24 mei 2012

Een kosmische dierentuin in de Grote Magelhaense Wolk

ESO-opname van een deel van de Grote Magelhaense Wolk

Nee, dit bericht heeft niets te maken met de welbekende Galaxy Zoo, er zijn meer kosmische dierentuinen. Bij hun pogingen om het heelal te begrijpen, richten sterrenkundigen hun telescopen vaak op de Grote Magelhaense Wolk (GMW) – een van de meest nabije buren van onze Melkweg. De spectaculaire nieuwe opname hiernaast, gemaakt met de Wide Field Imager (WFI) van de ESO-sterrenwacht op de berg La Silla in Chili, toont allerlei verschillende objecten en verschijnselen in een gedeelte van de GMW. Deze hemelse menagerie – hier te zien in een versie mét begeleidende tekst – omvat onder meer enorme bolvormige sterrenhopen en de restanten van heldere supernova-explosies. Deze fascinerende waarneming verschaft gegevens voor een breed scala van onderzoeksprojecten die leven en dood van sterren, en de evolutie van sterrenstelsels proberen te ontrafelen. De Grote Magelhaense Wolk is slechts ongeveer 160.000 lichtjaar van ons eigen melkwegstelsel verwijderd – heel dichtbij naar kosmische maatstaven. Deze nabijheid maakt hem tot een heel belangrijk onderzoeksobject, omdat hij zich veel gedetailleerder laat bestuderen dan verder weg gelegen sterrenstelsels. [Lees meer...]

Share

LOFAR ziet structuur in verre quasar

LOFAR-waarneming van 3C 196

Door een aantal LOFAR-stations in Nederland en Duitsland aan elkaar te koppelen is een team van sterrenkundigen onder leiding van Olaf Wucknitz (Argelander Institute of Astronomy in Bonn) erin geslaagd een gedetailleerde opname in het radiogolfgebied van een quasar te maken. LOFAR is de LOw Frequency ARray, een zich uitbreidend netwerk van eenvoudige radioantennes, waarvan het centrum zich in Drenthe bevindt, middenin het Exloöerveld. In de laatste Zenit (juni-nummer) staat een uitstekend overzichtsartikel over LOFAR, voor geïnteresseerden, maar dit even terzijde. Onlangs werden vijf stations in Nederland en drie in Duitsland met elkaar verbonden en vervolgens ‘richtte’ men de telescoop op de quasar 3C 196, een sterrenstelsel met een actieve door een zwart gat aangedreven kern, die sterke radiostraling produceert. Links in de afbeelding zie je 3C 196 met alleen de Nederlandse stations, rechts nadat ook de drie Duitse stations erbij kwamen. LOFAR werkt als een interferometer, waarbij meerdere stations als één grote telescoop werken en duidelijk te zien is dat door de aansluiting van de Duitse stations de resolutie enorm is toegenomen. De radiostraling heeft golflengten van 4 tot 10 m, gelijk aan een frequentie van 30 tot 80 MHz. De waarneming aan 3C 196 was niet zozeer bedoeld voor wetenschappelijke waarnemingen, maar meer als testobject. Test geslaagd, zou ik zo zeggen. :-) :bron: Bron: Max Planckinstituut voor radiosterrenkunde.

Share

First light voor SOFIA

Jupiter in infrarood (rechts), SOFIA's eerste opname

Weer een nieuwe loot aan de instrumentenhemel: het Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy (SOFIA), een gezamelijke Amerikaans-Duits initiatief, begon 26 mei j.l. aan z’n waarnemingen. Nee, het is geen satelliet die rondjes om de Aarde draait en het is ook geen aards observatorium. Het is een Boeing 747SP vliegtuig (zie afbeelding onderaan), met aan boord een 254 cm spiegeltelescoop, de zogenaamde Faint Object infraRed CAmera for the SOFIA Telescope (FORCAST). Die 26e mei vloog de Boeing vanaf vliegveld Palmdale in Californië gedurende zes uren op een hoogte van ruim 10 km. Op het aardoppervlak komt geen infraroodstraling uit de ruimte, omdat het waterdamp in de dampkring al die straling absorbeert, maar op 10 km is die absorptie gering. Op die hoogte bevindt 99% van het waterdamp zich ònder de waarnemers en daarom kan men 80% of meer van de IR-straling uit de ruimte zien. Zoals die van Jupiter, z’n allereerste opname – first light zoals ze dat noemen – welke hiernaast is weergegeven. Eh… wacht es effe, zo’n vliegtuig beweegt toch en foto’s maken vereist toch dat alles trillingsvrij is? [Lees meer...]

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler