24 mei 2012

Toont het centrale zwart gat van de Melkweg ons in 2018 de vijfde dimensie?

Toont Sgr A* ons de 5e dimensie?

Al sinds de jaren twintig wordt door natuurkundigen geopperd dat er naast de welbekende vier dimensies (drie voor de ruimte en een voor de tijd) nog meer dimensies zijn, die vanwege hun zeer kleine schaal voor ons niet waarneembaar zijn. Met name in de snaartheorie wordt er vanuit gegaan dat er meerdere dimensies zijn, in totaal tien of elf. Tot nu toe zijn alle discussies daarover het werk van theoretici en is er weinig praktisch aan. Maar volgens Amitai Bin-Nun, student natuurkunde aan de Universiteit van Pennsylvania zou dat wel eens kunnen veranderen. Op 14 februari j.l. hield hij een voordracht op een bijeenkomst van de American Physical Society (APS) in Washington, genaamd “Using Strong Field Images near Sgr A* to Probe Extra Dimensions“. Zijn idee is als volgt: centraal in onze Melkweg bevindt zich het zwarte gat genaamd Sgr A*, waarvan de massa exact bekend is, 4,31 miljoen zonmassa om precies te zijn. Rond SgR A* cirkelen sterren, die vanaf Aarde met radioschotels te volgen zijn. Volgens Bin-Nun zal de gravitatiekracht van het superzware zwart gat effect hebben op de lichtkracht van de sterren, wanneer ze precies tussen de Aarde en SgR A* passeren.

Sgr A*, het centrale zwarte gat in de Melkweg

Begin 2018 is dat weer het geval met één van die sterren, waarbij ik vermoed dat Bin-Nun het heeft over de ster genaamd S2 (Ik heb Bin-Nun’s artikel niet te pakken kunnen krijgen, vandaar m’n onzekerheid hierover). Bin-Nun’s berekeningen laten zien dat àls er een vijfde dimensie bestaat de ster bij die passage begin 2018 44% helderder zal zijn dan verwacht. Mmmm, klinkt eenvoudig. Eén probleempje alleen (het zou es niet het geval zijn): er is nog geen telescoop die de preciese lichtkracht van een ster bij Sgr A* kan meten. Bin-Nun’s hoop is gevestigd op MICADO, een toekomstig te bouwen telescoop die door een Europees consortium is bedacht. Bron: Science News.

Share

Na 10 miljard jaar komt de Hickson Compact Group 31 bijeen

De Hickson Compact Group 31

Ze hebben er een jaartje of tien miljard op moeten wachten, maar nu is het dan eindelijk zo ver: de dwergstelsels die deel uitmaken van de cluster Hickson Compact Group 31 zijn in elkaars gravitationele greep geraakt en zullen uiteindelijk samensmelten tot één groot elliptisch stelsel. Dergelijke ‘mergers’, zoals ze in ‘t Engels worden genoemd, zijn vaker waargenomen, maar dan is het altijd miljarden lichtjaren ver weg, ergo miljarden jaren terug in de tijd. In het vroege heelal waren dergelijke samensmeltingen van kleine stelsels tot grote grote stelsels schering en inslag. Maar Hickson Compact Group 31 ligt helemaal geen miljarden lichtjaren ver weg. Hickson Compact Group 31 ligt slechts 166 miljoen lichtjaar ver weg, da’s voor sterrenkundigen in de achtertuin. Hubble heeft met z’n Advanced Camera for Surveys (ACS) uitgebreid gekeken naar HCG 31, zoals ik ‘m maar even noem, en daaruit blijkt dat er heel veel jonge en massieve sterclusters voorkomen in de dwergstelsels – sommigen tellen wel 100.000 sterrren en zijn ‘slechts tien miljoen jaar oud – en dat de frequentie van stervorming erg hoog is. Allemaal signalen van een aanstaande botsing tussen deze stelsels. HGC 31 telt overigens vier dwergstelsels. Links in de vorm van een 9 zijn twee stelsels aan ‘t botsen, daarboven ligt een sigaarvormig stelsel en helemaal rechts op de foto is lid nr. 4. In het midden van de foto staat een voorgrondster die bij onze Melkweg hoort. Meer weten over deze bijzondere  cluster van dwergstelsels? Dan moet je dit wetenschappelijke artikel lezen van S.C.Gallagher (The University of Western Ontario) en consorten, welk gepubliceerd is in het vakblad The Astronomical Journal. Heb je wat te doen in de voorjaarsvakantie. :-) Bron: Hubble.

Share

Brrrrr, wat koud

De Boemerangnevel, koudste natuurlijke object in het heelal

We lopen af en toe te klagen over de temperatuur buiten en met de voortdurende winter zal dat alleen maar voortduren. Maar op sommige plekken in het heelal is de temperatuur nog veel en veel lager. Zoals je weet is het absolute nulpunt -273,15 °C, oftewel 0 Kelvin (zonder dat graden erbij). Het absolute nulpunt is de laagste temperatuur die theoretisch mogelijk is. Het is onmogelijk deze temperatuur te bereiken, vanwege de nulpuntsbeweging van atomen, hetgeen te maken heeft met het Onzekerheidsprincipe van Heisenberg. Ik heb eens even op een rijtje gezet welke kouderecords er in het heelal én in het laboratorium zijn:

Wat?Waar?Hoe koud?
De koudste plek in het zonnestelselOp de bodem van kraters op de zuidpool van de Maan-240 °C (33 K)
Het koudste natuurlijke object in het heelalDe Boemerangnevel in Centaurusca. −272,15 °C (1 K)
Het koudste object in het heelalHet Planck-observatorium-273,05 °C (0,1 K)
Het koudste object in een laboratorium (gemiddelde temperatuur voor alle bewegingen)Een gas van natriumatomen in sept. 2003-273,149999999955 °C (0,45 nanokelvin)
Het koudste object in een laboratorium (piek- temperatuur voor nucleaire spin )Rhodiummetaal in 1999-273,14999999999 °C (0,1 nanokelvin)

Dat van die Boemerangnevel met z’n temperatuur van 1 K is opmerkelijk. Het gehele heelal wordt namelijk door de kosmische microgolf-achtergrondstraling – restant van de hete oerknal die 13,75 miljard jaar geleden plaatsvond – ‘verwarmd’ tot 2,7 K (−270 °C). Hoe kan de Boemerangnevel daar dan onder zitten? Welnu, het betreft hier een protoplanetaire gasnevel, waarbij gas uit een stervende ster stroomt. Op de één of andere manier werkt de expansie van dat gas als een soort van kosmische koelkast en dat zorgt ervoor dat die temperatuur aldaar af kan koelen tot 1 K. Brrrr, daar hebben ET’s pas echt reden tot klagen. :-)  Trouwens, in verband met die absolute minimumtemperatuur van 0 K kan je je afvragen of er ook geen absolute maximumtemperatuur is? In de VS hebben ze onlangs een plasma weten te creeëren met een tropisch temperatuurtje van 4 biljoen graden, dus áls die temperatuur bestaat dan is ‘ie heel hoog. Bron: New Scientist.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler