24 mei 2012

Een superzwaar zwart gat van de verkeerde kant?

Bevat 3C 33 een zwart gat van de verkeerde kant?

Ja ja, ik weet het, stomme titel, dubbele bodem, geen humor, zucht… Maar kan ik er wat aan doen dat sterrenkundigen in de kern van het actieve radiostelsel 3C 33 wellicht een superzwaar zwart gat hebben ontdekt dat de verkeerde kant op draait? Normaliter wordt zo’n zwart gat omgeven door een platte accretieschijf van invallend gas en stof en draaien beiden dezelfde kant uit. Mocht een zwart gat toch de andere kant uitdraaien is dat meestal van korte duur, want de draairichting van de accretieschijf remt het zwarte gat af en deze gaat op een gegeven moment meedraaien met de omringende schijf. Maar bij 3C 33 wijzen röntgenwaarnemingen door een team onder leiding van Daniel Evans (Massachusetts Institute of Technology in Cambridge, VS) erop dat het zwarte gat koppig is en de andere kant uit draait. Hierdoor denkt men dat het gedeelte direct rondom de waarneemhorizon van het zwarte gat compleet schoongeveegd is, doordat de rotatierichting van het zwarte gat zorgt voor een soort van tegenwind, waardoor invallend materiaal geen tijd krijgt zich op te hopen, maar direct ìn het zwarte gat wordt geduwd. Op de een of andere manier krijgt het magnetische veld hierdoor een impuls en die zorgt er op haar beurt voor dat de verderweg gelegen buitenste accretieschijf een krachtige straalstroom produceert. Die stroom is door Evans’ team waargenomen. Eh… ik kan er op doorgaan, maar de dweilpauze bij ‘t schaatsen is afgelopen en straks komt Sven Kramer. :-) Bron: New Scientist.

Share

Skiën op de Maan

skiën op de Maan

De Olympische winterspelen zijn in Vancouver begonnen, dus alle topskiërs bevinden zich daar. Maar wisten jullie dat er ook geskied is op de Maan? Yep, niet gelogen. Eh.. nou ja, zonder ski’s dat wel. Het speelde zich allemaal af op 7 december 1972 toen de allerlaatste Apollomissie bezig was, nummer 17 om precies te zijn. Geoloog-astronaut Harrison “Jack” Smitt kwam na een wandeling de helling afrennen van Taurus Littrow en dat deed hij op een zigzag-manier die sterk doet denken aan skiën. Hij riep daarbij uit: “too bad I don’t have my skis”. Volgens mij laat de volgende YouTube-video Schmitt’s ‘afdaling’ zien, helaas zonder het originele geluid (mochten jullie een originele versie aantreffen dan hou ik mij aanbevolen):

Grappig, nietwaar? Trouwens, wisten jullie dat ze ook op de Maan hebben gegolfd? Bron: Space.com.

Share

Het Higgsdeeltje is tussen 115 en 150 GeV

Vroeger hadden we de prestigestrijd in de ruimtevaart tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie: wie lanceerde als eerste een raket, wie bracht de eerste mens in de ruimte, de eerste mens op de maan, etc… Da’s allemaal oude koek en dat is maar goed ook. Maar een nieuwe prestigestrijd lijkt gaande te zijn: wie weet als eerste het Higgsdeeltje te vinden. Deelnemers aan die strijd: de Verenigde Staten (met de Tevatron van het Fermilab als ‘wapen’) en Europa (met de Large Hadron Collider van CERN). Dat Europa achterstaat in de strijd was al duidelijk door de vertragingen die de LHC heeft opgelopen. Maar nou komt meer onheilstijding deze kant uit. Gebleken is namelijk uit experimenten van CDF en DO, beiden instrumenten van het Tevatron, dat de massa van het Higgsdeeltje tussen 115 en 150 GeV moet liggen. En da’s precies binnen het bereik van de Tevatron, want die kan tot 170 GeV detecteren. Zou ook binnen het bereik van de LHC moeten vallen, maar die is nou juist gemaakt om een zwaar Higgsdeeltje te detecteren en daar heeft de natuur kennelijk lak aan. Oeps, daar zullen ze in Genève niet blij mee zijn. Bron: APS.

Share

Een afwijking van 1 seconde per 3,7 miljard jaar

Goh, leuke klok

Na m’n eerdere bericht over horloges met een snuifje maanstof nu weer nieuws wat met tijdmeting te maken heeft – en aangezien tijd een essentiëel onderdeel van het heelal is kan ik er hier met een gerust hart over schrijven. Natuurkundigen in de Verenigde Staten zijn er namelijk in geslaagd om de meest nauwkeurige optische klok te maken die bestaat. Het apparaat werkt op één aluminiumion als kloppend hart en de afwijking bedraagt 1 seconde per 3,7 miljard jaar. Ahum, als ze daar een horloge van weten te maken zou ik die ook wel willen. ;-) Het vorige record stond op naam van een klok die op een kwikion draait en die er 1 seconde per 1,7 miljard jaar naast zit. Mmmm, was ook niet slecht. Om even het begrip optische klok uit te leggen: je hebt atoomklokken, al sinds 1955 in gebruik, die gebruikmaken van microgolven, en je hebt optische klokken, die van licht gebruikmaken. Atoomklokken zijn feitelijk verouderd want optische klokken zijn zo’n 100 keer nauwkeuriger. De nieuwe klok heeft nog een unieke eigenschap, want hij werkt met een zogenaamd quantum-informatie protocol. Voor alle details van dat protocol en hoe zo’n optische klok exact werkt moet je maar even een blik werpen op de bron. Ik ga hier zometeen een ontbijtje klaarmaken, heb ik even meer trek in. En dan naar een afspraak om half tien. Oh shit, m’n horloge loopt een kwartier achter… Bron: Physics World.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler