24 mei 2012

Gepolariseerd quasarlicht wijst op bestaan kosmische snaren

Impressie van een quasar

Vijf jaar geleden onderzocht een Belgisch team sterrenkundigen onder leiding van Damien Hutsemekers (Universiteit van Luik) 355 ver verwijderde quasars, puntachtige lichtbronnen aan de hemel, die in feite niets anders zijn dan de actieve kernen van sterrenstelsels, geactiveerd door een superzwaar zwart gat. Het bleek dat het licht van die quasars gepolariseerd is – d.w.z. dat de electromagnetische trillingen allemaal in zo’n beetje hetzelfde vlak bewegen – én dat die polarisatie iedere 3,26 miljard lichtjaar1 dat de quasars verder van de aarde verwijderd zijn met 30 graden veranderde. Toeval? De Belgen dachten van niet. Vorig jaar ontdekten Hutsemekers en consorten dat de polarisatierichting samenviel met de rotatierichting van de quasars. Lees: dat van een hele reeks opeenvolgende quasars in de ruimte, ver van elkaar verwijderd, de rotatieas dezelfde kant uitwijst. Op basis van deze waarnemingen komen Robert Poltis en Dejan Stojkovic (State University, New York) tot de stelling dat de quasars hun gelijkschakeling te danken hebben aan een zogenaamde kosmische snaar. 10-12 seconde na de oerknal zou er een faseovergang hebben plaatsgevonden, waarbij de electrozwakke natuurkracht uiteenviel in de electromagnetische en zwakke wisselwerking. Daardoor ontstonden er verstoringen in het weefsel van de ruimtetijd, eendimensionale objecten dunner dan een atoom, maar enkele lichtjaren lang: de kosmische snaren. [Lees meer...]

Noot:
  1. Hé, da’s exact 1 miljard parsec. Toeval of niet? []
Share

Voyager 2 zit een tikkie in de problemen

Voyager 2 zit in de problemen

NASA’s Voyager 2 schijnt problemen te ondervinden. Het ruimtevaartuigje, dat eind jaren ’70 en jaren ’80 samen met de Voyager 1 langs de vier grote buitenplaneten vloog, stuurt sinds 22 april dit jaar gegevens naar de Aarde die niet te begrijpen zijn. Technici hebben de Voyager 2 instructie gegeven om alleen nog maar data te zenden over de toestand van zichzelf. Op 1 mei j.l. bleek dat het probleem met de gegevens veroorzaakt wordt door het flight data system, welk verantwoordelijk is voor het versturen van data naar de Aarde. De rest van de Voyager 2 is nog prima. Het inmiddels 33 jaar oude vaartuig bevindt zich aan de rand van het zonnestelsel op een afstand van bijna 14 miljard km (92 keer de afstand Aarde-Zon). Signalen die vanaf de Aarde naar de Voyager 2 worden verstuurd doen er bijna 13 uur over om daar aan te komen en vice versa. Eén babbel tussen vluchtleiding en toestel duurt minstens 25u 30m 42s, aldus het laatste statusrapport van beide Voyagers. Men is bezig om te kijken wat nou precies de gegevens in de war stuurt en hoe de boel weer kan worden genormaliseerd. Bron: Planetary Society.

Share

Bevat de Tarantulanevel enkele superzware sterren?

30 Doradus 016 in de cirkel, links R136

De Tarantulanevel is een grote emissienevel vol geïoniseerd waterstofgas (H II) in de Grote Magelhaense Wolk, een begeleidend sterrenstelsel van onze Melkweg. We kennen de Tarantulanevel ook wel als 30 Doradus of NGC 2070. De Tarantulanevel is een gigantische kraamkamer van sterren, zoals blijkt uit de aanwezigheid in de kern van de nevel van de sterrenhoop R136. Recent onderzoek met behulp van de – hoe verrassend – Hubble ruimtetelescoop laat zien dat één van de sterren in de Tarantulanevel genaamd 30 Doradus 016 maar liefst 90 zonmassa’s zwaar is. De sterrenkundige Nolan Walborn (Space Telescope Science Institute in Baltimore, VS) ontdekte die massa aan de hand van de snelheid waarmee 30 Doradus 016 gassen uitblaast in de vorm van sterrenwind: die snelheid is een gigantische 3.450 km per seconde. Daarnaast blijkt de ster de Tarantulanevel te verlaten met een snelheid van 85 km per seconde. Z’n afstand tot de kern van de nevel is 400 lichtjaar en de nevel zelf is zo’n 500 lichtjaren groot. Wil zo’n zware ster z’n geboorteplek verlaten met een dergelijke snelheid dan moet er een nabije supernova aan te pas komen, die 30 Doradus 016 als een biljartbal wegstootte, maar de Tarantulanevel is te jong om al supernovae te hebben gebaard. Walborn en z’n collega Chris Evans (Royal Observatory Edinburgh in Schotland) en Paul Crowther (University of Sheffield in Engeland) denken daarom dat de ster eerst twee begeleiders had die beiden zwaarder waren, elk meer dan honderd zonmassa’s aan de haak. Dat tweetal schopte op een gegeven moment 30 Doradus 016 de deur uit, na allerlei gravitationele interacties. Maar ‘t verhaal wordt nog sterker: uit de berekeningen blijkt dat in de Tarantulanevel wel eens sterren zouden kunnen voorkomen die 300 keer zo zwaar als de Zon zijn. Ding dong 8-O Een verdubbeling van de limiet van 150 zonmassa’s, die theoretici geven aan de zwaarst mogelijke sterren. Mmmm, terug naar de tekentafels met de stervormingsmodellen? Bron: Science News.

Share

Hoe ga je naar ‘t toilet in de ruimte?

Het schijnt de meest gestelde vraag te zijn die mensen stellen aan astronauten: hoe ga je nou precies naar het toilet daarboven in de ruimte, waar je gewichtsloos bent en alles rond gaat zweven? In 1961 mocht astronaut Alan Shepard het nog gewoon in z’n broek astronautenpak doen, maar sindsdien is er een hoop veranderd. In het internationale ruimtestation is het toilet erg verbeterd en in de volgende video laat astronaut Mike Massimino ons zien hóe dat precies gaat. Opmerkelijk daarbij is dat termen als positioneren en uitlijnen (‘alignment’) opeens een heel andere betekenis blijken te hebben. :-D

De video is deel 1 van een serie die laat zien welke voorbereidingen worden getroffen voor de aanstaande missie STS-132 van de Atlantis, die komende vrijdag wordt gelanceerd. Mochten er nog meer leuke video’s volgen dan zal ik die hier uiteraard plaatsen. Bron: Universe Today.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler