24 mei 2012

De belangrijkste Theorieën van Alles op een rijtje


Je kan als wetenschapper proberen te verklaren waarom de Aarde ons aantrekt, waarom de zon licht geeft, waarom uranium vervalt, waarom een magneet ijzer kan aantrekken, enz… Maar je kan ook proberen één theorie te maken waarmee ALLES wordt verklaard. Tsja, je kan zo je ambities hebben, nietwaar? Zo’n Theorie van Alles is er nog niet, maar er zijn wel diverse kandidaten. Allemaal proberen ze de twee grote natuurkundige theorieën uit de 20e eeuw, de Relativiteitstheorie en de Quantum Mechanica te unificeren. Tot nu toe hebben de natuurkundigen drie van de vier natuurkrachten verklaard in het Standaardmodel. Alleen de gravitatiekracht, beschreven in Einstein’s Algemene Relativiteitstheorie, doet moeilijk. De belangrijkste kandidaten-Theorie van Alles van dit moment even op een rijtje:

Theorie van AllesBedenker(-s) + jaarInhoud
SnaartheorieGabriele Veneziano, 1968Alle elementaire deeltjes zijn opgebouw uit kleine snaren, in een multidimensionale wereld. Dit is de belangrijkste Theorie van Alles.
Loop quantum gravityAshtekar, Rovelli en Smolin, 1986-1988 Ruimte is verdeeld in kleine stukjes van 10^-35 meter groot, verbonden door schakels. Knooppunten van die schakels vormen elementaire deeltjes.
M-theorieEdward Witten, 1995Eigenlijk een mix van allerlei snaartheorieën.
Causal dynamical triangulations Loll, Ambjørn en Jurkiewicz, 2000-2002Ruimte én tijd zijn verdeeld in kleine bouwstenen, genaamd pentachorons.
Quantum Einstein gravityMartin Reuter, 2005Op kleine afstanden werkt zwaartekracht óók in op zichzelf, tót onder een bepaalde grens.
Quantum graphityFotini Markopoulou, 2006Na de oerknal was er geen ruimte zoals wij het kennen, maar was er een netwerk van verbonden ruimte-kernen, dat kort erna verviel en uit enkele ruimte-kernen onstond ons heelal.
Internal relativityOlaf Dreyer, 2007Dit model is gebaseerd op de spin van elementaire deeltjes, die van invloed is op de massa van deeltjes.
E8Garrett Lisi, 2007 In dit model staat het wiskundige E8-model centraal, waarin de elementaire deeltjes kunnen worden ondergebracht.

Acht theorieën die allemaal pretenderen dé Theorie van Alles te zijn. Mmmm, zit de juiste er tussen? Of is er wellicht een verrassende outsider? Bestaat er sowieso een Theorie van Alles? Leuk om hierover door te steggelen, lijkt mij. Over enkele van bovenstaande theorieën heb ik overigens blogs geschreven, o.a. over Garret Lisi’s theorie (hier en daar). Bron: New Scientist.

Share

GALEX bestudeert Hanny’s Voorwerp in het ultraviolet

Het UV-spectrum van Hanny's Voorwerp

De NASA heeft z’n GALaxy Evolution EXplorer (GALEX) met z’n ultraviolet-telescoop laten kijken naar Hanny’s Voorwerp, de mysterieuze groene wolk vlakbij het sterrenstelsel IC 2497. Het door basisschool-juffrouw lerares Nederlands Hanny van Arkel ontdekte object is al door vele instrumenten waargenomen, waaronder de Hubble ruimtetelescoop. GALEX kijkt naar UV-straling met een golflengte van 1350 tot 2800 Angstrom dat afkomstig is van objecten in het heelal. Dat levert zowel foto’s op als spectra van die objecten. De UV-foto van Hanny’s Voorwerp is nogal wazig, hetgeen te maken heeft met de lage resolutie van de UV-detector aan boord van GALEX. In UV-licht is Hanny’s Voorwerp in ieder geval helderder dan IC 2497 en dat is opmerkelijk. Het spectrum dat GALEX van Hanny’s Voorwerp heeft gemaakt (zie afbeelding) laat zien dat die UV-straling afkomstig is van de emissie van geïoniseerde gassen, waarbij met name de lijnen van C III, C IV en He II zijn geïdentificeerd. Opvallend is dat het zogenaamde continuüm tùssen de emissielijnen niet tot nul is gereduceerd, hetgeen wijst op de recombinatie van waterstof, weerkaatsing van straling van IC 2497 door stofwolken óf door stervorming in Hanny’s Voorwerp. Bron: Galaxy Zoo Blog.

