24 mei 2012

Neil Armstrong bekritiseert ruimtevaartplannen Obama

Neil Armstrong, de eerste mens op de Maan, is iemand die zelden de publiciteit zoekt. Maar afgelopen week verscheen hij in het Amerikaanse Congres en sprak daar voor een commissie over de ruimtevaartplannen die president Obama onlangs ontvouwde. Plannen waarin de maan als doel is afgevallen en waarin de NASA de hulp inroept van de commerciële ruimtevaart. Armstrong liet merken daar weinig mee op te hebben en te vrezen dat de Verenigde Staten hun leidende positie in de ruimtevaart kwijt zullen raken. De volgende video geeft meer te zien over Armstrong’s zeldzame optreden:

Bron: New Scientist.

Share

Supernova-explosie in 3D gesimuleerd

3D-simulatie van een supernova vanuit twee gezichtpunten. Boven 300 s na het instorten van de kern, onder na 9000 s.

Voor het eerst zijn sterrenkundigen erin geslaagd om de explosie van een supernova in drie dimensies te simuleren. Drie Duitsers genaamd N.J. Hammer, H.T. Janka en E. Müller (Max Planck Institute for Astrophysics in Garching, Duitsland) wisten een explosie van een zogenaamde type II-supernova in 3D op de computer na te bootsen. Die supernovae ontstaan als een zware ster, meer dan 8 zonmassa’s in gewicht, op een gegeven moment de fase bereikt dat z’n kern uit puur ijzer bestaat en deze kern instort onder z’n eigen gewicht. De buitenlagen worden vervolgens weggeblazen, waarbij energie uit de kern verdwijnt door neutrino’s. Supernova-simulaties zijn al vaak uitgevoerd, maar nooit in drie dimensies. Probleem dat bij dergelijke simulaties optreedt is dat de schalen zeer uiteenlopen: de tijdschaal, waarbij de explosie zich in fracties van milliseconden voordoet, en de ruimteschaal, waarbij het in de kern om tientallen meters gaat. Ongeveer drie uur later zal de schokgolf van de initiële explosie in de kern de buitenlagen bereiken, die zich miljoenen kilometers voorbij de kern bevinden. Uit de door Hammer, Janka en Müller uitgevoerde simulaties blijkt dat de supernova asymmetrisch explodeert én dat zich een soort ijzer-nikkel ‘kogels’ vormen, die met een snelheid van duizenden km per seconde dwars door het waterstof en helium in de buitenlagen schieten. De lichtcurve van de supernova in de maanden erop blijkt grotendeels bepaald te worden door die kogels. Zodra ik een video van die simulatie te pakken heb zal ik die hier plaatsen. Wisten jullie trouwens dat er een verband is tussen supernovae en verbrandingsmotoren? Bron: Eurekalert.

Share

Hé, Jupiter mist een band!

Jupiter blijkt een band te missen

Al in een kleine amateurtelescoop kan je op de planeet Jupiter diens banden zien, de licht- en donkergekleurde zones die evenwijdig zijn aan de evenaar en die in feite enorme wolkensystemen zijn. De twee grootste banden, door hun donkere kleur het duidelijkst zichtbaar, zijn de Noordelijke Equatoriale en Zuidelijke Equatoriale Band, in het Engels afgekort als de NEB en SEB. Maar wat blijkt nu: de Zuidelijke Equatoriale Band is verdwenen! 8-O Eind vorig jaar was ‘ie er nog gewoon, toen verdween Jupiter een poosje uit het zicht omdat ‘ie vanaf de aarde in de buurt van de Zon kwam, en nu die weer ‘s ochtends vroeg zichtbaar is blijkt de SEB verdwenen te zijn. Het is de band waarin ook de Grote Rode Vlek voorkomt. Door het ontbreken van die band zal de zichtbaarheid van de rode vlek sterk verbeterd zijn, dus alle reden om een keer vroeg op te staan en Jupiter laag in het zuidoosten te gaan bekijken. Vanaf 22 mei komt de planeet meer dan twee uren vóór de Zon op. Denk niet dat de band echt verdwenen is, dat is niet zo. Waarschijnlijk is er boven de SEB een hogere, licht getinte wolkenlaag ontstaan en die verhult de band tijdelijk. Het is ook vaker gebeurd in de vorige eeuw en telkens kwam op een gegeven moment de SEB weer tevoorschijn. Bron: Planetary Society + Sterrengids 2010.

Share

Eh… nog even terugkomend op 30 Doradus 016

Ja ja, ik blijf terugkomen op eerdere astroblogjes, ik weet ‘t. Vijf dagen terug had ik dat bericht van de ster genaamd 30 Doradus 016 in de Tarantulanevel, die maar liefst 90 zonmassa’s zwaar blijkt te zijn en die met hoge snelheid die nevel verlaat. De ster maakte ooit deel uit van de massieve stercluster R136, gelegen in het hart van de Tarantulanevel, maar door een soort biljartspelletje met twee nóg zwaardere sterren is ‘ie eruit ‘gecaramboleerd’. Há, mooi woord is dat. De foto van 30 Doradus 016 die ik bij die astroblog had was een armetierig exemplaar, waarop de zwaargewicht amper te zien was. Waarom ik er even op terugkom is omdat op de Hubblesite inmiddels een foto is verschenen van de Tarantulanevel én 30 Dor #016, zoals ze ‘m kortweg noemen, en die foto prachtig is en een veel beter beeld geeft van wat er aan de hand is. Hierboven zie je die foto, met links R136, ingebed in de gaswolken van de Tarantulanevel, en rechts de ‘runaway’ 30 Dor #016, die met een snelheid van 85 km per seconde de nevel aan het verlaten is en inmiddels de buitenste regionen heeft bereikt. De pijl geeft de bewegingsrichting aan en je ziet in de HST WFPC21 afbeelding rechtsonder heel goed hoe zich rechts van 30 Dor #016 een boeggolf vormt, blauw op de foto. Over dat biljarten met die superzwaargewichten zag ik op de Hubblesite deze verhelderende afbeelding:

Zó is 30 Dor #016 dus ‘verschopt’ uit R136, feitelijk door de tussenkomst van een derde ster die mogelijk 150 zonmassa’s zwaar was. Afijn, toch wel even de moeite waard op hierop terug te komen, nietwaar? Bron: Hubble.

Noot:
  1. Versie 2 van de Wide Field Planetary Camera van de Hubble Space Telescope. []
Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler