24 mei 2012

Waarom is planetoïde Steins diamantvormig?

Planetoïde Steins

Op 5 september 2008 vloog de ruimtesonde Rosetta op 803 km afstand en met een snelheid van 8,6 km per seconde langs planetoïde 2867 Šteins, een steenklomp in de ruimte die met de afmetingen 6,67 x 5,81 x 4,47 kilometer precies op een diamant lijkt. Planetoïdologen – ahum – hebben een poosje nodig gehad om de gegevens van de passage te bestuderen, maar afgelopen week hebben ze dan eindelijk hun bevindingen gepubliceerd in het vakblad Science. Conclusie van hoofdauteur H. Uwe Keller en z’n mede-planetoïdologen is dat Steins vermoedelijk een overgebleven brokstuk is van een planetisemaal, een bouwsteen van een planeet uit de oertijd van het zonnestelsel. Door een botsing met een ander groot object werd die planetisemaal aan gruzelementen geslagen en één van die fragmenten is Steins geworden. Maar da’s niet alles, want ergens tussen 150 miljoen en 1,5 miljard jaar geleden werd Steins nog eens vol getroffen door nog een groot object en dat resulteerde in de grote krater aan de zuidpool (op de foto de bovenkant), die 2,1 km in doorsnede is. Die inslag betekende net niet het einde van Steins, maar wel dat ‘t één poreus zooitje van los aan elkaar zittende fragmenten werd. En dat betekende dat Steins zo gemakkelijk van vorm te veranderen was, kneedbaar als het ware. Want door het zogenaamde YORP (Yarkovsky-O’Keefe-Radzievskii-Paddack) effect kan zonlicht een soort getijdwerking uitoefenen op het oppervlak en daardoor kunnen verschuivingen optreden. De meeste materie zal daardoor naar de evenaar opschuiven en die dijdt daardoor flink uit, met als resultaat een diamantvormige vorm. Doet trouwens allemaal sterk denken aan die vliegende schotel-achtige maantjes Atlas en Pan van Saturnus. Alleen speelt daar het YORP-effect géén rol. Bron: Planetary Society.

Share

En nu is daar de ‘Black Hole Rap’

We hadden al de Large Hadron Rap, goed voor vijf miljoen hits op YouTube, maar sinds een maandje kennen we ook de Black Hole Rap van Kate McAlpine, beter bekend als Alpinekat. Moraal van de video: in de LHC zullen géén zwarte gaten worden geproduceerd. Pffffeeewww, we kunnen weer rustig slapen. :-)

Bron: AstroEngine.

Share

Prachtige HiRISE-plaatjes deel zoveel


Ik ben de tel kwijt. Ik weet echt niet meer hoe vaak en hoeveel ik adembenemende foto’s heb laten zien van de HiRISE, de camera aan boord van de Mars Reconnaissance Orbiter, waarvan ik je niet meer ga vertellen waar HiRISE voor staat, want die afkorting moet je inmiddels kunnen dromen. Vandaag kwam tot mij bovenstaand juweeltje. Yep, weer een pracht van een foto van een duingebied op Mars, 400 km van de noordpool vandaan. Wat natuurlijk direct opvalt zijn die donkere uitsteeksels, waarvan Phil Plait bezweert dat het niet z’n uitvergrootte baardstoppels zijn. Je zou bijna de indruk krijgen dat het een soort duinbeplanting op Mars is, Martiaans helmgras of zoiets. Maar niets is minder waar. Wat je ziet zijn de restanten van lawines van kooldioxide. In de zomer op Mars sublimeert de kooldioxide en dat leidt tot kleine lawines, waarbij het zand mee de helling afrolt en een donkere onderlaag zichtbaar wordt.

Een kooldioxide-lawine op Mars

Waarom we dat weten? Waarom is het niet toch gewoon helmgras op Mars òf de stoppelbaard van Phil Plait? Omdat een dergelijke lawine live door HiRISE gefotografeerd is! 8-O Middenop de grote foto boven (die bij dubbelklikken tot een veel grotere foto leidt) zie je een rood vaag vlekje. Da’s een lawine van enkele meters doorsnede, die tijdens z’n val door de HiRISE gesnapt werd. Wowie, da’s héél bijzonder! Hiernaast een uitvergroting ervan. Bron: Bad Astronomy.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler