaartekracht. Hetzelfde idee werd namelijk in 1848 al bedacht door Edgar Allan Poe in zijn geniale kosmogonie 'Eureka'. In de periode 1986-2002 heb ik daarover meer dan tien artikelen geschreven in o.a.. Elseviers Magazine, Trouw, de Volkskrant en Filosofie Magazine. Het enige nieuwe wat Verlinde heeft gedaan, is er de wiskunde bij bedenken, maar volgens hemzelf was dat een fluitje van een cent.

    • Dus Allan Poe heeft al in 1848 beschreven wat Verlinde meer dan anderhalve eeuw later op een wetenschappelijke manier heeft gedaan? Klinkt interessant. Heb je die artikelen die je hierover in genoemde bladen hebt geplaatst nog ergens beschikbaar? Ik heb boven op zolder volgens mij ook nog een verzamelde werken van Allan Poe, dus wie weet neem ik daar ook een kijkje in.

Geef een reactie