24 mei 2012

Afstand gemeten tot gigantische stervormingsgebieden met Zpectrometer

Yep, dat is SMM J2135-0102

Haha, ik hoor jullie al denken: ‘die Adrianus maakt me daar een knoepert van een taalfout in de titel van deze Astroblog. Dat moet vast een spectrometer zijn’. Niks fout, nada spectrometer. Een ‘Zpectrometer’ bestaat echt, het is “a moderate-resolution analog lag correlator spectrometer that covers the GBT’s Ka-band receiver’s entire available bandwidth“, ahum… Aldus een bericht van de NRAO, het Amerikaanse National Radio Astronomy Observatory. Maar goed, het gaat helemaal niet om die zpectrometer, da’s slechts het instrument. Waar het wel om gaat is het sterrenstelsel genaamd SMM J2135-0102 – makkelijk te onthouden nietwaar? – welke zich tien miljard lichtjaar van ons vandaan bevindt. Die afstand kon met dat apparaat, dat vastzat aan de Robert C. Byrd Green Bank Telescope, een radiotelescoop in de VS, nauwkeurig worden bepaald. Met een ander instrument, de Submillimeter Array (SMA), kon men vervolgens in SMM J2135-0102 vier gebieden onderscheiden1 waar een gigantische stervorming aan de gang is. De gebieden zijn zo’n honderd keer helderder dan de Orionnevel, een bekend stervormingsgebied in ons eigen Melkwegstelsel, en de snelheid van stervorming ligt er wel 250 keer hoger. [Lees meer...]

Noot:
  1. Normaal gesproken zou SMM J2135-0102 compleet onzichtbaar moeten zijn vanaf de Aarde gezien. Maar tussen dit stelsel en de Aarde in bevindt zich een nabije cluster van sterrenstelsels, welke door het gravitatielens-effect ervoor heeft gezorgd dat het licht van SMM J2135-0102 met een factor 16 wordt versterkt en daardoor is ‘ie wel te zien. []
Share

Nieuw: de Astroblogs Nieuwsbrief

Van lezers kreeg ik het verzoek of ze de Astroblogs niet wekelijks toegestuurd kunnen krijgen per mail. Niet iedereen kan dagelijks die boeiende verhalen lezen en niet alle lezers zijn op de hoogte van het werken met RSS-feeds. Kortom, tijd om de Astroblogs Nieuwsbrief te introduceren. Vanaf vandaag kan iedereen zich abonneren op die nieuwsbrief! :-D Kwestie van je naam en e-mail invullen, rechts in de zijbalk (onder de Astrofoto van de dag) of op de Nieuwsbrief-pagina bovenaan. Iedere zaterdag krijg je dan de Astroblogs van de afgelopen week in je digitale brievenbus, gratizz en voor nix. Wat wil je nog meer.

Share

Heeft Jupiter een nieuwe ring door twee botsende maantjes?

Een nieuwe ring van Jupiter? (Himalia in de cirkel)

Het is alweer een poosje geleden, maar op 22 september 2006 nam NASA’s New Horizons ruimteverkenner, die onderweg is naar de dwergplaneet Pluto, tijdens een scheervlucht met z’n Long Range Reconnaissance Imager (LORRI) een foto van het maantje Himalia bij Jupiter. Recent onderzoek van onder andere Andy Cheng (Johns Hopkins University, Laurel, VS) heeft laten zien dat op die foto een vage ring te zien is, een ring die er in 2003 bij de passage van de Galileo niet was. Vraag mij niet waarom dat ontdekken bijna vier jaar na dato plaatsvindt, want ik zou ‘t niet weten. Cheng weet niet of de structuur op de foto een complete ring rondom Jupiter is, omdat de ring verder niet is gefotografeerd. Cheng denkt dat de ring ontstaan is door een recente botsing van Himalia, diameter 170 km, met het maantje S/2000 J 11. Dat laatste maantje werd in 2000 ontdekt en het is slechts 4 km groot. Na die ontdekking werd het maantje nooit meer gezien, dus wellicht dat het tegen Himalia is gebotst en dat uit het puin een nieuwe ring is gevormd. ‘Probleem’ met Jupiter is dat er geen verkenner meer continue rondjes om de gasreus draait, zoals Cassini nog wel doet rondom Saturnus. Dat maakt het dus lastig om dergelijke waarnemingen te verifiëren. Bron: New Scientist.

Share

LHC heeft nieuw record bereikt: 3,5 TeV

De LHC bereikt 3,5 TeV

Afgelopen vrijdag hebben ze in de Large Hadron Collider (LHC), de grootste deeltjesversneller ter wereld bij Genève, een recordenergie bereikt. De twee bundels met protonen hadden ieder een energie van maar liefst 3,5 TeV, tera-electronvolt (1 TeV=1000 GeV). De deeltjes circuleerden in twee tegengestelde richtingen, maar er zijn nog geen deeltjesbotsingen geweest. Eind november 2009 was er al een wereldrecord, toen de LHC bundels produceerde met 1,18 TeV energie. Zoals je ziet hebben ze niet stilgezeten in de tussentijd en de energie flink opgeschroefd. Probleem van de LHC is wel dat de verbindingen tussen de supergeleidende magneten wegens ontwerpfouten hooguit 3,5 TeV aan kunnen. Hoger dan het vrijdag bereikt niveau gaan ze dus niet. Eind 2011 zal de LHC voor minstens een jaar worden stilgelegd om de noodzakelijke aanpassingen aan de verbindingen aan te brengen. Pas rond 2014 of 2015 kunnen ze dan verder gaan en de oorspronkelijk bedoelde 7 TeV per bundel bereiken. In de afbeelding hiernaast van ‘hèt moment’ afgelopen vrijdag staan allemaal cijfers en die worden hier verklaard. Bron: Symmetry Breaking.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler