Het zonnestelsel is zo’n 4,6 miljard jaar oud, daar is iedereen het wel over eens (tenzij je d’r zo eentje uit Staphorst bent). Een drietal sterrenkundigen uit Korea, Japan en de Verenigde Staten denkt nu dat in het binnenste gedeelte van het oer-zonnestelsel, in de tijd dat de Aarde zelf er nog niet was, een soort van brand heeft gewoed.
Het clubje onder leiding van Jeong-Eun Lee uit Korea heeft zich bij haar ideeën gebaseerd op de waarneming dat er in de aarde en andere binnenplaneten zo weinig koolstof zit. Uitgaande van de samenstelling van de zon en van de materie tussen de sterren zou je een duizendmaal hogere hoeveelheid koolstof verwachten. Er moet dus iets gebeurd zijn waardoor het koolstof verdween. De sterrenkundigen denken dat het komt door de zuurstofatomen in de oernevel van het zonnestelsel. We weten allemaal dat voor brand zuurstof nodig is en dat was toen ruim voorradig in de oernevel. De ‘trigger’ voor de brand werd gevormd door het ultraviolette licht van de piepjonge zon. Dat zorgde ervoor dat de zuurstof tot ontbranding kwam, d.w.z gloeiend heet werd, en dat zorgde er op haar beurt weer voor dat de pas gevormde koolstoffeeltjes uiteensloegen tot losse koolstofatomen. Zodoende kwam er geen koolstof terecht in de aardachtige binnenplaneten, Mercurius, Venus, Aarde en Mars. Silicaatdeeltjes overleefden de oerbrand en die kwamen wèl op de planeten terecht. Dàt er in de aardkorst toch koolstof zit is volgens Lee et al te danken aan de inslagen op aarde van objecten uit de koude delen van het zonnestelsel, zoals kometen. Die objecten brachten niet alleen water mee, hetgeen de oceanen veroorzaakte, maar ook koolstof. En da’s maar goed ook, want koolstof is een onontbeerlijk atoom voor het ontstaan van… leven. Meer info over de theorie van de brand in de oernevel van het zonnestelsel kan je hier lezen, een artikel dat 10 februari a.s. ook verschijnt in het vakblad The Astrophysical Journal Letters. Bron: NRC-Handelsblad, 6 februari 2010.
Help, brand in het binnenste oer-zonnestelsel
6 februari 2010 Door Reageer
Is er wel of geen intelligent leven elders in het heelal?
6 februari 2010 Door 12 Reacties
Meestal bewaren sprekers de clou van hun verhaal voor het allerlaatst, maar prof. Henny Lamers (Universiteit van Utrecht) deed ‘t gisteravond bij Chr. Huygens maar eens andersom. Bij z’n lezing ‘Hallo is daar iemand? Speuren naar leven in het heelal’ begon hij met het geven van het antwoord op de vraag is er intelligent leven elders in het heelal, dus buiten de Aarde? Het antwoord luidt: we weten het niet. Goh, niet echt het antwoord waar de aanwezigen (ca. 25 leden en niet-leden) op hoopten en het risico bestond dat iedereen naar huis zou gaan, maar dat gebeurde niet. In een boeiend verhaal betoogde Lamers hoe het leven hier op aarde vermoedelijk is ontstaan en welke ‘ingrediënten’ daarvoor nodig zijn. Hij noemde het beroemde experiment van Urey en Miller, waarbij ze probeerden de oeratmosfeer op Aarde na te bootsen en dat het ontstaan van o.a. aminozuren opleverde – een experiment dat dit jaar in Nederland op vier plekken wordt overgedaan. Een experiment ook dat later in de keuken is nagedaan door Amerika’s kookjuffrouw Julia Child. In ons eigen zonnestelsel is Mars de enige planeet naast de Aarde die in de zogenaamde bewoonbare zone voorkomt, maar tot nu toe is nog niet aangetoond dat er leven op Mars is (geweest)1. Uiteraard ontbrak in deze lezing de vergelijking van Frank Drake niet, die probeert te schatten hoeveel planeten er in ons Melkwegstelsel zijn met intelligent leven daarop. Lamers zei dat op dit moment op grond van moderne waarnemingen twee schattingen van dat aantal rouleren: de ene schatting is dat er in ons Melkwegstelsel zo’n 10 miljoen van dergelijke planeten zijn. De andere schatting: er is er maar eentje, de Aarde. Lamers zit in het eerste kamp. Mmmm, als het er inderdaad tien miljoen zijn dan dringt Fermi’s beroemde paradox aan ons op: “where are they?” Afijn, het was een avond die ons geen definitief antwoord op een nogal existentiële vraag gaf, maar ik had de indruk dat niemand dat erg vond.
Noot:
- Hoewel de metingen aan de groeiende hoeveelheid methaan op Mars aangeven dat er mogelijk een biologische oorsprong van dat methaan is. [↩]
Het ISS is nu live op internet te volgen
6 februari 2010 Door Reageer
Ook boven ons hoofd dringt langzaam maar zeker internet door. Het internationale ruimtestation ISS is vanaf nu live te volgen op internet. Ik heb er zojuist even naar gekeken en het is geen video met schokkende beelden, want je ziet gewoon astronauten aan ‘t werk met schroevedraaiers en achter een PC, allemaal saaie werkzaamheden aan het doen. Ik weet ook niet of er ook camera’s hangen in de badkamer, het toilet en in de slaapkamer. Maar goed, dat zijn de (niet oninteressante) details. Wat we in korte tijd hebben zien gebeuren is dat het ISS is aangesloten op internet én dat de astronauten aldaar live aan het Twitteren zijn (hier de allereerste live-tweet uit de ruimte). Als er trouwens echt overal camera’s in het ISS hangen dan hebben we ook meteen een primeur: de eerste Big Brother in Space.
Bron: Bad Astronomy.


Social profiles Adrianus V