24 mei 2012

Aarde geeft nabije planetoïden verjongingskuur

Verschillende planetoïden

De aarde komt af en toe in botsing met planetoïden, meestal kleintjes, maar soms ook met een grote joekel. Vreemd genoeg blijkt de aarde ook andersom invloed uit te oefenen op de planetoïden en wel op een bijzondere manier. Door vlak langs de aarde te scheren – maximaal 1/4e van de afstand tussen de aarde en de maan – kunnen de planetoïden hun uiterlijk jong houden. Onderzoek van een groep Franse en Amerikaanse sterrenkundigen onder leiding van Richard Binzel (MIT) aan een groep ‘aardscheerders’ (near-Earth asteroids, oftewel NEA’s) heeft laten zien dat de planetoïden tijdens een vlucht vlak langs de aarde diens getijdekrachten voelen. Daardoor komt niet-verweerd bodemmateriaal (regolieth) aan de oppervlakte en dat zorgt ervoor dat ze vanaf de aarde gezien jonger lijken. Binzel en collega’s onderzochten 95 planetoïden met afmetingen tussen 200 en 4000 meter. Uit computerberekeningen bleek dat 75 planetoïden van de groep in het verleden (max. 0,5 miljoen jaar geleden) dicht bij de aarde zijn gekomen. Al deze planetoïden bleken een jong niet-verweerd uiterlijk te hebben. Omgekeerd werden er geen jong ogende planetoïden gevonden die niet een keertje dicht langs de aarde waren gescheerd. Planetoïden die niet in de buurt van de aarde komen hebben een oud uiterlijk, met name doordat het oppervlak sterk kan verweren onder invloed van geladen deeltjes van de zon. Kortom, de aarde schijnt de nabije planetoïden een soort verjongingskuur te bezorgen. Men denkt dat de getijdekrachten ervoor zorgt dat de planetoïde ietsje vervormt of gaat trillen, met vers regolieth aan de oppervlakte als resultaat. Afgelopen donderdag verscheen een artikel van Binzel et al  over de ontdekking in het wetenschappelijke vakblad Nature. Bron: Science Daily + NRC-Handelsblad, 23 januari 2010.

Share

Hoe zit dat nou met Newton en die appel?

Het verhaal is bekend: Isaac Newton kreeg zittend onder een boom een appel op z’n hoofd, ging nadenken over de vraag waarom de appel uit de boom viel en bedacht uiteindelijk z’n beroemde wetten van de zwaartekracht. De vraag is of dat verhaal klopt en sinds kort kan iedereen het antwoord nalezen: nee, de appel viel niet op Newton’s hoofd. En ja, Newton zág een appel vallen en daardoor ging ‘ie inderdaad nadenken hoe dat kwam, resulterend in de zwaartekrachtswetten. Bron voor deze wijsheid is het dagboek van William Stukeley, welke in 1752 werd gepubliceerd en die nu voor iedereen online te lezen is. Stukeley was getuige van de appel-gebeurtenis en op bladzijde 43 van z’n dagboek lezen we:

after dinner, the weather being warm, we went into the garden, & drank thea under the shade of some appletrees, only he, & myself. amidst other discourse, he told me, he was just in the same situation, as when formerly, the notion of gravitation came into his mind. “why should that apple always descend perpendicularly to the ground,” thought he to him self: occasion’d by the fall of an apple, as he sat in a comtemplative mood: “why should it not go sideways, or upwards? but constantly to the earths centre? assuredly, the reason is, that the earth draws it. there must be a drawing power in matter. & the sum of the drawing power in the matter of the earth must be in the earths center, not in any side of the earth. therefore dos this apple fall perpendicularly, or toward the center. if matter thus draws matter; it must be in proportion of its quantity. therefore the apple draws the earth, as well as the earth draws the apple.
William Stukely, MEMOIRS OF SIR ISAAC NEWTON’S LIFE (1572)

Zo, weer een misverstand de wereld uit. :-) Stukely’s memoires en andere historische documenten zijn allemaal te beschikbaargesteld door de Britse Royal Society. Bron: NRC-Handelsblad.

Share

Op naar de Lus van Melissant!


Zet het maar vast in je agenda: datum: de nacht van 12 op 13 maart 2010 lokatie: Lus van Melissant onderwerp: Messier-marathon. Hebbes? OK, waar gaat het allemaal over? Zoals ik jullie donderdag vertelde heeft Andre Heijkoop gisteravond bij sterrenkundevereniging Chr. Huygens verteld over Messier-marathons. Dat zijn nachtelijke sessies waarbij je probeert in één nacht zo veel mogelijk Messierobjecten waar te nemen, het liefst zonder GoTo-systeem. In die Messierlijst – genoemd naar Charles Messier (1730-1817) – staan 110 objecten, bestaande uit sterrenstelsels, planetaire nevels, gas- en stofnevels, open en bolvormige sterrenhopen. Over dat aantal van 110 is nogal discussie, maar laten we voor ‘t gemak maar even die 110 aanhouden. Veel Messierobjecten staan in de buurt van het sterrenbeeld Boogschutter en omdat de zon ‘s zomers in Boogschutter staat moet je geen Messier-marathon in de zomer houden. Er zijn nog wat andere factoren om rekening mee te houden en dat zorgt er voor dat twee momenten in het jaar gunstig zijn: maart-april en oktober. Gisteravond vertelde Heijkoop over eerdere marathons, eentje in het Zeeuwse Dreischor en twee anderen in Melissant, op Goeree-Overflakkee. Die laatste plek (51°46’10.46″N, 4°2’5.93″O) schijnt voor Nederlandse begrippen erg gunstig te zijn. In de nacht van 12 op 13 maart a.s. wordt in de Lus van Melissant weer zo’n Messier-marathon gehouden en Heijkoop riep gisteravond op om daaraan mee te doen. Denk niet dat je mega-grote instrumenten voor zoiets nodig hebt, want met een goede verrekijker zijn al vele Messierobjecten te zien (sommigen zoals M31, M42 en M45 zijn al met het blote oog te zien).

Andre Heijkoop

OK, sommige objecten zijn een kosmische pain in the ass, om het maar even plastisch uit te drukken, zoals M30, M74, M77 en M79, maar dat mag de pret niet drukken. Als je van plan bent ook een poging te wagen in dat weekend1 moet je maar even met mij kontakt opnemen en dan geef ik ‘t wel aan Heijkoop door. Zijn eigen record is 69 Messier-objecten in één nacht, waarbij bewolking hem ervan weerhield er nog meer te zien. Hopelijk dat 12/13 maart dat record verbroken wordt. Op naar de Lus van Melissant! :-D

Noot:
  1. en je bent in het bezit van een verrekijker of telescoop, warme kleding (met thermosokken :-) ), sterrenkaarten, een tikkie starhoppingservaring en een portie doorzettingsvermogen. []
Share

Bepaal zelf wat HiRISE op Mars fotografeert!


Yep, het staat er echt: bepaal zelf wat HiRISE op Mars fotografeert! Tenzij je de afgelopen jaren onder een steen hebt gelegen weet je dat HiRISE de camera aan boord van de Mars Reconnaissance Orbiter is die ons al jaren voorziet van de meest prachtige foto’s van het oppervlak van Mars. Zoek maar eens op HiRISE en je komt tientallen juweeltjes tegen. Afijn, de NASA vond het kennelijk niet genoeg om ons alleen die foto’s toe te sturen, maar wil ook dat het publiek zèlf komt met suggesties van wat HiRISE gaat fotograferen! 8-O Hoe je dat doet? Simpel: surf naar de HiWish-site van HiRISE, maak een account aan en doe daar een suggestie. Hoe dat precies gaat moet je daar maar even lezen. Geen idee welke kans je maakt dàt je suggestie ook daadwerkelijk wordt opgepakt, maar neem van mij aan: hoe creatiever je idee des te meer kans. Bron: HiWish.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler