24 mei 2012

De speurtocht naar vulkanen op exoplaneten start in 2014

Impressie van vulkanen op een exoplaneet

Er zijn al bijna vijfhonderd exoplaneten bij andere sterren bekend en daarvan weten we aardig wat de massa, straal, hun omloopbaan om de centrale ster en soms de samenstelling van hun atmosfeer is. Maar verder houdt onze kennis ervan grotendeels op. Maar sterrenkundigen willen altijd een stap verder, want het volgende doel is al weer in zicht: het detecteren van vulkanen op exoplaneten. 8-O Letterlijk vulkanen op exoplaneten zien zal niet lukken, maar men wil wel met behulp van de opvolger van Hubble – de James Webb Space Telescope (JWST), die ergens in 2014 moet worden gelanceerd - kijken naar signalen van eventuele vulkaanuitbarstingen. Aardse vulkanen, zoals dit jaar nog de IJslandse Eyjafjallajökull, spuwen massa’s zwaveldioxide de atmosfeer in. Een grote uitbarsting zoals die van de Mount Pinatubo op de Filipijnen in 1991 bracht 17 miljoen ton van dat spul in de hogere atmosfeer (10-50 km) en bij een superuitbarsting als van de Tambora bij Indonesië kwam tien keer zo veel vrij.

De detectie van vulkanen bij exoplaneten

Een groep sterrenkundigen onder leiding van Lisa Kaltenegger (Harvard Universiteit) denkt dat de JWST in staat moet zijn om in het spectrum van een exoplaneet ‘vingerafdrukken’ te zien van een uitbarsting ter grootte van de Tambora. Drie voorwaarden: de exoplaneet moet een secundaire eclips maken, d.w.z. gezien vanaf de Aarde moet ‘ie achter de ster langs gaan1. Daarmee kunnen ze het gecombineerde spectrum van ster + planeet van elkaar losweken en houden ze het spectrum van de planeet over, waar eventueel die zwavel dioxide in te zien is. Ten tweede moet de exoplaneet niet verder dan 30 lichtjaren van de Aarde af staan. En tenslotte zullen die uitbarstingen niet zo vaak plaatsvinden, dus de JWST zal héél wat rotsachtige kandidaat-exoplaneten (en geen gasreuzen zoals Jupiter, die geen vulkanisme kennen) in de gaten moeten houden. Bron: CfA/Harvard.

Noot:
  1. Yep, een primaire eclips is als de planeet vóór de ster langs gaat. []
Share

Een ansichtkaart vanaf de rand van het heelal

Vandaag werd tijdens de ‘Europese Week van Sterrenkunde en Ruimtewetenschappen’ in Lissabon (Portugal) het boek Postcards from the Edge of the Universe gelanceerd. Het 120 pagina’s tellende boek is een soort van herinneringsboek ter ere van het internationale jaar van de sterrenkunde 2009, toen herdacht werd dat het 400 jaar geleden was dat Galileï de eerste blik op het heelal wierp met behulp van een telescoop. In het boek staan 24 bijdragen van sterrenkundigen die eerder verschenen zijn op de website Cosmic Diary, een ‘cornerstone project’ van IYA2009. De artikelen van die wetenschappers, allen vier bladzijden tellend, gaan over uiteenlopende onderwerpen, zoals ‘Seeking the Origins of Thermonuclear Supernovae’ door Nando Patat en ‘How Did Our Milky Way Form?’ door Gayandhi de Silva. Van zonnevlekken tot zwarte gaten en van exoplaneten, via supernovae tot donkere materie, over al die onderwerpen krijg je een update in de meest recente stand van zaken. En dat alles vormgegeven met prachtige foto’s van objecten in ons zonnestelsel, het Melkwegstelsel en daarbuiten. Kortom: downloaden dat boek (29 Mb) of kopen in hardcopy. :bron: Bron: Beyond IYA2009.

Share

De webcomic van Hanny’s Voorwerp is uit. Bestellen maar!

Een fragment uit de webcomic over de quasar in IC 2497

Het was ergens in de nacht van donderdag op vrijdag een week geleden dat de webcomic over Hanny’s Voorwerp officiëel werd gelanceerd. Die webcomic -  heette dat niet vroeger gewoon een stripverhaal, ahum? – genaamd ‘Hanny and the Mystery of the Voorwerp’ werd op de Dragon*Con in Atlanta (VS) publiekelijk gemaakt en Hanny van Arkel zelf was vanuit het Limburgse Heerlen via een online verbinding ‘aanwezig’ bij die feestelijke gebeurtenis. Voor degenen die toen op één oor lagen en bomen aan het doorzagen waren met hun gesnurk: hier is het allemaal nog eens te zien. Afijn, die webcomic is verschenen en dit 40 pagina’s tellende ‘stripverhaal’ is erg goed, wat zeg ik… héél erg goed zelfs! De gehele webcomic is hier te downloaden, maar nog veel beter is het om ‘m te bestellen. Ik heb zojuist zelf ook een exemplaar besteld en inclusief bezorgkosten kost ‘t € 7,45 ($ 9,34). Nou, da’s toch geen geld voor zo’n prachtig getekend en heel leerzaam product. Niet alleen wordt verteld hoe de ontdekking van Hanny’s Voorwerp precies gegaan is, maar ook hoe het mysterieuze object door vele instrumenten wordt onderzocht en welke wetenschappelijke ideeën er over bestaan. Zo laten ze bijvoorbeeld op blz. 19 zien hoe de quasar in het naburige sterrenstelsel IC 2497 precies werkt (zie afbeelding). Kortom, allemaal de webcomic van Hanny’s Voorwerp bestellen! Eh… nou we het toch hebben over het bestellen/kopen van verplichte vakliteratuur: koop gelijk het septembernummer van de Nederlandse uitgave van National Geographic, want daar staat Hanny ook in! :-D :bron: Bron: Hanny’s Voorwerp.

Share
canakkale canakkale canakkale balik tutma search canakkale vergi mevzuati bagimsiz denetim vergi mevzuati ozurlu engelliler