Mocht je vanmiddag kort na drie uur om dringende redenen verhinderd zijn geweest – je dochter van school halen (zoals ik) of iets dergelijks – dan heb je de landing van Space Shuttle Discovery gemist. En dan komt Adrianus V met de redding, want hier is die landing in herhaling (let daarbij op de subsonische knallen bij 4m32s):
Tataratááááá… en dat is 500!
Op 13 april j.l. zullen ze wel champagne hebben ontkurkt bij de NASA. Die dag ontdekte de satelliet Swift namelijk haar 500e gammaflitser. Het begon op 17 december 2004 met GRB 0412171, een gammaflitser in het sterrenbeeld Beker (Crater), en die 13e april werd nummer 500 ontdekt, GRB 100413B in Cassiopeia. Gammaflitsers zijn de meest krachtige explosies in het heelal, veroorzaakt door botsende neutronensterren of zwarte gaten óf als zeer zware sterren exploderen en een zwart gat vormen. Met die vondst van 500 gammaflitsers in vijf jaar tijd heeft NASA’s Swift bewezen kampioen gammaflitser-jagen te zijn, wat geen enkele andere telescoop ‘m nadoet. Hier in een filmpje van ruim 1 minuut alle 500 flitsers flitsend op een rijtje:
Op naar de duizend!
Bron: NASA.
- GRB staat voor Gamma Ray Burst, dat getal is de lokatie aan de hemel [↩]
Hoe kan zo’n aswolk van een vulkaan nou bliksemen?
We hebben gisteren allemaal vol verwondering gekeken naar die foto van de aswolk uit de vulkaan Eyjafjallajökull op IJsland, waarin allerlei bliksems te zien zijn. Ik meldde daarbij dat foto’s van de vulkaanuitbarsting van Chaitén op 3 mei 2008 ook bliksems te zien gaven. Interessante vraag is natuurlijk hoe die aswolk bliksems kan veroorzaken. Welnu, daarvoor moet je eerst weten wat bliksem precies is en hoe het wordt veroorzaakt. Bliksem is in feite een electrische ontlading die optreedt bij een potentiaalverschil tussen twee plekken. Dat verschil moet gigantisch zijn, want om een vonk 1 cm in de lucht te verplaatsen heb je al 33.000 volt nodig. Geen wonder dat bliksems soms een sterkte hebben van vele miljarden volt. Dat benodigde potentiaalverschil ontstaat door gescheiden ladingen. As en stof zijn normaal gesproken electrisch neutraal, maar komend uit zo’n vulkaan is het gloeiend heet. Daardoor komen er positief en negatief geladen ionen voor. Als al die ionen is de aswolk gaan bewegen veroorzaken ze electrische en magnetische velden en die zorgen er op hun beurt weer voor dat de positief en negatief geladen ionen scheiden van elkaar (zie de afbeelding hieronder).
Op een gegeven moment is er genoeg potentiaalverschil opgebouwd en KAZAAANGGG, bliksems nog an toe. OK, toegegeven, dit zijn ideeën over hoe bliksem in een vulkanische aswolk ontstaat, geen feiten. Bron: Starts with a Bang.


Social profiles Adrianus V