Bron: NASA.
Help, de Maan krimpt
19 augustus 2010 Door Reageer
Onderzoek aan diverse scheuren op het maanoppervlak met NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) heeft aan het licht gebracht dat de Maan krimpt. Gedurende z’n bestaan van ruim vier miljard jaar blijkt de straal van de Maan ongeveer 90 meter afgenomen te zijn. Vroeger dacht men dat de Maan vrij stabiel van omvang is en dat het krimpen alleen plaatsvond in z’n allervroegste fase, toen ‘ie nog heet was en langzaam afkoelde. Maar de vele scheuren die de LRO op vele plekken op de Maan zag, de zogenaamde lobate scarps, zijn een teken dat de krimp ook nu nog plaatsvindt en dat de scheuren ‘ jong’ zijn, wellicht jonger dan honderd miljoen jaar. Ahum, ‘t is maar wat je jong noemt. Eén van de scheuren is die vlakbij de krater Mandel’shtam (6,5°N, 161°O). De uitvergroting laat zien dat een kleine krater, zo’n 20 meter in diameter, voor de helft verdwenen is door de scheur. Een aantal scheuren waren al door de Apollo-missies 15, 16 en 17 waargenomen, maar zekerheid dat de scheuren een indicatie waren voor een krimpende maan konden toen niet worden gegeven. De scheuren waren alleen in het evenaarsgebied waargenomen en het kon ook wijzen op lokale, seismische activiteiten. De LRO heeft over het gehele maanoppervlak scheuren waargenomen (zie deze afbeelding) en alles wijst er op dat de krimpende maan deze ‘rimpels’ heeft veroorzaakt. Een video waarin één en ander wordt uitgelegd en gevisualiseerd is hier te zien:
‘Supervulkaan’ M87 in actie
19 augustus 2010 Door Reageer
Op de foto hiernaast zien we een uitbarsting in beeld in de kern van het elliptische sterrenstelsel M87, dat vijftig miljoen lichtjaar van ons verwijderd is en dat ligt in het sterrenbeeld Maagd (Virgo). De foto is een combinatie van röntgenlicht (in blauw), vergaard door NASA’s röntgensatelliet Chandra, en radiostraling (in rood-oranje) dat met de Very Large Array is gedetecteerd, een radiotelescoop van de National Science Foundation in de VS. Het gebied dat we zien is 200.000 lichtjaar in doorsnede. De uitbarsting van hoogenergetisch gas wordt veroorzaakt door het superzware zwarte gat, welke zich in het centrum van M87 bevindt. Rondom M87 bevindt zich heet gas, dat afkoelt en richting centrum van het stelsel valt. Maar zodra het terugvallende gas in botsing komt met uitgespuwd materiaal afkomstig van de accretieschijf rondom het zwarte gat worden schokgolven gecreëerd, die weer de andere kant uitgaan, naar buiten toe. Dit lijkt op hetgeen men ook bij de IJslandse vulkaan Eyjafjallajokull zag, toen die een paar maanden terug uitbarstte. Ook daar vallend puin en stofwolken, die onderweg nieuw uitgeblazen materiaal uit de kratermond tegenkwamen. Vandaar dat ze M87 ook wel een supervulkaan noemen. Tikkie groter dan Eyjafjallajokull, dat wel. De foto hiernaast is overigens hier te zien mèt toelichtende labels, wel handig.
Bron: Chandra.
Bron: Chandra.


Social profiles Adrianus V