Onderzoek van een viertal sterrenkundigen onder leiding van Daniel Scheeres (Universiteit van Colorado) heeft laten zien dat kleine planetoïden – minder dan 150 meter in doorsnede – bij elkaar worden gehouden door de zogenaamde Vanderwaalskrachten. Dat zijn de zwakke tot zeer zwakke krachten tussen atomen of moleculen, genoemd naar de Nederlandse natuurkundige Johannes Diderik van der Waals. In 2005 ‘landde’ de Japanse sonde Hayabusa op de planetoïde Itokawa¹ en metingen aan de rotatie lieten zien dat Itokawa in feite één ’losse’ verzameling gesteente en gruis is, dat bij elkaar wordt gehouden door de zwaartekracht. Maar kleine planetoïden ònder de 150 meter doorsnede hebben te weinig zwaartekracht om dat voor elkaar te krijgen en de vraag is dus waardoor die planetoïden heel blijven. Er zijn al diverse suggesties gegeven, zoals stralingsdruk van de zon, wrijving, electrostatische krachten tussen geïoniseerd stof, etc… Scheeres en consorten hebben al die suggesties uitentreure bestudeerd en nageplozen en het resultaat is dat ze allemaal afvallen op eentje na: Vanderwaalskrachten. Uit het 54 bladzijden dikke artikel van het viertal – waar ik even geen trek in had om door te lezen – blijkt dat die krachten er voor zorgen dat kleine planetoïden grote rotsblokken aan hun oppervlak ‘lozen’. Die kunnen ze kennelijk niet vasthouden en zeggen daar op een gegeven moment vaarwel tegen. Wat overblijft is het kleine gesteente en gruis. Er zou nog een verband kunnen zijn met het ringenstelsel van Saturnus, die ook bestaat uit klein gesteente en gruis, maar dat verband moet nog nader worden onderzocht. Bron: Technology Review.

1. Die met z’n afmetingen van 535 × 294 × 209 m boven die 150-meter-grens zit. [↩]