Share

RAVE breidt kaart van de Melkweg verder uit

Logo van RAVE

Een team van astronomen, onder leiding van de Groningse sterrenkundige Maarten Breddels, heeft de afstanden van twintigduizend nabijgelegen sterren in de Melkweg bepaald voor RAVE, het Radial Velocity Experiment. Deze stercatalogus is beschikbaar voor sterrenkundigen over de hele wereld om ons sterrenstelsel te doorgronden. Uiteindelijk zal de catalogus groeien tot een miljoen sterren. Bijna twaalf jaar geleden produceerde de Europese satelliet Hipparcos een catalogus met de geprojecteerde snelheden van de sterren op de hemelbol. Later, toen de snelheden van deze sterren in de gezichtslijn werden gemeten, kregen astronomen een compleet beeld van de nabije sterren en hun bewegingen. Dankzij de nalatenschap van Hipparcos, andere missies en de nieuwste gegevens van RAVE is er een nieuwe catalogus beschikbaar met kinematische gegevens voor een veel groter gebied van de Melkweg, hetgeen je goed ziet in de video hieronder. Het is relatief makkelijk de posities van sterren op de hemelbol te meten, maar het bepalen van de afstand van een ster tot de aarde stelt eisen aan de observatietijd en modelleertechnieken. Alleen wanneer de afstand bekend is, is het mogelijk te bepalen hoe snel de sterren echt bewegen. Dit maakt het bijvoorbeeld mogelijk te bepalen hoeveel massa de Melkweg bevat, of om sterstromen te ontdekken waarmee we de geschiedenis van ons sterrenstelsel beter leren begrijpen. Binnenkort verschijnt een artikel van Breddels et al hierover in het vakblad Astronomy & Astrophysics. Wie ongeduldig is kan ‘t artikel hier alvast lezen.


Bron: Nova.

Share

Scheervlucht Mars Express langs Phobos succes

Detail van Phobos

De scheervlucht van de Europese Mars Express langs de kleine Marsmaan Phobos is een succes geworden. De Marsverkenner vloog gisteravond om 21.20 uur Nederlandse tijd slechts 67 km boven het oppervlak van Phobos, hetgeen de nauwste passage is die langs deze maan is gemaakt. Deze korte afstand maakt het mogelijk om uit de door de Mars Express gereflecteerde radiosignalen gegevens af te leiden over het zwaartekrachtsveld van Phobos. Die signalen werden vanaf de aarde verzonden, vervolgens deden ze er 6 minuten en 34 seconden over om de Mars Express te bereiken en dezelfde tijd weer om terug op Aarde te komen. Het schijnt dat zelfs amateurs die gereflecteerde signalen hebben kunnen opvangen. 8-O Wetenschappers denken dat Phobos eigenlijk een ‘tweede generatiemaan’ van Mars is, dat wil zeggen dat ‘t eigenlijk een ingevangen planetoïde is. Phobos ziet er solide uit, maar men vermoedt dat de 22 km grote maan een losse verzameling gesteente is, dat zwakjes bijeen wordt gehouden door de zwaartekracht. Met die radiopeilingen hoopt men daar meer over te weten te komen. In totaal zal de Mars Express twaalf keer langs Phobos vliegen in de maanden februari en maart 2010, waarbij de flyby van gisteravond nummertje vijf was. Zodra meer nieuws/foto’s bekend zijn horen jullie van mij. Bron: ESA.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler