24 mei 2012

Twee vormen van stellaire verjongingskuren in bolhoop M30

Bolhoop M30

Bolvormige sterrenhopen, kortweg bolhopen genoemd, bestaat meestal uit zeer oude, roodgekleurde sterren, met leeftijden van 12 tot 13 miljard jaar. Maar al jaren worden in diezelfde bolhopen blauwe sterren gezien, die er zeer jong uitzien en die door de sterrenkundigen blue stragglers worden genoemd. De vraag is hoe die jonge sterren in zo’n stikoude omgeving zijn gekomen en recent onderzoek met behulp van de Hubble ruimtetelescoop aan de sterrenhoop Messier 30 heeft daar helderheid in gegeven. M30 (NGC 7099), ontdekt in 1764 door Charles Messier, ligt in het sterrenbeeld Steenbok (Capricornus) op een afstand van circa 26.100 lichtjaar, is zo’n 13 miljard jaar oud en heeft een diameter van 90 lichtjaar. Met behulp van de – inmiddels vervangen – Wide Field Planetary Camera 2 (WFPC2) keken ze naar de blue stragglers in M30 en daarmee ontdekten ze dat er twee processen zijn die deze sterren heeft doen ontstaan: botsingen van lage massa-sterren met elkaar (zie het figuur hieronder, bovenste afbeelding) en het zogenaamde vampirisme, waarbij een zware ster een lichte ster leegzuigt (yep, onderste afbeelding).

Twee verjongingsmodellen

In allebei de gevallen onstond na deze kosmische facelift een nieuwe ster, die massief was en als een jonge, blauwgekleurde ster oogde. Uit het onderzoek van M30, dat onder leiding stond van Francesco Ferraro (Universiteit van Bologna, Italië), blijkt verder dat zich 1 á 2 miljard jaar geleden in M30 een ineenstorting van de kern (core collaps) moet hebben afgespeeld, waarbij de dichtheid van sterren in de kern van de bolhoop ineens sterk toenam. Beide vormen van blue stragglers in M30 moeten toen ontstaan zijn. De waargenomen processen in M30 lijken overigens sterk op die men heeft waargenomen in een andere bekende bolhoop, 47 Tucanae. Bron: Hubble.

Share

Ralph Wijers krijgt € 3,5 mln voor onderzoek naar zwarte gaten

Ralph Wijers

Prof. dr. Ralph Wijers van het Sterrenkundig Instituut Anton Pannekoek aan de Universiteit van Amsterdam heeft een Advanced Grant gekregen van de European Research Council (ERC). De ERC is een instituut voor financiering van baanbrekend onderzoek binnen de Europese Unie. Wijers ontvangt 3,5 miljoen euro, waarvan ongeveer 1 miljoen voor apparatuur. De ERC Advanced Grant is een prestigieuze Europese onderzoeksbeurs voor individuele onderzoekers. Het is onderdeel van het Europese Zevende KaderProgramma (KP7), een subsidieprogramma voor de jaren 2007-2013. De ERC Advanced Grant wordt toegekend aan excellente individuele onderzoekers voor grensverleggend onderzoek. Behalve de onderzoeksideeën wordt hierbij ook de ‘track record’ van de onderzoekers en de onderzoeksomgeving beoordeeld. Ralph Wijers doet, met behulp van de nieuwe radiotelescoop LOFAR onderzoek naar radio-uitbarstingen in het heelal, vaak een signaal van zwarte gaten en andere extreme objecten. Hij bekijkt welke soorten hemellichamen zulke uitbarstingen van energie kunnen vertonen, en hoe ze werken. Voor zijn onderzoek breidt hij in samenwerking met ASTRON in Dwingeloo de LOFAR-radiotelescoop uit met een 24/7 all-sky monitor om die zeldzame uitbarstingen te vinden en uit te pluizen hoe ze werken. Daarmee wil Wijers antwoorden zoeken op sommige grote, fundamentele vragen van de fysica. Hoe ontstaat een zwart gat? Hoe sterk kan een magneetveld zijn? Waar komt de kosmische straling vandaan? Bron: Nova.

Share

Een terugblik op Constellation in 2009

Op 28 oktober j.l. werd de Ares I-X gelanceerd, de raket die deel uitmaakt van het Constellation-programma van de NASA. Dat programma moet de opvolger worden van het Space Shuttle-programma, welke volgend jaar eindigt. In de volgende video krijg je een impressie wat er in 2009 allemaal gebeurd is met Constellation:

De technici van de NASA schijnen overigens een oplossing te hebben gevonden voor het probleem van de trillingen waar de Ares I-X mee te kampen had. Die oplossing is gelegen in het aanbrengen van zogenaamde upper plane C-Spring isolator modules en upper stage fuel tank LOX dampers in de toekomstige Ares-raketten – áls die er komen. Zeg maar de trillingsdempers, waar ik ruim een jaar geleden al over schreef. Ah, bij de NASA lezen ze de Astroblogs ook al. ;-) Bron: Universe Today.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler